Yapay zekâ altyapısı yılda 300 milyar dolar gelir üretebilir mi?

Yapay zekâya talep artarken altyapı harcamaları da büyüyebilir. Ancak Goldman Sachs’ın aktarılan analizindeki temel soru başka: Bu yatırımlardan elde edilecek gelir, harcamaları karşılayıp kalıcı kâr sağlayacak mı?3717

Yıllık 300 milyar dolar neyin eşiği?

Goldman Sachs stratejisti Ryan Hammond’ın tahminine göre büyük ölçekli bulut ve veri merkezi sağlayıcılarının önümüzdeki yıllarda yatırımlarında başabaş noktasına ulaşmak için yılda yaklaşık 300 milyar dolar yapay zekâ geliri elde etmesi gerekiyor. Bu, birkaç yılın toplamı değil, ulaşılması gereken yıllık gelir düzeyi.3713

Talebin arttığına dair işaretler var; fakat eldeki rakamlar aynı şeyi ölçmüyor. Hammond’ın analizinde, bu şirketlerin 2026’nın ikinci çeyreğindeki bulut geliri, yıllıklandırıldığında yapay zekâ patlaması öncesindeki eğilimin yaklaşık 70 milyar dolar üzerinde. Şirketlerin açıkladığı toplam sipariş ve sözleşme bakiyesi ise 1,5 trilyon doları aşıyor.7

Ne var ki 70 milyar dolar, doğrudan ölçülmüş toplam yapay zekâ geliri değil; eğilimin üzerindeki bulut geliri. Sözleşme bakiyesi de henüz kazanılmış gelir anlamına gelmiyor. Bu nedenle iki rakamı yıllık 300 milyar dolarlık eşikle doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olur. Sözleşmelerin ne zaman gelire dönüşeceği ve ne kadar kâr bırakacağı belirleyici.

Başabaş ile güçlü getiri farklı hesaplar

Goldman Sachs’a atfedilen ayrı bir hesaplama, altı teknoloji şirketinin 2026–2027’de yapay zekâ işlem kapasitesine yaptıkları yatırımlardan yıllıklandırılmış %15 yatırılan sermaye getirisi sağlaması için 2028–2030 arasında toplam yaklaşık 1,42 trilyon dolar gelir üretmesi gerektiğini öngörüyor. Haberlere göre bu eşik, gigavatlık kapasite başına yılda yaklaşık 11,6 milyar dolar gelire karşılık geliyor.1721 Bu rakam, 300 milyar dolarlık yıllık tahminin güncellenmiş hâli değil: Kapsanan şirketler, ölçüm dönemi ve hedeflenen getiri farklı.

Burada bir kaynak belirsizliği de var. İkincil kaynaklardan birinin başlığı 1,42 trilyon doları “ek kazanç” diye tanımlarken diğer aktarımlar “toplam gelir” diyor. Goldman Sachs’ın temel aldığı model görülmeden terimin kesin kapsamını ve varsayımlarını doğrulamak mümkün değil.1817

Hammond’ın bir diğer tahminine göre, altyapı sağlayıcılarının güçlü getiri elde etmesi ve yapay zekâ uygulaması geliştiren şirketlerin sağlıklı kâr marjlarını koruması için son kullanıcıların uygulamalara yılda yaklaşık 1 trilyon dolar harcaması gerekebilir.613 Bu tutar ile altyapı geliri, aynı ekonomik zincirin farklı aşamalarıdır; bağımsız talep kalemleri gibi toplanmamalıdır.

Harcama büyüdükçe hedef de uzaklaşabilir

Goldman Sachs, Amazon, Microsoft, Alphabet, Meta ve Oracle’ın yapay zekâ altyapısına 2026’da yaklaşık 800 milyar dolar, 2027’de ise 1,2 trilyon dolar harcamasını bekliyor. İkinci rakam, 2027 için aktarılan 1,1 trilyon dolarlık piyasa beklentisinin üzerinde.237 Dolayısıyla gelir artışı tek başına yeterli değil; o geliri yaratmak için gereken sermaye de hesaba katılmalı.

Borsa açısından risk yalnızca hisselerin pahalı olması değil. Goldman Sachs stratejisti Peter Oppenheimer, bugünkü altyapı yatırımlarıyla desteklenen kârların, harcamalar yavaşlar veya gelir beklentileri karşılanmazsa kalıcı olmayabileceğine dikkat çekerek bir “kâr balonu” olasılığını gündeme getirdi.3641 Goldman Sachs Asset Management’tan Luke Barrs ise yatırım döngüsünün henüz erken aşamada olduğunu, buna karşın yatırımcıların hangi şirketlerin kazanç sağlayacağı konusunda daha seçici davrandığını belirtiyor.34

Sonuçta izlenecek yol açık: Biriken sözleşmeler tahsil edilen gelire, gelir kalıcı kâr marjlarına, bu marjlar da yatırımı haklı çıkaran bir getiriye dönüşmeli. Yapay zekâ pazarının büyümesi ile altyapıya yatırılan paranın iyi getiri sağlaması aynı şey değil.