Anthropic’in 10 Kasım tarihli halka arz taslağı, Microsoft’un yapay zekâ stratejisindeki ikilemi görünür kılıyor: Microsoft, Claude’un geliştiricisi Anthropic’e yatırım yapıyor ve şirkete Azure üzerinden bulut hizmeti sağlıyor. Öte yandan Anthropic, Microsoft’un ofis yazılımlarıyla rekabet edebilecek iş araçlarını da devreye sokuyor.
Microsoft’un planlanan hisse alımı Anthropic’in büyümesine finansal açıdan ortak olmasını sağlayabilir. Ancak bu, şirketin kendi yazılım işinde oluşabilecek rekabet baskısını telafi edeceğinin kanıtı değil.
Halka arz taslağında neler var?
Anthropic’in Form S-1 belgesindeki ikinci değişiklik, halka arzda 70–78 dolar fiyat aralığından 825 milyon A Sınıfı hisse sunulmasını öneriyor. Reuters, halka arzın 64,4 milyar dolara kadar kaynak sağlayabileceğini ve hisselerin 19 Kasım’da Nasdaq’ta ANT koduyla işlem görmesinin beklendiğini bildirdi. Anlaşma haberlerinde 18 Kasım, beklenen fiyat belirleme tarihi olarak yer aldı; bunlar henüz tamamlanmış bir halka arzı değil, bildirilen takvimi anlatıyor.
49
32
Halka arzdan ayrı olarak yedi teknoloji şirketi, halka arz fiyatından toplam 26 milyar dolarlık N Sınıfı hisse almayı kabul etti. Alımların halka arzın tamamlanmasının hemen ardından gerçekleşmesi planlanıyor ve işlem, arzın kapanması ile diğer koşullara bağlı. N Sınıfı hisseler oy hakkı olmayan hisseler olarak tanımlanıyor.
1
7
12
Bildirilen dağılım şöyle: Google ve Nvidia 10’ar milyar dolar, AMD 2,5 milyar dolar; Broadcom, Micron ve Microsoft 1’er milyar dolar; TSMC Partners ise 500 milyon dolar.
13
60
Microsoft’un 1 milyar dolarlık alımı ne ifade ediyor?
Önerilen fiyat aralığının 74 dolarlık orta noktası esas alındığında, 1 milyar dolarlık alım yaklaşık 13,5 milyon hisseye karşılık geliyor. Bu, açıklanan tutar ve fiyat orta noktası üzerinden yapılan bir hesaplama; kesin hisse sayısı halka arz fiyatına bağlı olacak.
5
13
Bu alım, Microsoft’a Anthropic’in performansına bağlı finansal bir pay sunuyor. Ancak oy hakkı olmayan hisseler tek başına şirkette kontrol anlamına gelmiyor. Planlanan 1 milyar dolarlık alım, Microsoft’un Anthropic’le daha önce kurduğu yatırım ilişkisinden de ayrı değerlendirilmelidir. CNBC’ye göre Microsoft, 2025’te Anthropic’e 5 milyar dolara kadar yatırım yapma planını açıklamış; daha sonra haziran çeyreğinde Anthropic yatırımından 3,2 milyar dolarlık kazanç kaydetmişti.
34
Değerleme tahminlerinde ise farklılık var. Reuters, olası değeri 1,4 trilyon dolara kadar olarak aktarırken başka bir hesaplama aralığı yaklaşık 917 milyar ile 1,02 trilyon dolar arasında veriyor. Mevcut haberler bu farkı kullanılan hisse sayısı varsayımları bakımından açıklığa kavuşturmuyor. Bu nedenle 1,4 trilyon dolar, kesinleşmiş veya bağımsız biçimde uzlaştırılmış bir değer değil, bildirilen olası bir değerleme olarak görülmeli.
49
4
Halka arz dosyasına ilişkin ikincil bir özet, 31 Ekim itibarıyla yıllıklandırılmış gelir hızının yaklaşık 81 milyar dolar olduğunu bildiriyor. Yıllıklandırılmış hız, mevcut tempodan hareketle yapılan tahmindir; şirketin tam bir yılda gerçekten elde ettiği gelirle aynı şey değildir.
14
Microsoft aynı zamanda Azure sağlayıcısı
İlişki yalnızca hisse yatırımıyla sınırlı değil. Microsoft ve Anthropic, Claude’un Azure’da sunulmasını içeren bir ortaklık duyurdu. Anlaşmaya ilişkin haberlerde Anthropic’in Azure işlem kapasitesi satın almak için 30 milyar dolarlık taahhüdünden de söz edildi.
48
40
47
Bu bağ, Anthropic büyüdükçe Microsoft’a potansiyel olarak iki kanaldan fayda sağlayabilir: yatırımının değeri artabilir ve Anthropic’in bulut hizmetleri için Azure kullanımı Microsoft’a gelir getirebilir. Ancak ticari ortaklık, rekabet gerilimini ortadan kaldırmıyor. Anthropic, Azure müşterisi olurken iş yazılımlarında da Microsoft’la kullanıcı ve harcama için yarışabilir.
Claude’un iş araçları Microsoft için neden önemli?
Anthropic, Claude’u genel amaçlı bir sohbet asistanının ötesine taşıyarak ofis yazılımlarını çağrıştıran Claude Sheets, Whiteboards ve Data araçlarını tanıttı.
18
22 Haberlerde bu araçların ücretli Claude planlarına ek ücret olmadan sunulduğu belirtildi.
42
Bu paketleme, rekabeti daha doğrudan hâle getirebilir: Claude’un birlikte sunulan araçlarını değerlendiren müşteriler, ayrı üretkenlik yazılımlarına veya yapay zekâ özelliklerine ne kadar harcadıklarını yeniden gözden geçirebilir. Bu, Microsoft’un yazılım işi üzerindeki olası bir baskıdır; müşterilerin kesin olarak ürün değiştirdiğinin ya da Microsoft gelirlerinin şimdiden etkilendiğinin kanıtı değildir.
Bir habere göre Microsoft hisseleri, araç duyurularının ardından 10 Kasım Salı günü yüzde 2,2 geriledi; başka bir haberde hisselerin 11 Kasım Çarşamba sabahı işlemlerinde de düşüşte olduğu aktarıldı. Zamanlama, yatırımcıların rekabet kaygısını yansıtıyor olabilir; ancak Anthropic’in duyurusunun hisse hareketinin tamamına neden olduğunu göstermez.
20
28
Microsoft için stratejik denge
Halka arz değişikliği, Microsoft’un karşı karşıya olduğu dengeyi netleştiriyor. Şirket, Anthropic’in büyümesinden yatırımı aracılığıyla; şirketin işlem gücü ihtiyacından da Azure üzerinden fayda sağlayabilir. Aynı zamanda Anthropic’in iş araçlarına yönelmesi, Microsoft’un yerleşik yazılım ürünleri için rekabet riski oluşturuyor.
Bunlar farklı türden kazanç ve riskler. Bir yatırımdan elde edilen kazanç ya da Anthropic’e satılan bulut hizmetleri, müşterilerin çalışma biçimi veya satın aldığı ürünler değişirse Microsoft’un yazılım gelirindeki olası kaybı kendiliğinden telafi etmez. Dolayısıyla bu değişiklik, yapay zekâ dönüşümünün bir yönüne karşı bir tür koruma sunuyor; Microsoft’un bu dönüşümün getirebileceği sarsıntılardan etkilenmeyeceğini garanti etmiyor.