JPMorgan ve UBS’nin son tahminlerindeki ana mesaj yalnızca yapay zekâ yatırımlarının büyümesi değil: Bulut ve yapay zekâ altyapısı harcamaları 2026’da yıllık yaklaşık 1 trilyon dolara ulaşabilir, 2027’de ise bu seviyenin belirgin biçimde üzerine çıkabilir.
Burada önemli bir ayrım var. JPMorgan bulut sermaye harcamasını, UBS ise yapay zekâyla ilişkili sermaye harcamasını hesaplıyor; dolayısıyla rakamlar doğrudan bire bir karşılaştırılabilir değil. Buna rağmen iki kurum da aynı yönü gösteriyor. Üstelik UBS, tahminindeki yükselişin önemli kısmını bellek fiyatlarındaki artışa bağlıyor.
4
18
2026’da 1 trilyon dolara yakın, sonrasında 1,4 trilyon doların üzerinde
JPMorgan’ın küresel bulut sermaye harcaması tahmini şöyle:
- 2026: 954 milyar dolar
- 2027: 1,41 trilyon dolar
- 2028: 1,54 trilyon dolar
18
UBS’nin güncellenen yapay zekâ harcaması tahminleri ise:
- 2026: 998 milyar dolar — 2025’teki 506 milyar dolardan yükseliş
- 2027: 1,447 trilyon dolar
- 2028: 1,619 trilyon dolar — 2026-2028 toplamında yaklaşık 4,1 trilyon dolar
4
12
Ölçüm kapsamları farklı olsa da ortak sinyal açık: Yıllık altyapı yatırımı 2026’da yaklaşık 1 trilyon dolara erişiyor, sonraki yıllarda ise kabaca 1,4-1,6 trilyon dolar bandına yükseliyor.
4
12
18
UBS’ye göre artışın büyük kısmı neden bellekten geliyor?
UBS, 2025-2027 arasında yapay zekâ sermaye harcamalarındaki artışın yaklaşık %90’ının bellek harcamalarındaki yükselişten kaynaklanacağını hesaplıyor. Bankanın bellek harcaması tahmini 2025’te 71 milyar dolar, 2026’da 367 milyar dolar, 2027’de ise 923 milyar dolar.
3
4
Bu ayrım kritik. Daha yüksek toplam harcama, kurulan yapay zekâ sistemlerinin sayısının veya fiziksel hesaplama kapasitesinin aynı oranda arttığı anlamına gelmiyor. Yapay zekâ sunucularında gerekli bellek pahalanırsa, benzer ölçekli bir işlem gücü kümesini kurmanın maliyeti de yükselir; kurulum planları büyük ölçüde değişmese bile.
UBS’nin görünümü iki etkiyi birlikte içeriyor:
- Yapay zekâ altyapısına yönelik devam eden talep.
- Her sunucu ve kümenin içine gömülü, çok daha yüksek bir bellek faturası.
Dolayısıyla artan her doların yeni hesaplama kapasitesine dönüştüğü sonucu çıkarılamaz. UBS’nin vurgusu, bellek kıtlığı ve fiyatlamasının yapay zekâ altyapısının toplam maliyetini belirleyen başlıca etkenlerden biri hâline gelmesi.
3
4
JPMorgan’ın tablosu bellekle sınırlı değil
JPMorgan’ın yarı iletken görünümü, belleğin ötesine geçen daha geniş bir altyapı talebine işaret ediyor. Banka, küresel yarı iletken gelirlerinin 2026’da %118, 2027’de ise %35 artmasını bekliyor. Bellek hariç tutulduğunda dahi büyüme varsayımları sırasıyla %32 ve %18. Bu da beklenen genişlemenin yalnızca bellek fiyatlarından ibaret olmadığını gösteriyor.
19
Özel tasarım yapay zekâ çipleri büyüyor
JPMorgan, özel tasarım yapay zekâ ASIC pazarının 2026’da 60-70 milyar dolar büyüklüğe ulaşacağını ve izleyen yıllarda bileşik yıllık büyüme oranının %40-%50 aralığında olacağını tahmin ediyor. ASIC/XPU sevkiyatlarının 2027’de yapay zekâ hızlandırıcı birim sevkiyatlarının %54’ünü oluşturması ve GPU’ları geride bırakması bekleniyor.
35
36
Yüksek segmentteki ASIC pazarı da oldukça yoğunlaşmış durumda: Broadcom’un payı %80-%85, Marvell’in payı ise %10-%12 olarak tahmin ediliyor.
23
Bu, GPU’ların ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor. Daha çok, büyük bulut sağlayıcılarının genel amaçlı hızlandırıcıları belirli yapay zekâ iş yükleri için tasarlanmış özel çiplerle tamamlamaya yöneldiğine işaret ediyor.
Çip üretim kapasitesi de büyümek zorunda
JPMorgan, çip üretim ekipmanları için kullanılan wafer fab equipment (WFE) pazarına ilişkin tahminini de yükseltti:
- 2026: 163 milyar dolar
- 2027: 225 milyar dolar
- 2028: 263 milyar dolar
24
Bu görünüm, döngünün yalnızca satılmaya hazır çiplerle sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Bellek ve ileri seviye mantık çiplerinin üretimi için kullanılan ekipmanlara da daha fazla yatırım gerekiyor. JPMorgan, tahmin artışında DRAM talebini ve TSMC bağlantılı talebi öne çıkan nedenler arasında gösterdi.
24
Bellek için fiyat varsayımları olağanüstü yüksek
JPMorgan’ın fiyat tahminleri, belleğin neden bu kadar belirleyici hâle geldiğini gösteriyor. Banka, ortalama DRAM fiyatlarının 2026’da yaklaşık %250, 2027’de ise %30 artmasını bekliyor. NAND fiyatlarında da sırasıyla yaklaşık %250 ve %25 artış öngörülüyor.
23
45
JPMorgan’ın daha geniş araştırmasına göre DRAM fiyatları, 2024 başından 2026 sonuna kadar toplamda %400’ün üzerinde yükselmiş olacak.
48
Temel sorun arz kısıtı. JPMorgan, DRAM talep artışının 2027’ye kadar arz artışını aşmasını; dengesizliğin de en belirgin hâlini 2027’de almasını bekliyor. Model, DRAM arz büyümesinin 2028’de talebin önüne geçebileceğine, NAND tarafında ise hafif bir arz açığının sürebileceğine işaret ediyor.
42
43
Bu tahminler ne anlama geliyor?
UBS ve JPMorgan aynı temel noktada buluşuyor: Yapay zekâ yatırımı artık veri merkezi, hızlandırıcı, özel çip, bellek ve yarı iletken üretim ekipmanlarını kapsayan, uçtan uca bir altyapı döngüsü hâline geliyor.
Ancak harcama artışı ile fiziksel kapasite artışını birbirinden ayırmak gerekiyor. UBS’nin analizi, dolar bazındaki yükselişin büyük bölümünün pahalanan bellekten kaynaklandığını gösteriyor. JPMorgan’ın tahminleri ise daha geniş tabanlı bir talep sinyali ekliyor: Bellek dışı yarı iletken gelirleri de artıyor, özel tasarım çipler ölçek kazanıyor ve üretim ekipmanı yatırımları büyüyor.
3
19
24
Birlikte değerlendirildiğinde bu projeksiyonlar, 2028’e kadar uzanan güçlü bir altyapı döngüsünü destekliyor. Ancak her ek harcama dolarının aynı ölçüde yeni yapay zekâ hesaplama kapasitesine dönüşeceğini garanti etmiyor.