Goldman Sachs’ın yükselttiği petrol tahmini neden yine de düşüşe işaret ediyor?

Goldman Sachs’ın petrol tahminini yükseltmesi, eylüldeki yüksek fiyatların kalıcı olacağını öngördüğü anlamına gelmiyor. Banka, Orta Doğu’daki deniz taşımacılığı aksaklıklarının süreceği beklentisiyle Aralık 2026 hedeflerini varil başına 5’er dolar artırdı: Brent için 85 dolar, ABD petrol göstergesi WTI için 80 dolar.12 Oysa Reuters’a göre Brent, 14 Eylül’de 107,81 dolardan işlem görüyordu.49

Yükselen tahmin nasıl düşüş anlamına geliyor?

Burada karşılaştırılan iki farklı fiyat var: Goldman’ın önceki aralık tahmini ve petrolün eylüldeki piyasa fiyatı. Aksaklıkların beklenenden uzun sürmesi yıl sonu tahminini yükseltebilir. Buna karşılık sevkiyatın bir bölümünün yeniden başlaması ve çatışmanın daha da büyüyeceği endişesinin azalması, fiyatı bugünkü seviyesinden aşağı çekebilir.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Hürmüz Boğazı’ndan ve alternatif güzergâhlardan petrol akışının kademeli artmasını bekliyor. Kurum, Orta Doğu ihracatındaki kısıtların yıl sonuna kadar süreceğini de öngörüyor. Bu, tam bir normale dönüş değil, kısmi toparlanma görünümü.48

Talepteki zayıflık da fiyatları sınırlayabilir. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), eylül görünümünde küresel petrol tüketiminin 2026’da günlük 2,5 milyon varil azalacağını tahmin etti. Aynı dönemde arzın da günlük 5,7 milyon varil düşmesini bekliyor. Dolayısıyla tüketim gerilerken piyasada fiziksel petrol sıkıntısı yaşanması mümkün.3332

85 dolarlık görünümü ne bozabilir?

Asıl sınav, Körfez’den kaybedilen ihracatın ne kadarının geri döneceği. IEA’nın eylül bulgularını aktaran bir habere göre Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ağustosta günlük ortalama 7,6 milyon varildi; bu, savaş öncesi düzeyin günlük 13,1 milyon varil altındaydı.38

14 Eylül tarihli ayrı bir haberde, boğazı baypas eden Suudi Arabistan Doğu-Batı petrol boru hattının insansız hava aracı saldırılarının ardından kapalı kaldığı bildirildi. Bu gelişme Goldman’ın eylül başındaki tahmin güncellemesinden sonra yaşandı: Dolayısıyla ilk kararın gerekçesi değil, tahminin önündeki sonraki bir risk. Mevcut haberler kesintinin ne kadar sürdüğünü ortaya koymuyor.1512

Goldman’ın 120 doların üzerindeki senaryosu, 85 dolarlık temel tahmininden farklı. Bankanın senaryolarını aktaran habere göre, Körfez’deki ortalama petrol üretimi 2027’de savaş öncesi düzeyin günlük 4 milyon varil altında kalırsa Brent 120 doları aşabilir. Temel senaryodaki üretim açığı ise günlük 0,5 milyon varil. Reuters ayrıca Orta Doğu’daki gemilere saldırıların yoğunlaşması halinde petrolün 120 dolara kadar çıkabileceği uyarısını aktardı. Bunlar bankanın ana fiyat tahmini değil, koşula bağlı riskler.251

Brent düşerse Asya’da enflasyon neden hemen gerilemeyebilir?

Ham petrol, enerji maliyetinin yalnızca bir parçası. Goldman’ın değerlendirmelerini aktaran habere göre sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve motorin fiyatları 2026’nın yeni zirvelerine ulaştı; artan enerji maliyetlerinin eylülde Asya-Pasifik’te ithalat ve üretici fiyatlarına yansıması bekleniyordu.54 IEA’nın Körfez’den motorin ihracatındaki ciddi kısıtlara ilişkin bulguları da Brent gerilese bile işlenmiş yakıt fiyatlarının baskı altında kalabileceğini gösteriyor.58

Hanelerin ödediği fiyatlarda etki daha geç veya daha sınırlı görülebilir. Asya Kalkınma Bankası’na (ADB) göre enerji fiyatlarını istikrarlı tutmaya yönelik sübvansiyonlar, küresel maliyet artışının tüketiciye yansımasını hafifletti; ancak bunun kamu bütçesine maliyeti var. Banka, gelişmekte olan Asya ve Pasifik için enflasyonu 2026’da %4,2, 2027’de %3,5 olarak öngörüyor. Her iki oran da 2025’teki %3,0’ın üzerinde.2423

Bölgesel ortalama ülkelerin hepsini aynı biçimde anlatmıyor. Goldman’ın tahminlerini aktaran habere göre bankanın 2027 enflasyon öngörüleri piyasa beklentilerini en belirgin biçimde Hindistan ve Malezya’da aşıyor; Japonya, Vietnam ve Filipinler’de ise beklentilerin en fazla altında kalıyor.22

Kısacası, fiyatın zirveden gerilemesi normale dönmesi demek değil. Körfez ihracatı bütünüyle toparlanmadan Brent düşebilir; Asya’da enflasyon yavaşlasa bile enerji maliyetleri önceki düzeylerine inmeyebilir.4824