6 Ekim 2026’da gizlilik odaklı kripto paralar Zcash (ZEC) ve Monero (XMR), genel piyasanın büyük ölçüde yerinde saydığı bir günde yükseldi. Bir piyasa anlık görüntüsünde ZEC’in 24 saatte yaklaşık yüzde 3, XMR’nin yüzde 2,14 değer kazandığı; Bitcoin’in yüzde 0,59, Ethereum’un ise yüzde 0,34 yükseldiği bildirildi. Toplam kripto piyasasının değeri 3 trilyon doların biraz üzerindeydi. Bunlar belirli bir andaki fiyat değişimleriydi; gün sonu getirisi olarak sabitlenmiş rakamlar değil. Tek başlarına fiyatların neden yükseldiğini de açıklamıyorlar.
23
33
6 Ekim’deki hareket ne gösteriyor?
ZEC ve XMR’nin büyük kripto paraları geride bırakması dikkat çekiciydi; ancak bu, tüm piyasaya yayılan güçlü bir yükseliş anlamına gelmiyordu. Piyasa haberlerinde gizlilik odaklı coin’ler öne çıkan bir eğilim olarak anılırken, Zcash’in gizlilik coin’lerinin toplam piyasa değerinin yaklaşık yüzde 62’sini oluşturduğu da belirtilmişti. Bu yoğunlaşma, sektörün güçlü görünmesinin geniş tabanlı bir yükselişten ziyade Zcash’in performansını yansıtıyor olabileceğini gösteriyor.
20
17
Uzun vadeli getiriler de ihtiyatlı olmayı gerektiriyor. 6 Ekim tarihli bir haberde Zcash’in 12 aylık getirisi yüzde 741, Monero’nunki yüzde 77 olarak verildi; aynı habere göre Bitcoin yaklaşık yüzde 30 düşmüştü. Ancak başka haberlerde ZEC’in 12 aylık kazancı 2 Ekim’de yüzde 1.077, 7 Ekim’de ise yıllık bazda yüzde 768 olarak aktarıldı. Bu rakamlar birbiriyle uyuşmuyor ve mevcut haberler aradaki farkı açıklamıyor. Dolayısıyla bunları birbirinin yerine kullanmak ya da tek bir doğrulanmış getiri gibi sunmak doğru olmaz.
20
21
6
Eylül sonundaki bir habere göre Zcash ve Monero’nun toplam piyasa değeri 36,51 milyar dolara ulaşmıştı. Bu, iki varlık için kayda değer bir büyüklük; ancak 6 Ekim’de toplam kripto piyasası için bildirilen 3 trilyon doların biraz üzerindeki değerin yanında sınırlı kalıyor. Üstelik bu rakamlar farklı tarihlere ait olduğundan, kesin bir aynı gün karşılaştırmasından çok ölçek göstergesi olarak okunmalı.
24
33
Olası etkenler var; ama kesin bir neden yok
Piyasa haberlerinde yükselişle ilişkilendirilen başlıklar arasında gizlilik coin’lerine artan ilgi, ETF’ler üzerinden erişim ve kurumsal yatırımcıların ilgisi vardı. Santiment’in, gizlilik coin’lerindeki kırılmaları dönemin öne çıkan piyasa eğilimleri arasında saydığı aktarıldı. Bu bilgiler hareketin bağlamını sunuyor; ancak etkenlerden herhangi birinin 6 Ekim’deki günlük yükselişe doğrudan neden olduğunu kanıtlamıyor.
20
Genel piyasa, makroekonomik gelişmeleri de değerlendiriyordu. Haberlere göre ABD Merkez Bankası (Fed) eylülde politika faizini yüzde 3,75–4,00 aralığına yükseltmiş, aynı ay tarım dışı istihdam artışı beklentilerin altında kalmıştı. Bu ortam, kripto piyasasının genel olarak durgun olmasına katkıda bulunmuş olabilir; ancak ZEC’in ya da XMR’nin günlük kazancıyla doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurmaya yetmez.
33
Zcash’e özgü gelişmeler de vardı. Grayscale’in Zcash fonu ağustosta piyasaya çıkmış, ağın sıradaki yükseltmesi NU7 ise ekim başında Zcash’in açık test ağına ulaşmıştı. Öneride hedef blok süresinin 75 saniyeden 25 saniyeye indirilmesi yer alıyordu. Ancak haberlerin yayımlandığı sırada bu, ana ağa tamamlanmış bir değişiklik değil, test ağı aşamasındaki bir geliştirmeydi.
4
9
ETF’nin piyasada bulunması, fona sürekli para girdiği anlamına gelmiyordu. Grayscale’in fonu 30 Eylül’de 30,25 milyon dolarlık çıkış kaydetti. Ekim ayının ilk günlerine ilişkin bir haberde ise çıkışların yaklaşık 59 milyon dolara ulaştığı bildirildi. Bu veriler, ZEC’in performansını yalnızca ETF talebiyle açıklayan basit bir anlatıyı zayıflatıyor.
8
6
Zcash ve Monero’nun gizlilik yaklaşımı farklı
Zcash, isteğe bağlı korumalı transferleri destekliyor; kullanıcılar gizlilik özelliklerini kullanıp kullanmamayı seçebiliyor. Monero’da ise işlem gizliliği varsayılan olarak yerleşik. Bu ayrım, kullanıcıların tercihlerini ve borsaların ya da finansal ürünlerin bu varlıklara yaklaşımını etkileyebilir. Haberlerde Monero’nun benzer bir ETF katalizöründen yoksun olduğu ve borsalardan çıkarılma ihtimaliyle karşı karşıya bulunduğu da belirtildi.
9
27
37
Günlük yükseliş, yakın zirvelere dönüş demek değildi
Gün içindeki kazanca rağmen Zcash’in fiyatı yaklaşık 1.300–1.370 dolar aralığında, eylül sonundaki yaklaşık 1.698 dolarlık zirvesinin yüzde 19 kadar altındaydı. Monero ise yaklaşık 560 dolar seviyesindeydi ve bildirilen yaklaşık 798 dolarlık tüm zamanların en yüksek değerinin yüzde 30 kadar gerisinde kalıyordu. Başka bir deyişle, güçlü bir günlük hareket iki varlığın da son zirvelerine döndüğü anlamına gelmiyordu.
4
23
48
En temkinli sonuç şu: Piyasanın sakin kaldığı bir günde Zcash ve Monero öne çıktı, ancak fiyat verileri bu hareketin nedenini kesinleştirmiyor. Yıllık getirilerdeki çelişkiler, fon çıkışları, Zcash’in gizlilik coin’leri içindeki büyük payı ve fiyatların yakın zirvelerin altında kalması; tek günlük yükselişi geniş tabanlı ve kalıcı bir kırılmanın kanıtı saymamak gerektiğini gösteriyor.
6
17
20
21