Tayland’da Akıllı Sınıflar: TEOSA Dijital Eğitim Politikasını Sahaya Taşıyor

Tayland’ın Herkes İçin Teknoloji Destekli Açık Okullar (Technology-enabled Open Schools for All – TEOSA) girişimi, ülkenin dijital eğitim ve yapay zekâ hedeflerini somut bir okul ağı pilotuna dönüştürdü. UNESCO, Huawei ve Tayland Eğitim Bakanlığı ortaklığında yürütülen proje, 4 Mart 2026’da Buriram ve Si Sa Ket’teki 10 okulda Akıllı Sınıfların açılmasıyla başladı. 14

Buradaki yenilik yalnızca sınıflara teknoloji yerleştirilmesinden ibaret değil. TEOSA; altyapıyı okullar arası iş birliği ve öğretmen gelişimiyle bir araya getiriyor. Bu yaklaşım, dijital dönüşümü daha uygulanabilir, ölçülebilir ve potansiyel olarak daha eşitlikçi hâle getiriyor.

Küçük okullara ulaşmak için “ana okul–bağlı okul” modeli

Her eyalette bir “ana okul”, dört “bağlı okul” ile eşleştirildi. Böylece ekipman, ders materyalleri ve uzmanlık tek bir donanımlı kurumda toplanmak yerine yerel bir okul ağı içinde paylaşılabiliyor. UNESCO’ya göre pilot, Tayland’ın kuzeydoğusundaki 10 okulu kapsıyor; ana okulların her biri dört ortak okulla bağlantılı. 11

Bu model, erişim eşitsizliğine karşı pratik bir çözüm sunuyor. Daha küçük veya uzak bölgelerdeki okulların aynı düzeyde altyapı ve uzmanlığı tek başlarına kurmaları gerekmiyor. Bağlantılı eğitim ve mesleki öğrenme sayesinde bu okullar ortak kaynaklardan yararlanabiliyor.

Altyapı, karma öğrenmenin temelini oluşturuyor

Pilot okullara etkileşimli ekranlar, doküman kameraları, masa düzeyinde bilgisayarlar ve yüksek hızlı internet bağlantısı gibi Akıllı Sınıf ekipmanları sağlandı. 11 Huawei’nin açıklamasına göre projeye katılan 10 ortaöğretim okulu yaklaşık 4.000 öğrenciye hizmet veriyor; okullara dijital öğretim araçları ve bilgi-iletişim teknolojileri eğitimi sunuldu. 12

Bu araçlar, derslerin bağlantılı okullar arasında paylaşılmasına, dijital içeriklerin yüz yüze eğitimi tamamlamasına ve öğretmenlerin teknoloji destekli öğrenme ile değerlendirme yöntemlerini kullanmasına imkân tanıyor. Dolayısıyla altyapı, tek başına bir donanım yatırımı olmaktan çıkıp Tayland’ın dijital öğrenme hedeflerini sınıfa taşıyan uygulama katmanına dönüşüyor.

Yapay zekâ stratejisinin merkezinde yine öğretmen var

TEOSA, yapay zekânın sorumlu biçimde kullanılabilmesi için öğretmenlerin yetkinliğini temel koşullardan biri olarak ele alıyor. Eğitimler ve sınıf içi uygulama gösterimleri, UNESCO’nun Öğretmenler İçin Yapay Zekâ Yetkinlikleri Çerçevesi ile uyumlu tasarlandı. Çerçeve; insan merkezli yaklaşım, yapay zekâ etiği, yapay zekânın temelleri ve uygulamaları, yapay zekâ pedagojisi ve mesleki öğrenme için yapay zekâ olmak üzere beş alanda 15 yetkinlik tanımlıyor. 9 1

Çerçeve; öğretmenlerin haklarının korunmasını, insan iradesinin güçlendirilmesini ve sürdürülebilirliği merkeze alıyor. Ayrıca mesleki gelişimi “edinme”, “derinleştirme” ve “üretme” aşamalarıyla kademeli bir süreç olarak ele alıyor. 9

Bu anlayış, yapay zekânın sınıftaki rolünü yeniden çerçeveliyor. Yapay zekâ ders hazırlığına, geri bildirime veya değerlendirmeye yardımcı olabilir; ancak bağlamı gözetme, pedagojik karar verme, kapsayıcılığı sağlama ve öğrencilerle kurulan eğitim ilişkisini sürdürme sorumluluğu öğretmende kalıyor. TEOSA da teknoloji kullanımını bu mesleki ve etik kapasiteyle birlikte ele alıyor.

Politika söyleminden uygulama testine

Tayland’ın “Dijital Çağda Eğitimi Dönüştürme” politikası ile Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi ve Eylem Planı (2022–2027), dijital araçların kullanılacağına dair genel bir taahhütten fazlasını gerektiriyor. Bu politikalar, hangi okulların önce bağlanacağı, öğretmenlerin hangi desteğe ihtiyaç duyacağı, dijital öğrenmenin yetersiz hizmet alan topluluklara nasıl ulaştırılacağı ve yapay zekâ destekli öğretim ile ölçme-değerlendirmede hangi güvencelerin uygulanacağı gibi soruları da gündeme getiriyor.

TEOSA, bu soruların sınırlı ve gözlemlenebilir bir ortamda sınanmasını sağlıyor. Bağlantılı okullar, ortak öğrenme ağları, sınıf teknolojileri ve öğretmen eğitiminin aynı modelde buluşması, yalnızca altyapı kurmaya dayalı projelerden daha kapsamlı bir uygulama çerçevesi oluşturuyor. Girişimin dijital ve yapay zekâ yetkinliklerine verdiği önem, eğitimcilerin hazırlığını teknoloji yatırımıyla aynı düzleme yerleştiriyor. 14

İş birliği modeli güçlü; ancak koşullara bağlı

Ortaklıkta tarafların rolleri birbirini tamamlıyor. UNESCO eğitimsel ve etik rehberlik sağlıyor, Tayland Eğitim Bakanlığı projeyi kamu eğitim sistemi ve politikalarıyla ilişkilendiriyor, Huawei ise teknoloji ve uygulama desteği sunuyor. Tayland’ın Dijital Öğrenme Platformu ve yapay zekâ yetkinlikleri etrafındaki ulusal çalıştaylar da iş birliğinin sınıf ekipmanıyla sınırlı kalmadığını gösteriyor. 13

Bununla birlikte müfredat, kapsayıcılık, mahremiyet, değerlendirme ve uzun vadeli finansman konularında sorumluluk kamu otoritelerinde kalmalı. Kamu-özel sektör ortaklığı denemeleri hızlandırabilir; ancak tek başına eşit erişimi veya projenin sürdürülebilir işletilmesini garanti etmez.

TEOSA neyi gösterdi, neyi henüz kanıtlamadı?

TEOSA, dijital altyapıyı öğretmen gelişimi ve okullar arası iş birliğiyle birleştiren uygulanabilir bir model ortaya koydu. Ancak mevcut bilgiler, pilotun öğrenme çıktılarını iyileştirdiğini veya Tayland’daki dijital uçurumu kalıcı biçimde daralttığını henüz göstermiyor. Paylaşılan raporlar tamamlanmış bir etki değerlendirmesinden çok, erken uygulama aşamasına işaret ediyor.

Projenin Tayland’ın dijital eğitim ve yapay zekâ politikalarına uzun vadeli katkısı bundan sonraki adımlara bağlı olacak: ağın güvenilir biçimde çalışıp çalışmayacağı, öğretmenlere sürekli destek verilip verilmeyeceği, öğrenci ve okul verilerinin sorumlu biçimde yönetilip yönetilmeyeceği ve yaygınlaştırma kararlarının bağımsız kanıtlarla desteklenip desteklenmeyeceği belirleyici olacak. Bu koşullar sağlanırsa pilot, ulusal politika hedeflerini yalnızca söylem olmaktan çıkarıp 10 okulun ötesinde uygulanabilir standartlara, bütçelere ve mesleki gelişim sistemlerine dönüştürmeye yardımcı olabilir.