IMF, El Salvador’ın Bitcoin Artışını Özel Bağışlarla Açıkladı

IMF’nin vardığı sonuç, El Salvador makamlarının sunduğu belgelere dayanıyor. Fon, Eylül 2026’daki personel düzeyi anlaşma duyurusunda, 27 Haziran 2025 tarihli ilk incelemeden sonra biriktirilen Bitcoinlerin özel bağışları yansıttığını ve kamu kaynağı kullanılmadığını doğrulayan belgelerin kendisine iletildiğini bildirdi. 627

Bu önemli ama sınırlı bir tespit: IMF’nin, program koşullarına uyum açısından hükümetin sunduğu destekleyici belgeleri yeterli bulduğunu gösteriyor. Her bir Bitcoin transferinin kamu tarafından bağımsız biçimde yeniden izlenebilir ve doğrulanabilir şekilde muhasebeleştirildiği anlamına gelmiyor.

IMF neyi doğruladı, hangi noktalar belirsiz kaldı?

IMF’nin açıkladığı bulgu, ilk inceleme sonrasındaki Bitcoin ilavelerinin devlet bütçesiyle satın alınmadığı, özel bağışlardan geldiği yönünde. Fon ayrıca belgelenmiş bağışların ötesinde yeni bir Bitcoin birikimi beklemediğini söyledi. 641

Buna karşılık, kamuya açık haberlerde bağışçıların isimleri ya da her bir bağışçının ne kadar Bitcoin verdiği yer almıyor. Ayrıca bağış tarihlerini, alıcı cüzdan adreslerini, bağış şartlarını veya belirli bir transferin belirli bir bağışçıyla nasıl eşleştirildiğini gösteren işlem bazlı, herkese açık bir kayıt da sunulmuş değil. 5

Bu nedenle IMF’nin program amaçlı tespiti ile daha geniş bir şeffaflık standardını birbirinden ayırmak gerekiyor:

• IMF açısından doğrulanan: Yetkililer, ilk inceleme sonrasındaki birikimin kamu kaynağıyla finanse edilmediği sonucunu destekleyen belgeler sundu. 6
• Kamuya açıklanmayan: Bitcoinleri kimin bağışladığı, her bağışçının miktarı ve her bağışın devlet kontrolündeki varlıklara kadar izlediği tam yol. 5
• Gelecekteki birikim: IMF, belgelenmiş bağışlar dışında ek birikim beklemediğini belirtti. Ancak kaynaklar, gelecekteki özel bağışların nasıl açıklanacağına veya işleme alınacağına dair kamu denetimine açık bir çerçeve ortaya koymuyor. 641

Bildirilen Bitcoin varlıkları ne kadar arttı?

Bildirilen varlıklar, Haziran 2025’teki inceleme döneminde yaklaşık 5.968 BTC iken Eylül 2026 başında yaklaşık 7.762–7.764 BTC seviyesine çıktı. Bu, yaklaşık 1.794 BTC artışa işaret ediyor. 4041

Bu sayıları ihtiyatla okumak gerekir. Bunlar haberlerde aktarılan ülkenin beyan edilmiş bakiyesine veya resmî takipçisine dayanıyor; sağlanan kaynaklar, bu bakiyenin kamuya açık bir rezerv tasdikiyle bağımsız denetlendiğini göstermiyor. 41

EFF’nin ilk incelemesi 27 Haziran 2025’te tamamlanmış ve 86,16 milyon SDR, yani yaklaşık 118 milyon ABD doları tutarında derhal kullandırıma imkân vermişti. 19

IMF programıyla bağlantılı politika değişiklikleri

EFF kapsamındaki Bitcoin koşulları, kamu kesiminin kripto varlık riskini azaltmaya ve devlet faaliyetlerinin görünürlüğünü artırmaya odaklanıyor.

Chivo cüzdanı

Program belgeleri, devletin e-cüzdanı Chivo’daki kamu katılımının kademeli olarak sona erdirilmesini öngörüyordu. Ayrıca Chivo’nun özet mali tabloları, likidite yönetimi politikaları ve devletle arasındaki para transferleri hakkında daha güçlü şeffaflık şartı getirildi. 17

Eylül 2026 itibarıyla personel düzeyi anlaşmaya ilişkin haberlerde, çoğunluk hissesi ile operasyonel kontrolün özel bir işletmeciye devredildiği bildirildi. 616

Bitcoin kullanımı ve kamu kesimi riski

IMF programı, düzenleme boyunca devletin Bitcoin satın almasını yasaklıyor. Ayrıca özel sektörün Bitcoin kabulünü gönüllülük esasına bağladı ve vergilerin yalnızca ABD dolarıyla ödenmesini zorunlu tuttu. 17

İlk inceleme öncesinde yetkililer, kamu kesimine ait veya onun kontrolündeki Bitcoin miktarlarıyla birlikte kamuya ait tüm sıcak ve soğuk cüzdan adreslerini belirleyen imzalı bir beyanı IMF personeliyle paylaşmıştı. 31

Dijital varlık gözetimi

Programın genel yönü, Bitcoin bağlantılı kamu işlemlerinde koruma önlemlerini ve şeffaflığı güçlendirmek. Sağlanan kaynaklar bu genel hedefi destekliyor; ancak yürürlüğe girmiş tüm dijital varlık kurallarının, denetim yükümlülüklerinin veya uygulama takviminin eksiksiz ve güncel listesini vermiyor. 1731

IMF finansmanında son durum

IMF personeli ile El Salvador, toplam büyüklüğü yaklaşık 1,4 milyar ABD doları olan 40 aylık EFF’nin ikinci ve üçüncü incelemelerinin birlikte tamamlanması için personel düzeyi anlaşmaya vardı. Anlaşma, 101,96 milyon SDR karşılığı yaklaşık 140 milyon ABD dolarını erişilebilir kılabilir. 427

Ancak duyuru tarihinde bu tutar henüz nihai olarak serbest bırakılmış değildi. IMF İcra Direktörleri Kurulu’nun onayı ve ilgili ön koşulların tamamlanması gerekiyordu. 427

Büyüme ve borç hedefleri

IMF, 2026’da %4,5 reel GSYH büyümesi öngördü. 4

Programın mali stratejisi kamu borcunu aşağı yönlü bir patikaya sokmayı amaçlıyor. EFF’nin önceki belgeleri, kamu borcunun 2030’a kadar GSYH’nin yaklaşık %70’i düzeyine indirilmesine işaret ediyordu. İkinci ve üçüncü incelemelerin birlikte yürütülmesine ilişkin mevcut haberler, bunun yerine geçen yeni bir hedef ortaya koymuyor. 17

Sonuç

IMF, her bağışın kamuya açık biçimde tek tek izlendiğini söylemedi. El Salvador makamlarının sunduğu belgelerin, Haziran 2025 incelemesinden sonra biriktirilen Bitcoinlerin kamu fonlarından değil özel bağışlardan geldiği sonucuna varması için yeterli olduğunu açıkladı. 6

Bu ayrım kritik. EFF, bu uyum tespitinin yanında kamu kesiminin Bitcoin riskini sınırlamayı, Chivo’yu kamu kontrolünden çıkarmayı ve açıklamaları güçlendirmeyi hedefliyor. Buna rağmen bildirilen bağışların kaynağı ve koşulları büyük ölçüde kamuoyunun görüş alanının dışında kalmayı sürdürüyor. 517