Küresel Hizmet PMI Mayıs 2025'te Enerji Bağımlılığına Göre Ayrıştı: ABD ve Asya Büyüdü, Avrupa Daraldı

S&P Global, Caixin ve HSBC tarafından yayımlanan Mayıs 2025 Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) anketleri, coğrafyaya ve enerji bağımlılığına göre bölünmüş bir küresel hizmet ekonomisi manzarası çiziyor. Orta Doğu'da yaşanan ve Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişlerini aksatan büyük bir çatışma, dünyanın belli başlı ekonomileri için keskin biçimde farklı sonuçlar doğuran, asimetrik ve şiddetli bir enerji maliyeti şoku yarattı. ABD ve kilit Asya ülkeleri büyümeye devam ederken, Avrupa ve Birleşik Krallık hizmet sektörlerinin yıllardır görülmeyen bir hızda daraldığına tanık oldu.

Skor Tablosu: Küresel Bir Ayrışma

S&P Global, Caixin ve HSBC'den gelen manşet rakamlar ayrışmanın boyutunu ortaya koyuyor .

• Amerika Birleşik Devletleri (S&P Global Hizmet PMI): 53,7 — Nisan ayındaki 50,8 seviyesinden keskin bir toparlanma ile sağlam bir genişlemeye işaret etti . ABD, S&P Global anketlerinde gelişmiş piyasa büyümesinin en büyük tek itici gücü oldu .
• Hindistan (HSBC Hizmet PMI): ~60,0 — Hindistan, 19,5 yıllık veri toplama geçmişindeki en iyi uluslararası talep iyileşmelerinden birini gören ihracatla birlikte olağanüstü güçlü bir genişleme kaydetti .
• Çin (Caixin Hizmet PMI): 51,1 — Çin'in hizmet sektöründeki büyüme, ABD tarifelerindeki belirsizlikle bağlantılı yeni ihracat siparişlerindeki marjinal düşüşe rağmen, yurt içi yeni işlerdeki hızlı büyümeyle desteklenerek Nisan ayındaki 50,7'den hızlandı .
• Euro Bölgesi (S&P Global Hizmet PMI): 47,7 — Euro Bölgesi, Nisan ayındaki 47,6'lık okumadan sadece hafif bir iyileşme göstererek derin daralma bölgesinde kaldı. 50,0'ın altındaki bir okuma, ticari faaliyette daralmaya işaret eder .
• Birleşik Krallık (S&P Global Hizmet PMI): 49,3 — İngiltere, Nisan'daki 52,7 seviyesinden dramatik bir düşüş yaşayarak, çatışmanın etkisi ekonomiye yayılırken bir yıl sonra ilk kez daralma bölgesine girdi .

Küresel J.P.Morgan Küresel Hizmet PMI, 50,8'den 52,0'a yükselerek genel bir genişlemeye işaret etti, ancak bu Avrupa'da yoğunlaşan şiddetli zayıflığı maskeledi . Hem imalat hem de hizmet sektörlerini kapsayan J.P.Morgan Küresel Bileşik PMI Çıktı Endeksi Mayıs ayında 51,2 olarak gerçekleşti .

Orta Doğu Çatışması Asimetrik Enerji Şokunu Nasıl Yarattı?

İran'ın dahil olduğu bir savaş olan bu çatışma, kritik bir küresel darboğaz olan Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı. IMF'ye göre, küresel petrolün yaklaşık %25-30'u ve sıvılaştırılmış doğal gazın %20'si bu boğazdan geçmektedir . Uluslararası Enerji Ajansı bu kesintiyi küresel petrol piyasasının tarihindeki en büyük aksaklık olarak nitelendirdi . Bu durum, "savaş kaynaklı yaşam maliyeti artışı" olarak tercüme edildi ve en çok ve en hızlı şekilde akaryakıt ithal eden ekonomileri vurdu .

Avrupa ve İngiltere: Krizin Merkez Üssü

Avrupa ve İngiltere, ithal enerjiye olan ağır bağımlılıkları nedeniyle orantısız bir şekilde etkilendi. Ekonomik etki hem hızlı hem de şiddetli oldu.

Euro Bölgesi'nde ekonomik aktivite iki buçuk yılı aşkın sürenin en yüksek hızında daraldı . Blok genelinde maliyet baskıları keskin bir şekilde arttı; en çok etkilenen ekonomiler Fransa, Almanya ve İspanya olarak belirlendi . Fırlayan yaşam maliyetleri doğrudan "Avrupa genelinde hizmetlere olan talebi baltaladı ve firmalar işten çıkarmaları hızlandırdı" .

Birleşik Krallık, gelişmiş ekonomiler arasında girdi maliyetlerindeki en sert artışı yaşadı ve bu durum yaygın olarak savaşın enerji ve nakliye fiyatları üzerindeki etkisine bağlandı . Bu, devasa hizmet sektörünün doğrudan daralmasına yol açtı. S&P Global Birleşik Krallık Hizmet PMI, Nisan'daki mütevazı büyüme gösteren 52,7'den Mayıs'ta daralmayı işaret eden 49,3'e düştü; bu, bir yıl içindeki ilk 50 altı okumaydı . Anket katılımcıları, Orta Doğu çatışmasına ilişkin endişelerin "ertelenmiş harcama kararlarına ve azalan isteğe bağlı harcamalara" yol açtığını, özellikle konaklama ve seyahat işletmelerinin bu durumu şiddetli bir şekilde hissettiğini belirtti .

Amerika Birleşik Devletleri: Enerji Bağımsızlığı Bir Tampon Sağlıyor

Bunun tam tersine, ABD ekonomisi kayda değer bir dayanıklılık gösterdi. Net bir enerji üreticisi olan ülke, Hürmüz'deki nakliye kesintilerine Avrupalı emsallerine göre önemli ölçüde daha az maruz kaldı. Girdi maliyeti enflasyonu yükselmiş olsa da, hizmet sektörü yalnızca daralmadan kaçınmakla kalmadı, aynı zamanda sağlam bir hızda (53,7) genişledi. Daha geniş kapsamlı S&P Global ABD Bileşik PMI, sağlıklı bir özel sektör büyümesiyle tutarlı bir seviye olan 53,0'a yukarı yönlü revize edildi .

Asya: Daha Yüksek İthalat Faturalarına Rağmen Büyüme İvmesini Koruyor

Asya daha karma, ancak genel olarak genişlemeci bir tablo sundu. Büyük Asya ekonomileri önemli enerji ithalatçıları olsalar da ve daha yüksek akaryakıt maliyetlerinin etkisini hissetseler de, bu durum büyük ölçüde güçlü yurt içi talep ve bazı durumlarda patlama yapan ihracat hizmetleri ile dengelendi.

Hindistan'ın hizmet sektörü, HSBC Flash Hindistan Bileşik Çıktı Endeksi'nin 61,2'ye yükselmesiyle keskin bir ivme kazandı. Bu, yüksek yurt içi ve uluslararası talebin etkisiyle Nisan 2024'ten bu yana en güçlü aylık büyüme oldu . Çin'in hizmetleri, ABD tarifeleriyle ilgili belirsizliklerin neden olduğu yeni ihracat işlerindeki küçük düşüşü dengeleyen, yurt içinden gelen yeni siparişler sayesinde daha hızlı bir şekilde genişledi . Enerji maliyeti artışı bölge için bir engeldi, ancak Avrupa'da olduğu gibi belirleyici bir yük değildi .

Mayıs 2025 verileri, tek bir jeopolitik şokun nasıl oldukça parçalı bir küresel ekonomik sonuç doğurabileceğini gösteriyor. Ayrışma rastgele değildi; enerji bağımlılığının doğrudan bir fonksiyonuydu. Savaşın körüklediği enerji fiyatlarındaki sıçrama, daha yüksek yaşam maliyetlerine dönüşüp isteğe bağlı hizmet harcamalarını ezdiği için Avrupa'nın ekonomik motoru stop etti. Amerika Birleşik Devletleri yerli enerji üretimiyle yalıtılırken, Asya ekonomileri güçlü temel büyüme dinamikleriyle bu şoku atlattı.