Rusya’nın deniz yoluyla petrol ihracatı toparlandı: Suudi boru hattı kesintisi fiyatları yukarı taşıdı

Rusya’nın deniz yoluyla ham petrol ihracatı, 13 Eylül 2026’ya kadar olan dört haftada günlük ortalama 3,54 milyon varile yükseldi. Bloomberg’in tanker hareketlerine dayalı verilerine göre bu artış, mayıs ortasından bu yana haftalık sevkiyatlardaki en büyük sıçramanın ardından geldi. 18

Bu toparlanma, Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı ham petrol boru hattının saldırılar sonrasında devre dışı kalmasının küresel petrol fiyatlarını yukarı ittiği döneme denk geldi. Dolayısıyla Rusya, hem daha fazla varil sevk edebildiği hem de fiyatların güçlendiği kısa vadeli bir ortam yakaladı. Bununla birlikte mevcut veriler; belirli haftanın toplam yükleme hacmini, ihracatın brüt parasal değerini, alıcı ülkelerin tam dağılımını veya sevkiyatların hangi limanlara ne ölçüde yönlendirildiğini kesin biçimde ortaya koymuyor.

Sevkiyatlardaki değişim ne oldu?

13 Eylül’de sona eren 28 günlük dönemdeki günlük 3,54 milyon varillik ortalama, tanker yüklemelerindeki hafta bazlı sert dalgalanmaları yumuşatan bir göstergedir. 18

Son haftada 38 tanker Rus ham petrolü yükledi. Ancak sağlanan haber alıntısında bu tankerlere karşılık gelen toplam hacim eksik bırakıldığı için, dört haftalık ortalamadan hareketle kesin haftalık varil miktarı hesaplamak doğru olmaz. 26

Ağustos düşüşünden sonra toparlanma

Rusya’nın deniz yoluyla ham petrol akışı ağustos boyunca belirgin biçimde zayıflamıştı:

• 2 Ağustos’a kadar olan dört haftada ortalama günde 3,90 milyon varildi. 21
• 9 Ağustos’a kadar bu seviye 3,71 milyon varile indi. 23
• 23 Ağustos’a kadar olan dört haftada ise 3,46 milyon varile geriledi. 27

Bu nedenle 13 Eylül itibarıyla görülen 3,54 milyon varillik hız, ağustos sonundaki dip seviyeden bir dönüş anlamına geliyor; yaz başındaki zirvelere geri dönüş değil. Rusya, 28 Haziran’a kadar olan dört haftada günde 4,13 milyon, 5 Temmuz’a kadar olan dönemde ise 4,22 milyon varil ihraç etmişti. 1920

Suudi boru hattı kesintisi Rusya için neden avantaj yarattı?

Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’na alternatif bir ihraç güzergâhı olan Doğu-Batı ham petrol boru hattını saldırılar sonrasında kapattı. Argus’a göre yaklaşık günde 7 milyon varil kapasiteye sahip hattın onarımı haftalar sürebilir. 10

Piyasa tepkisi hızlı oldu. CNBC’nin haberine göre Brent petrolün varil fiyatı 13 Eylül’de gün içinde 110 dolara yaklaşmasının ardından 105,68 dolardan kapandı. 6 Kesintinin ilk aşamalarında en yakın vadeli Brent kontratı yaklaşık 107 dolar seviyesinde işlem görüyordu; bu, bir hafta öncesine kıyasla yaklaşık 10 dolarlık artış demekti. 12

Rusya açısından mekanizma basit:

1. Suudi ihracat rotasındaki kesinti, piyasada arz erişilebilirliğine ilişkin kaygıyı artırıyor.
2. Yüksek küresel gösterge fiyatları, Rus ham petrol çeşitlerinin satış değerini de yukarı çekme eğiliminde oluyor.
3. Rus yüklemelerinin aynı anda toparlanması, daha güçlü fiyat ortamında daha fazla varilin satılabilmesini sağlıyor.

Baltık ve Karadeniz limanlarından ihraç edilen Rus Urals petrolünün fiyatı eylül başında varil başına 80 doların üzerine çıkarak üç ayın zirvesini gördü. 45 Bloomberg de 2026’nın önceki dönemlerinde, Orta Doğu’daki arz kesintileri sırasında Rusya’nın yüksek fiyatlar ve artan ihracat akışlarının birleşiminden faydalandığını bildirmişti. 3334

Gelirlerde yön yukarı, fakat 13 Eylül için doğrulanmış toplam yok

Daha yüksek fiyatlar ile daha yüksek sevkiyatlar birlikte düşünüldüğünde, Rusya’nın ham petrol ihracatının brüt değerinin artması beklenir. Ancak sağlanan kaynaklarda 13 Eylül’e kadar olan hafta veya dört haftalık dönem için eksiksiz ve doğrulanmış bir brüt ihracat geliri hesabı bulunmuyor.

Önceki bir karşılaştırma, fiyatın en az hacim kadar önemli olduğunu gösteriyor: 16 Ağustos’a kadar olan dört haftada Rusya’nın deniz yoluyla ham petrol ihracatının ortalama brüt değeri haftalık yaklaşık 1,71 milyar dolar seviyesindeydi. Akışlardaki düşüş, Rus petrolünün yükselen fiyatlarıyla büyük ölçüde dengelenmişti. 3

Eylül için çıkarılabilecek ana sonuç şu: Fiyat sıçraması sırasında sevkiyatların toparlanması, fiziksel hacimde olağanüstü bir artış olmasa bile ihracat tahsilatlarını yükseltebilir. Yine de brüt ihracat değeri, devletin net geliriyle aynı şey değildir; indirimler, navlun, vergi, sigorta ve ödeme düzenlemeleri net sonucu değiştirebilir.

Mevcut verilerin kanıtlamadığı noktalar

Tam tanker takip kayıtları ve piyasa raporları olmadan aşağıdaki ayrıntılar doğrulanamıyor:

• 13 Eylül’de biten haftada yüklenen kesin ham petrol hacmi
• Bu hafta ve dört haftalık dönem için brüt ihracat değeri
• Kazak ham petrolünün Novorossiysk’e yönlendirilen miktarı
• Ust-Luga üzerinden yapılan ilave sevkiyatın hacmi
• 13 Eylül dönemi için alıcı ülkelerin sıralaması
• Rusya’nın üretimi, rafineri kapasitesi, ham petrol–petrol ürünü ihracat dengesi veya resmî üretim tahminlerindeki değişimin ölçeği
• ABD’de perakende dizel fiyatları üzerindeki doğrudan ve nicel etki

Bununla birlikte Rus petrol sistemi toparlanmadan önce baskı altındaydı. Rusya, iç piyasadaki yakıt kıtlığı ve yükselen toptan fiyatlar nedeniyle ağustosta dizel ihracatına geçici kısıtlama getirmiş, ardından bunu uzatmıştı. 1 Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi’nin verilerine göre ağustosta Rusya’nın ham petrol ihracat geliri aylık bazda %9 düşerek günlük 350 milyon avroya, hacimler ise %11 geriledi. 14

Sonuç

Rusya’nın deniz yoluyla ham petrol ihracatında dört haftalık ortalama, 13 Eylül’e kadar günde 3,54 milyon varile yükseldi; son haftada 38 tanker yükleme yaptı. 1826 Bu toparlanma, Suudi Arabistan’daki Doğu-Batı boru hattının kapanmasının Brent petrolü 105 doların üzerine taşıdığı dönemde gerçekleşti. 610

Veriler, Moskova için kısa vadede fiyat ve hacim açısından daha avantajlı bir tabloya işaret ediyor. Ancak bunu kesin bir “beklenmedik gelir” hesabına dönüştürmek için yeterli bilgi yok: Eylül dönemine ait toplam gelir, kesin kargo hacmi, limanlara yönlendirmeler, alıcı dağılımı ve dizel piyasasına etkiler mevcut materyalde doğrulanmış değil.