ABD Başkanı Donald Trump, 31 Ekim’de Nvidia CEO’su Jensen Huang’a destek verdi. Trump, Huang için “harika, zeki biri” dedi ve “parlak insanlarımızı korumak istiyoruz” ifadesini kullandı. Konuyu “çok yakından” incelediklerini söylerken, söz konusu iddianın ayrıntısını bilmediğini de belirtti.
1
Bu açıklama, New York Times’ın 29 Ekim tarihli haberinin ardından geldi. Haberde, Singapur merkezli Megaspeed şirketinin üst düzey yöneticisi Alice Huang’ın — diğer adıyla Huang Le — Çin istihbaratı için çalıştığı ve Pekin’e bilgi aktardığı sonucuna ABD’li yetkililerin vardığı öne sürüldü. Alice Huang, Nvidia CEO’su Jensen Huang’la akraba değil.
43
Trump’ın açıklaması ve önceki brifing iddiası
Trump, Jensen Huang’a saygı duyduğunu ve onu korumak istediklerini söyledi. Ancak 31 Ekim’deki açıklamalarına ilişkin mevcut haber dökümü, Huang’ın danışman olarak görevine devam edip etmeyeceği sorusuna tam olarak ne yanıt verdiğini ortaya koymuyor.
1
Açıklamalardaki dikkat çekici nokta, Trump’ın iddianın ayrıntısını bilmediğini söylemesi. New York Times’ın haberine dayanan başka bir haberde ise Trump’a yaklaşık bir yıl önce istihbarat bulguları hakkında brifing verildiği ve harekete geçmediği aktarılıyor. Bu bilgi, konuya aşina kişilere dayandırılıyor; kamuya açık bir brifing kaydı bulunmuyor.
48
İddialar neyi kapsıyor, neler belirsiz?
New York Times, ABD’li yetkililerin Alice Huang’ı Çin istihbaratı için bilgi toplayan bir unsur olarak değerlendirdiğini ve Megaspeed’in gelişmiş Nvidia yapay zekâ çiplerini Çin’e yönlendirmiş olabileceğinden şüphelenildiğini yazdı. Ancak burada sunulan bilgiler, Pekin’e aktarıldığı öne sürülen bilginin tam olarak ne olduğunu açıklamıyor; Megaspeed’in çipleri gerçekten başka yöne sevk ettiğini de kanıtlamıyor.
43
Tepkiler farklı oldu. Çin yönetimi haberi “asılsız spekülasyon” olarak niteledi.
17 Nvidia ise çiplerin Çin’e yönlendirildiği iddialarının “geçen yıl kapsamlı biçimde soruşturulup çürütüldüğünü” söyledi. Bu, şirketin kendi yanıtı; iddiaların bağımsız biçimde çürütüldüğünün teyidi değil.
8 Jensen Huang da Megaspeed’le iş ilişkilerini “normal ve olağandışı olmayan” şeklinde tanımladı.
39
Singapur İçişleri Bakanlığı, 31 Ekim’de Wall Street Journal’da yayımlanan ayrı bir haber hakkında açıklama yaptı. Bakanlık, Singapur hükümetinin ya da yetkililerinin Alice Huang’ın Jensen Huang’la ilişkisi veya iddia edilen istihbarat rolü konusunda haberde kendilerine atfedilen açıklamaları yapmadığını belirtti.
46
Kongre’den yanıt ve daha sıkı denetim çağrısı
Senatör Elizabeth Warren, haberin ardından Jensen Huang ve Nvidia yönetim kurulunu Kongre’ye yanıt vermeye çağırdı. Warren, gelişmiş ABD teknolojisinin Çin’e ulaşmasını önleyecek yasaların çıkarılması gerektiğini savundu.
31
Şimdilik en net tablo şu: Trump, 31 Ekim’de Jensen Huang’a açıkça destek verdi ve iddianın ayrıntısını bilmediğini söyledi; buna karşılık, yaklaşık bir yıl önce kendisine brifing verildiği yönünde haber yayımlandı. Alice Huang’ın istihbarat faaliyeti yürüttüğü ve Megaspeed’in Nvidia çiplerini Çin’e yönlendirdiği iddiaları ise aktarılan haberlerdeki şüphe ve değerlendirmeler olarak kalıyor; burada sunulan kaynaklar bunları kesinleşmiş olgular olarak ortaya koymuyor.
1
43
48