Oxygen Forensics’in araçları ABD ve Avrupa’daki kolluk kuvvetlerine nasıl ulaştı?

Oxygen Forensics’in Virginia’daki merkezi ve ABD’deki satış faaliyetleri, şirketin dijital inceleme araçlarını devlet kurumlarına sunmasını sağladı. Ürünleri Avrupa’daki kolluk kuvvetlerine de ulaştı. ABD’li savcılar şimdi şirketin Rusya bağlantılı sahipliğinin ve yazılım geliştirme faaliyetlerinin ABD kurumlarından gizlendiğini öne sürüyor. Öte yandan, Oxygen’ın AB destekli dijital delil projelerinde yer alması, şirketin bu projelerden doğrudan hibe aldığı anlamına gelmiyor. 178

ABD’li savcıların iddiaları neler?

ABD Adalet Bakanlığı’na göre Oxygen, devlet kurumlarına yabancı sahipliği veya kontrolü olmadığını ve yazılımının ABD’de geliştirildiğini bildirdi. Savcılar ise şirketin, kurucu ortak Oleg Davydov’un da aralarında bulunduğu beş Rusya vatandaşı tarafından sahiplenilip kontrol edildiğini ve yazılımın Rusya’da geliştirildiğini iddia ediyor. CEO Lee Reiber ve Davydov, elektronik dolandırıcılık amacıyla komplo kurmakla suçlandı. Bunlar henüz kanıtlanmış suçlar değil, savcılık iddialarıdır. 17

Dava hakkındaki haberlere göre Oxygen’ın ABD’deki kamu müşterileri arasında Gizli Servis de bulunuyordu. İddialar, bir teknoloji tedarikçisini değerlendirirken şirketin kimler tarafından kontrol edildiği ve yazılımının nerede geliştirildiği gibi bilgilerin önemini gündeme getiriyor. 1217

Moskova’daki bağlantılı şirket

Savcıların anlatımında, iddia edilen sahiplerin Moskova merkezli Oxygen Software LLC ile de bağlantısı bulunuyor. Şirketin adı daha sonra MKO Systems LLC olarak değişti. Davydov’un bu şirkette yazılım geliştirme faaliyetleriyle ilişkili olduğu, şikâyet dilekçesini aktaran Organize Suç ve Yolsuzluk Raporlama Projesi’nin haberinde yer aldı. Habere göre Rus şirketi, bağlantılı yazılımları Rus güvenlik ve kolluk kurumlarına da sattı. 11

Bu ilişki, şirket sahipliği, yazılım geliştirme ve tedarik zincirindeki şeffaflık hakkında soru işaretleri yaratıyor. Ancak tek başına, Rus yetkililerin Oxygen araçlarını kullanan başka bir müşterinin incelediği bilgilere erişebildiğini kanıtlamıyor.

Avrupa’daki kolluk kuvvetleri ve AB destekli projeler

Oxygen’ın Avrupa’daki varlığı birden fazla kanaldan oluşuyordu: Şirket araçlarını kolluk kuvvetlerine sattı ve Politico’nun incelediği kamuya açık kayıtlarda en az iki AB destekli dijital delil projesinde yer aldı. 81

2014-2016 arasında AB’den 1,9 milyon avronun üzerinde kaynak alan EVIDENCE projesinde Oxygen, dijital delillerin işlenmesi ve paylaşımının nasıl iyileştirilebileceği konusunda görüş alınan şirketler arasında listelendi. Bu danışmanlık rolü, Oxygen’ın kendisinin AB fonu aldığı sonucunu doğurmuyor. Haberlerde şirket INSPECTr adlı Horizon 2020 projesiyle de ilişkilendiriliyor; ancak mevcut açıklamalar Oxygen’ın buradaki rolünü veya şirkete ödeme yapılıp yapılmadığını aynı ayrıntı düzeyinde belirtmiyor. 81

Oxygen ürünlerinin İtalya’da polis kullanımı için erişilebilir olduğu da haberleştirildi. İtalyan basınında aktarılan teknik bir belgede Oxygen, polisin kullanabileceği sistemler arasında gösterildi. Bu, her polis teşkilatının araçları aynı şekilde kullandığı anlamına gelmiyor. 413

İddialar dijital deliller için ne ifade ediyor?

Dava, kurumların ve savunma ekiplerinin teknoloji tedarikçileri hakkındaki açıklamaları ve kullanılan araçların doğrulanma yöntemlerini sorgulamasını gündeme getiriyor. Belirli bir incelemede hangi araç ve sürümün kullanıldığı, cihazın nasıl işlendiği, sonuçların bağımsız biçimde kontrol edilip edilmediği ve sahiplik ya da geliştirme bilgileri hakkında ne açıklandığı önem taşıyabilir.

Ancak sahiplik iddiaları, elde edilen delili kendiliğinden güvenilmez veya mahkemede kullanılamaz hâle getirmiyor. Dava hakkındaki haberlere göre savcılar Oxygen yazılımının arka kapı ya da kötü amaçlı kod içerdiğini ileri sürmedi. Belirli bir sonuca itiraz edilip edilemeyeceği, o incelemenin koşullarına ve geçerli hukuk sürecine bağlı olur. 18

Temel ayrım şu: Bir dijital inceleme aracının kime ait olduğu ve nerede geliştirildiği konusunda bilgi saklandığı iddiası, aracın verileri değiştirdiğinin veya dışarıya aktardığının kanıtı değildir. ABD’deki suçlamaların odağında ilk iddia var; burada atıf yapılan kaynaklar ikinci iddiayı doğrulamıyor.