Meta’nın önerdiği oy hakkı olmayan yeni hisse sınıfı, kendi başına şirkete nakit sağlayacak bir işlem değildi. Ancak negatif serbest nakit akışı ve yapay zekâ altyapısına yönelik büyüyen taahhütlerle birlikte değerlendirildiğinde, Meta’nın ileride ne ölçekte finansmana ihtiyaç duyabileceği sorusunu gündeme taşıdı. Yatırımcılar sektörün harcamalarının yeterince hızlı getiri sağlayıp sağlamayacağını zaten sorguluyordu; yükselen petrol fiyatları da piyasalardaki tedirginliği artıran ayrı bir etkendi.
4
9
21
Hisse dağıtımı hemen sermaye artırımı anlamına gelmiyordu
Meta, mevcut A veya B sınıfı her bir hisse için yatırımcılara bir adet oy hakkı olmayan C sınıfı hisse vermeyi planladı. İkiye bir hisse bölünmesine benzetilen bu düzenlemenin ilk aşaması şirkete nakit kazandırmayacaktı. Yeni hisse sınıfı, Meta’ya ileride hissedarların oy gücünü değiştirmeden fon toplamak için ek bir seçenek sunacaktı.
3
9
12
Piyasanın kaygısını anlamak için bu ayrım önemli: Hisse dağıtımı, yapay zekâ yatırımlarını tek başına finanse etmiyor. Öneri, yatırımlar sürdükçe Meta’nın ek sermayeye ihtiyaç duyabileceği ihtimalini görünür kıldı.
Yatırımcılar neden harcamalara ve nakit akışına odaklandı?
Meta, çeyrekte 32,79 milyar dolar faaliyetlerden nakit akışı elde ederken serbest nakit akışı 2,12 milyar dolar eksiye indi. Haberlerde bu açığın, sermaye harcamalarının faaliyetlerden sağlanan nakdi aşmasından kaynaklandığı belirtildi.
1
4
Şirketin önündeki harcama yükümlülükleri de büyüktü: Bir habere göre gelecekteki harcama taahhütleri temmuzdaki yaklaşık 700 milyar dolardan 825 milyar dolara yükseldi. Meta’nın 2026 sermaye harcaması tahmini ise 135 milyar ila 145 milyar dolar aralığındaydı.
5
16
Bu veriler, güçlü satışların yatırımcıları neden rahatlatmadığını açıklamaya yardımcı oluyor. Meta’nın çeyreklik geliri beklentileri aşmasına rağmen hisseleri 22 Ekim’de yaklaşık yüzde 7 düştü. Bu karşıtlık, yatırımcıların yalnızca mevcut büyümeyi değil, altyapı planlarının nasıl finanse edileceğini ve yatırımların karşılığını verip vermeyeceğini de değerlendirdiğine işaret etti.
22
24
Endişe teknoloji hisselerine yayıldı
22 Ekim’de Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 2,60 geriledi; bu, haziran başından bu yana en sert günlük düşüşüydü. S&P 500 yüzde 1,21 düşerken Dow Jones günü neredeyse yatay, yüzde 0,02 artıda tamamladı.
22
23
Baskı Meta’yla sınırlı kalmadı. Kapanışta Meta yüzde 6,98, Amazon yüzde 4,57 ve Alphabet yüzde 3,15 değer kaybetti. Ayrı bir piyasa haberine göre Philadelphia Yarı İletken Endeksi de yüzde 6,7 düştü.
19
28
Kaygı, yapay zekâ yatırımlarının farklı halkalarına yayıldı: Büyük teknoloji şirketleri altyapı yatırımlarını finanse etmekte zorlanırsa, yatırımcılar bu harcamaların çiplere ve diğer bileşenlere olan talebi ne ölçüde destekleyeceğini de sorgulayabilir. Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın kullanılabilir sermaye kıtlığına ilişkin uyarısı bu endişeleri artırdı.
30
53
Petrol fiyatları da baskıyı artırdı
Satış dalgasının tek nedeni Meta ya da yapay zekâ değildi. Reuters, Suudi Arabistan’daki Husî saldırılarının enerji arzına ilişkin kaygıları artırmasının ardından Brent petrolün beş ayın zirvesine çıktığını bildirdi. Başka bir piyasa haberi, Brent’in yaklaşık yüzde 4 yükselerek varil başına 113 dolar civarına ulaştığını aktardı. Teknoloji hisseleri zaten baskı altındayken petrol fiyatlarındaki artış enflasyon endişelerini de besledi.
20
21
Düşüş sırasında yatırımcılar ABD Hazine tahvillerinin görece güvenli liman olarak görülen varlıklarına da yöneldi. Bu güvenli liman arayışı, hisse senetlerindeki satışlara eşlik etti; finansman kaygılarının çözüldüğü anlamına gelmiyordu.
21
Haberlerin ortaya koyduğu ve doğrulamadığı noktalar
Mevcut haberler, perşembe günkü piyasa tepkisine ilişkin net bir tablo sunuyor: Meta’nın yatırım planları ve bunların finansmanına dair olası sonuçlar, yapay zekâ harcamalarının getirisi konusundaki kuşkuları tazeledi; yükselen petrol fiyatları da baskıyı artırdı. Ancak bu haberler, Meta’nın hisse planının tek başına geniş çaplı düşüşe yol açtığını göstermiyor.
Kaynaklar, soruda belirtilen cuma günü öğle saatlerindeki toparlanmayı da doğrulamıyor. Cuma sabahı piyasa açılışına ilişkin bir haber, işlemleri hâlâ dalgalı ve temkinli olarak nitelendirdi. Bu nedenle kısa süreli bir yükseliş, yatırımcıların temel finansman sorununu geride bıraktığının kanıtı sayılmamalı.
29
Temel soru değişmedi: Yapay zekâdan elde edilen gelir, altyapı yatırımlarının maliyetini karşılayacak kadar hızlı büyüyebilecek mi? Meta’nın önerdiği hisseler gelecekte kullanılabilecek bir finansman aracı sunuyordu; bu sorunun yanıtını ise vermiyordu.