Gelişmekte olan ülkelerin döviz cinsi tahvil satışı 190 milyar dolara ulaştı

Rekorun arkasında kesintisiz bir borçlanma dönemi yok. Uluslararası Finans Enstitüsü’nün (IIF) aktarılan verilerine göre gelişmekte olan ülke hükümetleri, Ocak-Ağustos 2026’da 190 milyar dolarlık döviz cinsi tahvil ihraç etti. Bu, bir önceki yılın aynı dönemindeki 160 milyar dolardan 30 milyar dolar, yani %18,75 fazla. Sonraki yaklaşık 10 milyar dolarlık satışlarla yıl içindeki toplam yaklaşık 200 milyar dolara yükseldi.539

Savaş varken rekor nasıl geldi?

Yılın güçlü başlangıcı belirleyiciydi. İran savaşının piyasalarda yarattığı sarsıntı borçlanma maliyetlerini artırınca satışlar büyük ölçüde durdu. IMF’nin ihraç izleme verilerine göre, hükümetlerin güçlü yabancı para birimleriyle yaptığı tahvil satışları martta 4,1 milyar dolara indi; bu tutar bir yıl öncesinin yaklaşık %60 altındaydı. Koşullar elverişli hâle gelince ihraçlar yeniden başladı: Polonya, nisan başında 5, 10 ve 30 yıl vadeli toplam 6 milyar dolarlık dolar tahvili sattı.387

Suudi Arabistan, duraksama öncesindeki talebin çarpıcı bir örneği. Ocakta dört dilim hâlinde sattığı 11,5 milyar dolarlık dolar tahviline yaklaşık 31 milyar dolarlık talep geldi. Emir tutarı satışın yaklaşık 2,7 katıydı; ancak verilen emirler, yatırımcılara nihai olarak tahsis edilen tahvil miktarıyla aynı şey değil.5758 Eylül ayındaki haberlere göre Suudi Arabistan ve Katar, savaşın başlamasından bu yana ilk kez halka açık biçimde pazarlanan dolar tahvilleriyle piyasaya döndü. Bu tablo, yılın başındaki satışların ve sonradan yeniden açılan piyasanın rekoru nasıl mümkün kıldığını gösteriyor; Körfez ülkelerinin borçlanmayı savaşı öngörerek bilinçli biçimde ne ölçüde erkene çektiği ise mevcut kanıtlarla belirlenemiyor.39

Meksika ve Türkiye de uluslararası tahvil piyasasında öne çıkan ülkeler arasındaydı. Bloomberg’e göre 2026’nın ilk yarısında bu iki ülkeden borçlananlar, Polonya ve Suudi Arabistan’dan borçlananlar gibi, ayrı ayrı 10 milyar doları aşan tutarlarda kaynak sağladı. Fakat bu veri hükümetlerin yanı sıra şirketleri de kapsıyor: Söz konusu tutarlar, ülkelerin hükümetlerinin 190 milyar dolarlık toplam içindeki payı olarak okunamaz. Eylül ayında Türkiye için bildirilen ek borçlanma ise tamamlanmış değil, planlanan bir ihraçtı.1739

Yatırımcılar neden almaya devam etti?

İlk şokun ardından sermaye akımları toparlandı. IIF verilerine dayanan Reuters haberine göre gelişmekte olan piyasalara nisanda 58,3 milyar dolarlık portföy girişi oldu; martta 66,2 milyar dolarlık çıkış yaşanmıştı. Bu rakamlar hisse senetlerini de içerdiğinden, doğrudan devlet tahvili alımlarını değil, risk iştahındaki dönüşü gösteriyor.43

Bloomberg’e göre gelişmekte olan ülkelerin uluslararası tahvillerinde kredi risk primi — ABD Hazine tahvillerinin getirisine kıyasla istenen ek getiri — yaklaşık yirmi yılın en düşük düzeylerindeydi. Dolayısıyla ABD tahvil faizleri yükselirken dolar cinsi bir tahvilin toplam getirisi de yükselebilir; buna karşın yatırımcının kredi riski için istediği ek getiri dar kalabilir.17 Reuters, geçmişe göre dayanıklılığı destekleyen etkenler arasında reformları, derinleşen yerel sermaye piyasalarını, daha güçlü rezervleri ve daha geniş yerli yatırımcı tabanlarını sayıyor. Bunlar döviz cinsi borcu risksiz kılmıyor: Savaş, gelişmekte olan ekonomilerde enflasyon, bütçe baskısı ve ticaret aksamalarına da yol açtı.3437

Büyük borç rakamları nasıl okunmalı?

Fitch, Suudi Arabistan’ın gelişmekte olan piyasalarda en büyük dolar cinsi borç ve sukuk — İslami finans ilkelerine uygun borçlanma aracı — ihraççıları arasında kalmasını bekliyor. Kurumun 2026 için 600 milyar dolarlık tahmini, ülkenin çeşitli sektörleri kapsayan borç sermaye piyasasındaki dolaşımdaki toplam borç stokuna ilişkin. Bu rakam, 600 milyar dolarlık yeni devlet tahvili satılacağı anlamına gelmiyor.49

Ekonomist Mohamed El-Erian’a göre gelişmekte olan ülkelerin artan tahvil arzı, küresel tahvil getirileri üzerinde sınırlı da olsa yukarı yönlü baskı yaratıyor. Ancak bu ihraçların ölçeği, gelişmiş ekonomilerin ve teknoloji şirketlerinin borçlanmasından belirgin biçimde küçük. Değerlendirme, yatırımcıların fonları için rekabetin arttığına işaret ediyor; getiriler üzerindeki etkiye ilişkin sayısal bir tahmin sunmuyor.15