Brent petrolün 21 Ekim Çarşamba günü 110 doların üzerine çıkıp ardından geri çekilmesi, piyasadaki iki zıt sinyalin sonucuydu. Körfez’de gemilere ve enerji altyapısına yönelik saldırı endişeleri olası arz kesintisi riskini artırdı. Öte yandan, bölgeden petrol sevkiyatının yeniden güçlendiğine ilişkin işaretler bu riskin fiyatlara yansımasını sınırladı. ABD’de ham petrol stoklarının azalması da erken saatlerdeki yükselişe destek verdi.
1
37
48
Arz endişeleri Brent’i yukarı taşıdı
Brent, 20 Ekim’de gün içinde 111,99 dolara çıkarak beş ayın en yüksek seviyesini gördü; günü ise 76 sent düşüşle 108,79 dolardan tamamladı. Ertesi gün aralık vadeli Brent kontratları 03.50 GMT’de 1,59 dolar, yani yüzde 1,5 yükselerek 110,38 dolara ulaştı. Reuters’ın 07.47 GMT’deki bir başka piyasa gözleminde Brent 1,32 dolar artışla 110,11 dolardan işlem görüyordu. Bunlar gün içindeki farklı zamanlara ait fiyatlar; kapanış fiyatı değiller.
2
1
Yükselişin başlıca nedeni, saldırıların petrol sevkiyatını veya enerji altyapısını aksatabileceği endişesiydi. Gemi takip şirketi Kpler, önceki iki haftada en az 18 gemi saldırısı kaydetti. Analistler, İran’ın hedef aldığı tankerlerin Hürmüz Boğazı’nın ötesinde Umman Körfezi’ne kadar uzandığı uyarısında bulundu. Piyasa, Kızıldeniz’deki deniz taşımacılığı risklerini ve Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına yönelik tehditleri de izliyordu.
1
6
11
Diplomasi cephesinden gelen haberler de tansiyonu düşürmedi. İran, arabuluculuk girişimleri kapsamında Tahran’da bulunan Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir’e, talepleri karşılanana kadar Washington’la görüşmeyeceğini bildirdi. Haberde İran’ın söz konusu taleplerinin ayrıntıları yer almadı.
17
Sevkiyatların toparlanması yükselişi sınırladı
Jeopolitik risk, petrol fiyatlarının tek belirleyicisi değildi. Hürmüz Boğazı’ndan görece güçlü petrol akışının saldırı endişelerini dengelemesiyle Brent gün içinde 108 doların altına kadar geriledi. Reuters’ın daha sonraki bir piyasa gözleminde, 14.50 GMT itibarıyla Brent 109,04 dolardan işlem görüyordu. Farklı saatlerde kaydedilen bu fiyatlar, gün içi hareketliliği gösteriyor; 108 doların altındaki seviye günün kesin kapanışı olarak değerlendirilmemeli.
48
24
Arz toparlanması kayda değerdi ancak henüz savaş öncesi düzeylere tamamen dönüldüğü anlamına gelmiyordu. Uluslararası Enerji Ajansı’na (IEA) göre, Körfez ülkelerinin ham petrol ihracatı eylülde günlük 4,4 milyon varil artarak 13,9 milyon varile ulaştı. Bu, savaş öncesi seviyelerin yüzde 75’inden fazlasına karşılık geliyordu. İhracattaki toparlanma, güvenlik riskleri sürerken bile bölgeden piyasaya daha fazla petrol ulaşmasının fiyatları neden aşağı çekebildiğini açıklamaya yardımcı oluyor.
55
ABD stoklarındaki düşüş yükselişe destek verdi
ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) haftalık verilerine göre, 16 Ekim’de biten haftada ticari ham petrol stokları yaklaşık 3,1 milyon varil azalarak 412,5 milyon varile geriledi. Stoklar, yılın bu dönemi için beş yıllık ortalamanın yaklaşık yüzde 3 altındaydı. Gerçekleşen düşüş, Reuters anketindeki analistlerin 820 bin varillik azalış beklentisini aştı. Amerikan Petrol Enstitüsü (API) ise bir gün önce stokların 4,93 milyon varil azaldığını tahmin etmişti.
37
39
Ürün stoklarındaki tablo aynı yönde değildi: benzin stokları yaklaşık 3 milyon varil gerilerken damıtılmış ürün stokları 1,7 milyon varil arttı. Dolayısıyla veriler, ham petrol ve benzin stoklarında düşüşe işaret etti; ancak her yakıt kategorisinde azalma yaşanmadı.
38
39
Günün fiyat hareketi, arz kesintisi riski ile piyasaya ulaşan petrol miktarı arasındaki çekişmeyi yansıttı. Gemilere yönelik tehditler ve diplomatik çıkmaz olası arz daralması endişesini artırırken, Körfez ihracatındaki toparlanma ve Hürmüz trafiği daha fazla petrolün piyasaya girebildiğini gösterdi. ABD’deki stok düşüşü erken yükselişi destekledi, ancak bölgeden gelen akışın güçlenmesinin fiyatlar üzerindeki dengeleyici etkisini ortadan kaldırmadı.
1
48
55