Anthropic, 10 Kasım’da Claude Sheets ve Claude Whiteboards’u beta olarak kullanıma sundu; daha önce Claude Dashboards adıyla bilinen ürününü de Claude Data adıyla genel kullanıma açtı. Tanıtım, şirketin halka arz yatırımcı sunumlarıyla aynı güne denk geldi. Microsoft hisseleri bu sırada iki işlem günü üst üste geriledi. Ancak takvimlerin çakışması, düşüşün tek nedeninin yeni Claude araçları olduğunu kanıtlamıyor.
2
3
9
Microsoft hisseleri nasıl hareket etti?
Microsoft hisseleri 10 Kasım’da yüzde 2,2, ertesi gün yüzde 2,3 düştü ve 11 Kasım’ı 521,13 dolardan kapattı.
9 12 Kasım’da erken işlemlerde 523,01 dolara yükseliş bildirildi; bu, gün sonu kapanış fiyatı değil, düşüşün bir bölümünü telafi eden bir erken seans hareketiydi.
22
Hisse düşüşleri Anthropic’in duyurusuyla aynı dönemde yaşandı ve haberlerde Office’e yönelik rekabet kaygılarıyla ilişkilendirildi. Yine de mevcut haberler, ürün tanıtımının Microsoft hisselerindeki hareketlerin tek ya da kesin nedeni olduğunu göstermiyor.
9
42
Claude araçları Office’e nasıl rakip olabilir?
Claude Sheets, kullanıcıların komutlarla birden fazla sayfa, formül, biçimlendirme ve açılır menü içeren elektronik tablolar oluşturup düzenlemesine imkân veriyor. Araçtaki değişikliklerin izlenebildiği ve dosyaların .xlsx ya da CSV biçiminde dışa aktarılabildiği de bildiriliyor.
2
32
40 Claude Whiteboards ise ekip fikirlerinin ortak bir dijital tuvalde düzenlenebildiği bir çalışma alanı sunuyor.
2
14
Bu özellikler, bazı kullanıcıların günlük tablo hazırlama veya fikir toplama işlerine Claude içinde başlamasına kapı açabilir. Böyle bir alışkanlık değişimi, kullanıcılar daha karmaşık tablolar için Excel’e dönmeye devam etse bile Microsoft’un iş akışları ve fiyatlandırma modeli açısından rekabet baskısı yaratabilir. Ancak mevcut bilgiler, Claude’un beyin fırtınalarını eksiksiz belgelere ya da sunum dosyalarına dönüştürdüğünü doğrulamıyor.
Ürünlerin bugünkü sınırlarını da göz önünde bulundurmak gerekiyor: Bir haberde Sheets’in şimdilik “basit elektronik tablo işlevselliği” sunduğu belirtiliyor; araçlar Enterprise müşterilerinde varsayılan olarak kapalı.
9 Dolayısıyla bazı görevlerde yeni bir rakibin ortaya çıkmasıyla oturmuş bir ofis paketinin yerini alması aynı şey değil.
Analistler neden yakın vadeli bir ikameden söz etmiyor?
Evercore’un aktarılan değerlendirmesine göre Claude Sheets, “henüz Excel’in yerini tutmuyor”. Bu görüş, tek tek iş görevlerinde rekabet oluşmasıyla Microsoft 365’in bütünüyle devre dışı kalması arasındaki farka dikkat çekiyor.
34 Stifel analisti Brad Reback de Microsoft’un kurumsal sistemlere entegrasyonu, güvenlik ve yönetişim özelliklerini gerekçe göstererek, öngörülebilir gelecekte Microsoft 365’in büyüme oranları üzerinde kayda değer bir etki beklemediğini belirtti.
36
Asıl soru, çalışanların zaman içinde daha fazla işi Claude’a taşıyıp taşımayacağı ve bunun Office lisanslarına ya da ek yapay zekâ özellikleri için ödeme isteğine etkisi. Yeni araçlar bu soruları gündeme getiriyor; ancak aktarılan analist görüşleri Microsoft 365 büyümesinde hemen bir daralma öngörmüyor.
Anthropic’in halka arz planında neler var?
Önerilen halka arz, tanesi 70 ila 78 dolar aralığında fiyatlandırılması planlanan 825 milyon A Grubu hisseyi kapsıyor. Bu fiyat aralığına göre halka arzın brüt büyüklüğü yaklaşık 57,75 milyar ila 64,35 milyar dolar olabilir.
18
Halka arzla eş zamanlı olarak, oy hakkı olmayan N Grubu hisselerden 26 milyar dolarlık özel satış yapılması da planlanıyor. Bildirilen yatırımcılar arasında AMD, Broadcom, Google, Micron, Microsoft, Nvidia ve TSMC yer alıyor.
21 Microsoft’un 13.513.513 hisse alacağı; 74 dolarlık orta fiyat varsayımıyla bunun yaklaşık 1 milyar dolara karşılık geldiği bildirildi. Google’ın yatırımı da yaklaşık 10 milyar dolar olarak aktarıldı.
21
24
Anthropic için 1,4 trilyon dolara varan bir değerleme bildiriliyor. Fiyatlamanın 18 Kasım’da, Nasdaq işlemlerinin ise “ANT” koduyla 19 Kasım’da başlamasının beklendiği haberlerde yer aldı; bunlar gerçekleşmiş olaylar değil, beklenen tarihlerdi.
3
22 Başka bir habere göre şirket halka arz tarihi açıklamamıştı.
17
Office ve Azure riskleri neden farklı?
Microsoft’un Anthropic’le ilişkisi yalnızca rekabetten ibaret değil. Bildirimlerde Microsoft’un Claude’u Copilot ürün ailesinde sunmayı sürdürme taahhüdü ile Anthropic’in Azure bulut hizmetleri için Haziran 2033’e kadar en az 47,2 milyar dolarlık, potansiyel olarak 49,2 milyar dolara ulaşan harcama taahhüdü yer alıyor.
19
23
Bir haberde bu asgari Azure taahhüdü, Microsoft’un 677 milyar dolarlık ticari sipariş birikiminin yaklaşık yüzde 7’si olarak karşılaştırılıyor. Bu oran büyüklük hakkında fikir verse de henüz kayda geçmiş gelir anlamına gelmiyor.
23
Microsoft açısından risk bu nedenle iki farklı katmanda şekilleniyor: Müşteriler günlük üretkenlik işlerini Claude’a kaydırırsa Office uygulamaları baskı görebilir; buna karşılık Anthropic’in Azure harcamaları bulut hizmetlerine talep sağlayabilir. Bu, yazılım tarafındaki rekabet tehdidini ortadan kaldırmıyor; etkilerin Microsoft’un farklı iş kollarına aynı şekilde yansımayabileceğini gösteriyor.
Kısa değerlendirme
Claude’un yeni araçları Office rekabetini daha somut hâle getiriyor, ancak mevcut bilgiler Claude’un Excel ya da Microsoft 365’in yerini almaya hazır olduğunu göstermiyor. Microsoft hisselerindeki iki günlük düşüş tanıtımla aynı döneme rastladı; tek başına kesin bir neden-sonuç ilişkisi kurmaya yetmiyor. Üstelik Anthropic’in Microsoft’la bulut, Copilot ve yatırım bağlantıları, rekabeti yalnızca Office ile Claude arasındaki bir mücadele olmaktan çıkarıyor.
9
34
36
21
23