Yapay zekâ ile üretilen bir şarkı, gerçek bir grubun yayın sayfalarına günler içinde yerleştirildi

404 Media’nın yaptığı deney, yapay zekâyla üretilen bir parçanın gerçek bir sanatçının kataloğuna eklenmesinin ne kadar kolay olabildiğini ortaya koydu. Esas mesele tek bir sahte şarkı değil: Dağıtımcılar ve dijital müzik platformları, yerleşik bir sanatçı adı altında yayın yapma yetkisini güvenilir biçimde doğrulamazsa, kötü niyetli kişiler meşru müzisyenlerin kullandığı yayın altyapısından yararlanabiliyor. 1

Lathe of Heaven deneyi nasıl yapıldı?

404 Media’ya göre muhabir, Udio ile bir şarkı üretti, yaklaşık beş dakikada DistroKid üzerinden yükledi ve esere “Riding High” adını verdi. Parça birkaç gün içinde Brooklynli punk grubu Lathe of Heaven’ın bilgisi dışında Spotify, Apple Music, Tidal ve Amazon Music’teki resmi sanatçı sayfalarında göründü. 1

Bu işlem, grubun hesaplarına erişilerek yapılmadı. Kullanılan yol, dağıtımcıların yayın bilgilerini müzik platformlarına ilettiği olağan dağıtım zinciriydi. Engadget’ın da aktardığı üzere, açık; sentetik bir parçanın mevcut bir sanatçı kataloğuna dağıtım sürecindeki boşluktan yararlanılarak eklenmesine imkân tanıyor. 19

Sorun: Profil eşleştirmesi, yayın yetkisi anlamına gelmiyor

Müzik servisleri, kendilerine ulaşan her yayını doğru sanatçı sayfasıyla eşleştirmek zorunda. DistroKid, yükleme formunda yayıncıların hedef platformlardaki doğru sanatçı sayfalarını belirtebildiğini; buna karşılık sanatçı sayfası eşleştirmesinin nihai olarak platformlarca yapıldığını söylüyor. 28

Bu kolaylık, yükleyicinin verdiği bilgiler yerleşik bir sanatçı profiline bağlanmak için yeterli kabul edildiğinde güvenlik açığına dönüşebiliyor. Böylece parça, ayrı bir taklit hesapta değil, gerçek sanatçının diskografisine eklenmiş sıradan bir yayın gibi görünebiliyor.

Elbette aynı adlı sanatçıların karıştırılması gibi kasıtsız hatalar da yaşanabiliyor. DistroKid, bir sanatçının müziği yanlış sayfadaysa veya sayfasında başka bir sanatçının müziği görünüyorsa kullanılabilen Fixer adlı bir düzeltme süreci sunuyor; ancak her servis için ayrı talep gerekiyor. 24 Ne var ki, düzeltme mekanizması yetkisiz eşleştirmenin dinleyicilere ulaşmasını baştan engellemiyor.

Sahte yüklemelerin maddi teşviki

Bir yayını dağıtıma veren hesabın, o yayından kaynaklanan telif gelirini alma konumunda olması genel kural. Sanatçı kimliğine bürünen kişiler üzerine yapılan haberler, bağımsız dağıtım şirketlerinin dinlenme gelirlerini sanatçıya veya hak sahibine ödediğini; bunun da sahte bir yükleyici için gelir yaratabildiğini gösteriyor. 22

Yapay dinlenmeler devreye girdiğinde zarar ihtimali daha da büyüyor. DistroKid, yapay yollarla dinlenme sayısını artırmayı “yapay dinlenme” olarak tanımlıyor; dinlenmelerin çoğu yapay bulunursa yayının kaldırılabileceğini ve bu dinlenmelerden doğan teliflerin ödenmeyebileceğini belirtiyor. 27

Ancak dinlenme yaşandıktan sonra yapılan denetim, yetkisiz bir yayının sanatçı profiline daha yayına girmeden bağlanmasını önlemekten farklı bir şey.

Üretken yapay zekâ eski sorunu ölçeklendirdi

Sanatçı sayfası karışıklıkları, yetkisiz yüklemeler ve dinlenme dolandırıcılığı üretken yapay zekâdan önce de vardı. Yapay zekânın getirdiği değişim maliyet ve hızda: Çok sayıda ucuz, hızla üretilebilir parça oluşturmak, kötü niyetli kişilerin dağıtım ve profil eşleştirme sistemlerini çok daha geniş ölçekte denemesini kolaylaştırıyor.

Sayıları dikkatle okumak gerekiyor. Verilen kaynaklar, Spotify’a her gün 50 bin yapay zekâ şarkısı yüklendiğine ilişkin platform tarafından denetlenmiş bir toplam ortaya koymuyor. Buna karşılık Deezer, Nisan 2026’da günde 75 bin tamamen yapay zekâ üretimi parça aldığını; bunun günlük yüklemelerin yüzde 44’üne denk geldiğini açıkladı. 5051 Spotify ise 12 aylık dönemde 75 milyondan fazla “spam niteliğindeki” parçayı kaldırdığını bildirdi; bu veri sorunun büyüklüğüne işaret ediyor, ancak günlük yapay zekâ yüklemesi sayısı değil. 5659

Şüpheli veya yetkisiz müziklerin gerçek sanatçı kimlikleriyle ilişkilendirildiğine dair başka örnekler de var. The Guardian, caz müzisyeni Jason Moran’ın, yayın platformlarında gerçek sanatçı gibi davranan görünen yapay zekâ hesaplarının hedef aldığı isimlerden biri olduğunu yazdı. 56 Araştırmacı Odette Child’ın ise Taylor Swift ve hayatını kaybetmiş caz müzisyenleri de dahil olmak üzere gerçek sanatçılara atfedilmiş 300’den fazla sahte yapay zekâ parçası tespit ettiği bildirildi. 48

Zarar yalnızca telif geliri değil

Yetkisiz bir yayın, dinleyicileri sanatçının ne ürettiği ve neyi temsil ettiği konusunda yanıltabilir. Ayrıca dinleyicilerin, öneri sistemlerinin, gazetecilerin ve iş ortaklarının baktığı diskografiyi kirletebilir.

Lathe of Heaven örneğinde kritik nokta, parçanın ayrı bir taklit profilde değil, yerleşik grubun kimliği altında görünmesiydi. Bu durum, sahte yayın çok az gelir üretse bile grubun itibarı, dinleyici güveni ve eser sahipliği açısından risk yarattı. 1

Parçanın sonradan kaldırılması, dinleyicide oluşmuş kafa karışıklığını veya sanatçıların yayını bulmak, belgelemek ve itiraz etmek için harcadığı emeği tamamen geri almıyor.

Spotify’ın çözümü: İlerleme var, ama kapsam sınırlı

Spotify, Spotify for Artists içindeki isteğe bağlı Artist Profile Protection özelliğini kullanıma açtı. Bu araç, koruma altındaki bir profile müzik gönderildiğinde sanatçıya bildirim yapıyor ve sanatçının yanlış yayınlarla ilişkisini kaldırmasına imkân tanıyor. 3242

Özellik, incelemeyi yayın öncesine yaklaştırdığı için önemli. Spotify’a göre korumayı kullanan sanatçılar, güvenilir dağıtımcılarıyla paylaşabilecekleri benzersiz bir sanatçı anahtarı alıyor. Beta aşamasında, sağlayıcıların çoğundan gelen yayınlar onay veya bu anahtarı gerektiriyor; fakat bu kural tüm sağlayıcılar için geçerli değil. 36

Yine de sistemin sınırları açık:

• Özellik isteğe bağlı ve beta aşamasında yalnızca sınırlı sayıda sanatçıya sunuluyor. 32
• Beta, tüm dağıtım sağlayıcılarını aynı biçimde kapsamıyor. 36
• Koruma Spotify’a özgü; 404 Media deneyinden etkilenen Apple Music, Tidal veya Amazon Music’te otomatik olarak geçerli değil. 1
• Sanatçıya inceleme ve kaldırma yetkisi veriyor; fakat yeni bir yayının mevcut sanatçı kimliğine bağlanmasından önce, dağıtımcıların yetkiyi doğrulamasını zorunlu kılan evrensel ve platformlar arası bir kural oluşturmuyor.

Spotify’ın Verified by Spotify rozeti, bir sanatçı profilinin platformun özgünlük ve güven ölçütlerine göre incelendiğini gösteriyor. 34 Ancak bu rozet, o profilde sonradan görünen her parçanın sanatçı tarafından onaylandığına tek başına garanti sayılmıyor.

Daha güvenli bir sistem için ne gerekli?

Bu olayın işaret ettiği temel ilke basit: Yeni bir yayını mevcut bir sanatçı profiline yerleştirme talebi, yalnızca isim benzerliğinden veya yönlendirme bilgisinden daha güçlü bir yetki kanıtı gerektirmeli.

Güvenilir dağıtımcı ilişkileri, sanatçı denetimindeki onay anahtarları, yayın öncesi bildirimler ve ihtilaflı eşleştirmelerin platformlar arasında hızlı çözümü daha dayanıklı bir çerçeve oluşturabilir. Spotify’ın beta uygulaması bu yöne atılmış bir adım; ancak Lathe of Heaven deneyi, sonradan şikâyet etmeye dayalı araçların ve sınırlı isteğe bağlı korumaların önemli bir boşluk bıraktığını gösteriyor. 136

Şimdilik sanatçıların yayın profillerini düzenli takip etmesi, sanatçı yönetim hesaplarını sahiplenmesi ve yanlış eşleştirme görüldüğünde dağıtımcı ile platformların düzeltme süreçlerini hızla kullanması gerekiyor. Bu adımlar bir hata ya da saldırının görünür kaldığı süreyi azaltabilir; fakat kaynakta daha güçlü kimlik ve yetki doğrulaması ihtiyacını ortadan kaldırmaz. 2432