Demokratların Temsilciler Meclisi ile Senato’da çoğunluğu kazanması, Başkan Donald Trump’ın dış politika gündemine karşı Kongre’nin elini güçlendiriyor. Bu etkinin en somut görülebileceği alanlardan biri Ukrayna’ya yeni yardım; ancak Kongre’de daha fazla söz sahibi olmak, Beyaz Saray’ın politikasını mutlaka tersine çevirecekleri anlamına gelmiyor.
6
20
Yeni Kongre Ocak 2027’de göreve başlayacak. O tarihe kadar seçim sonucu, sahadaki politikadan çok Washington’daki siyasi dengelerin yönünü değiştiriyor.
7
Ukrayna’ya yardım yeniden gündeme gelebilir; veto engeli sürüyor
Trump, iki partiden de milletvekillerinin Ukrayna’ya desteğine rağmen ABD’nin doğrudan askerî ve mali yardımlarını büyük ölçüde durdurdu. Her iki mecliste de çoğunluğu alan Demokratlar, yeni bir yardım paketini oylamaya sunabilir.
4
Ancak bir tasarının kabul edilmesi sürecin sonu olmayabilir. Trump tasarıyı veto edebilir. Bu vetoyu aşmak için Temsilciler Meclisi ve Senato’nun her birinde üçte iki çoğunluk gerekiyor; dolayısıyla Demokratların yanı sıra Cumhuriyetçi senatör ve temsilcilerin de desteği şart.
4
7 Mevcut haberler, bu desteğin sağlanıp sağlanamayacağını ortaya koymuyor.
Yeni çoğunluğun önünde başka öncelikler de var. Seçim sonrasına ilişkin değerlendirmeler, Ukrayna yardımının ne zaman ve ne ölçüde gündeme geleceğinin Kongre takvimine, liderliğe, bütçe görüşmelerine ve veto ihtimaline bağlı olabileceğine işaret ediyor.
12 Yardım oylamasının yapılması Washington’da önemli bir gelişme olur; fakat tek başına Ukrayna’ya yardımın ne zaman ulaşacağını ya da miktarını göstermez.
Rusya’ya yaptırımlar yeni bir mücadele alanı olabilir
Haberlere göre Trump’ın Rus dizeline yönelik yaptırımları hafifletme ve diğer Rus enerji ihracatına uygulanan yaptırımlardan muafiyet sağlama adımları, Cumhuriyetçiler dâhil Kongre üyelerinin tepkisini çekti.
4 Demokratların liderliğindeki Kongre, yönetim üzerinde baskı kurabilir ve yaptırım gevşetme kararlarını engellemeye ya da geri çevirmeye çalışabilir. Ancak sunulan haberler, belirli bir yaptırım tasarısının nasıl sonuçlanacağını göstermiyor. Bu nedenle yaptırımların yeniden sıkılaştırılması kesinleşmiş bir sonuç değil, olasılık olarak değerlendirilmeli.
2
4
İran konusunda Kongre, savaşın siyasi ve maliyetini artırabilir
Kongre, kamu harcamaları üzerinde söz sahibidir; yasa çıkarma ve denetim yoluyla yönetimin adımlarına itiraz edebilir.
6 Demokratlar bu yetkilerle İran savaşı konusunda Trump’a baskı yapabilir, askerî harcamaları inceleyebilir veya yasama sürecini kullanarak bazı sınırlamalar getirmeye çalışabilir.
1
3
Bu, Kongre’nin savaşı sona erdireceği anlamına gelmiyor. DW’nin analizinde, Washington’daki siyasi ayrılıkların İran konusunda göründüğü kadar derin olmayabileceği ve Demokratların güçlü bir seçim başarısının bile politika değişikliğini zorlamaya yetmeyebileceği belirtiliyor.
34 Seçim, daha fazla baskı ve denetim ihtimalini artırıyor; savaş üzerindeki etkisi ise belirsizliğini koruyor.
Daha fazla denetim, daha ölçülü bir başkanlık demek değil
Demokratların kontrolündeki Kongre yönetimi soruşturabilir, harcama kararlarını şekillendirebilir ve Trump’ın gündemindeki bazı adımlara karşı çıkabilir. Öte yandan CNBC’nin görüştüğü uzmanlara göre Trump, Kongre kontrolünü kaybetmesi hâlinde görev süresinin son iki yılında dış politikaya daha fazla ağırlık verebilir.
20 Dolayısıyla ortaya çıkabilecek tablo, ABD’nin daha az müdahaleci bir çizgiye geçmesinden ziyade Beyaz Saray ile Kongre arasında daha görünür bir çekişme olabilir.
Sonuç
Ara seçimlerin ardından Demokratlar, Ukrayna’ya yardım için baskı kurabilecek, Rusya’ya yönelik yaptırım gevşetme adımlarına itiraz edebilecek ve İran savaşını daha yakından denetleyebilecek güçlü bir siyasi platform elde etti. Ancak bu girişimlerin yasaya dönüşmesi gerekli oyların bulunmasına, Kongre gündemine ve Trump’ın veto kararına bağlı. En sağlam beklenti, ABD politikasının kesin biçimde değişmesi değil, Kongre’den daha güçlü bir itiraz yükselmesi.
4
6
7
20