Singapur’da yapay zekâ büyümeyi hızlandırıyor; peki istihdam da yetişecek mi?

Singapur’un karşı karşıya olduğu ihtimal, ekonomi büyürken işlerin bir anda ortadan kalkması değil; üretim artışının işe alımlara daha sınırlı yansıması. Yapay zekâya yönelik yatırımlar üretimi ve ticareti destekleyebilir. Şirketler de yapay zekâ sayesinde mevcut ekipleriyle daha fazla iş yapabilir. Bu, “istihdam açısından hafif büyüme” riskini ciddiye almak için yeterli; fakat mevcut veriler ülke genelinde bir istihdam çöküşü yaşandığını ya da artan işten çıkarmaların nedeninin yapay zekâ olduğunu göstermiyor. 3536219

Büyüme tahmini güçlü, istihdam tablosu daha karmaşık

Singapur Para Otoritesi’nin (MAS) eylülde yayımladığı profesyonel tahminciler anketinde, 2026 gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) büyümesi %5,0 olarak öngörüldü. Ticaret ve Sanayi Bakanlığı’nın tahmini ise %4,5–5,5 aralığında. Bunlar yıl sonu gerçekleşmeleri değil, tahminler. 3741

Çalışma Bakanlığı’nın ikinci çeyrek verilerine göre toplam istihdam 11.400 kişi arttı; böylece artış üst üste 19. çeyreğe ulaştı. Ancak vatandaşları ve daimi oturum sahiplerini kapsayan yerleşik nüfusun istihdamındaki artış, ilk çeyrekteki 5.400 kişiden 2.200 kişiye geriledi. İkinci çeyrekteki toplam artışın 9.200 kişisi yerleşik olmayan çalışanlardan geldi. İşten çıkarmalar 3.830’dan 4.620’ye yükselirken açık pozisyon sayısı 68.600’e düştü. Buna karşın haziranda genel işsizlik oranı %1,9, yerleşik nüfustaki oran %2,9 düzeyindeydi. 2319

Dolayısıyla dikkat gerektiren bir yavaşlama var, fakat bunu “yapay zekâ kaynaklı toplu iş kaybı” diye adlandırmak için dayanak yok. Çalışma Bakanlığı, işten çıkarmalardaki artışa yapay zekânın ne ölçüde katkıda bulunduğunu henüz belirlemediğini söylüyor. 19

Yapay zekâ büyüme ile işe alım arasındaki bağı nasıl zayıflatabilir?

İki etkiyi birbirinden ayırmak gerekiyor. İlki yatırım etkisi: Dünya genelinde çiplere, veri merkezlerine ve bilgi işlem altyapısına yapılan harcamalar, Singapur’un bağlı olduğu teknoloji tedarik zincirlerini canlandırıyor. Ticaret ve Sanayi Bakanlığı; elektronik, hassas mühendislik ve toptan ticareti bundan yararlanan alanlar arasında sayıyor. Üretim ve ihracattaki artış GSYH’yi yükseltebilir, ama yerleşik çalışanlara yönelik işe alımları aynı ölçüde artırmak zorunda değil. 3536

İkincisi işin yapılışındaki değişim: Bir ekip, bazı görevleri yapay zekâya devrederek aynı çalışan sayısıyla daha çok müşteriye hizmet verebilir. Önceki teknolojilerde olduğu gibi yeni ve tamamlayıcı işler de doğabilir; ancak rutin görevlerin azalması, mesleğe yeni girenlerin deneyim kazandığı işleri daraltabilir. Bu, bütün başlangıç düzeyi pozisyonların kaybolduğu anlamına gelmez. Sonucu, şirketlerin açığa çıkan kapasiteyle yeni hizmet ve pazarlara yönelip yönelmeyeceği belirleyecek. 1824

Kazançlar da eşit dağılmayabilir. Yapay zekâya yatırım yapabilen ve görevleri yeniden tasarlayabilen şirketler daha fazla yarar sağlayabilir. Teknolojiyi kendi uzmanlığıyla birlikte kullanıp sonuçlarını denetleyebilen çalışanlar fırsat yakalarken, başkaları daha az açık pozisyonla veya daha zayıf ücret pazarlığı imkânıyla karşılaşabilir. Verimlilik kazancı ağırlıkla şirket sahiplerine gider, ücretlere ve kariyer ilerlemesine yansımazsa GSYH artışı çalışanların çoğu için aynı ölçüde iyileşme sağlamayabilir. Bunlar Singapur genelinde gerçekleştiği kanıtlanmış sonuçlar değil, izlenmesi gereken riskler. 1824

Şirketlerin verdiği sinyaller tek yönlü değil

Bankacılık sektörü bu belirsizliği gösteriyor. DBS, 2026’da 500’den fazla genç yerel katılımcıyı yönetici adayı, staj ve işbaşı eğitim programlarına almayı planladığını açıkladı. Bu kategorilerin tamamı kalıcı işe alım olarak değerlendirilmemeli. Ayrı bir girişimde 23 finans kuruluşu, Singapur’daki toplam 80.000’den fazla çalışanına 2028’e kadar kritik yapay zekâ becerileri kazandırmayı taahhüt etti. Eğitim ve katılım önemli; asıl ölçüt, bunların kalıcı işlere, ücret artışına ve ilerleme imkânına dönüşmesi. 2317

CNA’nın aktardığı bir rapora göre, Singapur’da yapay zekâ kullanmaya başlayan şirketlerin %6,2’si çalışan sayısını azalttığını, %8,5’i ise işe alım faaliyetini düşürdüğünü bildirdi. Diğer birçok şirket görevleri yeniden tasarladığını, yapay zekâyla ilgili pozisyonlar oluşturduğunu veya çalışanlarını başka görevlere yönlendirdiğini belirtti. Tek bir kaçınılmaz istihdam sonucu yok. 18

Büyümenin iyi işlere dönüşmesi için neye bakılmalı?

Şirketler rutin işleri otomatikleştirirken yeni çalışanların gözetim altında öğrenebileceği görevleri koruyabilir; verimlilik kazancını yalnızca boşalan pozisyonları doldurmamak için değil, yeni ürün ve hizmetler geliştirmek için kullanabilir. Çalışanların da yapay zekâ becerilerini alan bilgisi ve muhakemeyle birleştirebilmesi önemli. Kamu desteği ise eğitim sertifikalarının sayısından çok gerçek açık pozisyonlara, iş deneyimine, işe yerleştirmeye ve iş değiştirenlerin geçişine odaklandığında değer kazanır. Singapur’un açıkladığı yaklaşım, verimlilik artışını yeniden beceri kazandırma, yeniden tasarlanmış görevler ve istihdam fırsatlarıyla birlikte yürütmek. 24

Sonuçta yalnızca GSYH’ye ya da eğitim alan kişi sayısına bakmak yetmez. Yerleşik nüfusun işe alım oranı, ilk iş fırsatları, işten çıkarılanların yeniden istihdamı, ücretler ve kariyer ilerlemesi, yapay zekâ destekli büyümenin Singapurlular için iyi işlere dönüşüp dönüşmediğini gösterecek. Şimdilik doğru tutum ne kaygıları görmezden gelmek ne de “istihdamsız büyüme başladı” demek: İşe giriş yolları kalıcı biçimde daralmadan bu göstergeleri izlemek ve gerektiğinde harekete geçmek. 21824