Vietnam Başbakanı Lê Minh Hưng, 4 Kasım 2026’daki hükümet toplantısında yılın son iki ayı için enflasyon kontrolünü en üst sıraya koydu. Hưng, fiyatlar istikrarlı tutulmadığı sürece hızlı büyümenin ekonomiye ve halka beklenen faydayı sağlamayacağını söyledi. Hükümet, aynı zamanda çift haneli büyüme ve makroekonomik istikrar hedeflerini sürdürmek istiyor.
2
11
33
Bu denge arayışının arka planında, ocak-ekim dönemindeki ortalama tüketici enflasyonunun yaklaşık yüzde 4,5’lik yıllık hedefi aşarak yüzde 4,57’ye çıkması var.
11
30 Buna karşılık ticaret, sanayi üretimi ve perakende satışlar güçlü seyretti.
Enflasyon rakamları ne söylüyor?
Ulusal İstatistik Ofisi verilerine göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE), ekimde bir önceki aya kıyasla yüzde 0,20 arttı. Aylık yükselişte, küresel yakıt fiyatlarındaki artışı izleyen yurt içi benzin ve motorin fiyatları başlıca etken oldu. Ekim TÜFE’si Aralık 2025’e göre yüzde 4,41, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 5,09 daha yüksekti.
17
Ocak-ekim döneminde ortalama genel enflasyon yüzde 4,57 olarak kaydedildi. Aynı dönemde, yakıt, gaz, taze gıda ve sağlık hizmetleri gibi bazı kalemleri dışarıda tutan çekirdek enflasyon yüzde 4,24’tü.
17
28 Bu göstergeler farklı dönemleri ölçüyor: yüzde 4,57, 10 aylık dönemin ortalama yıllık değişimini; yüzde 5,09 ise ekim ayının yıllık fiyat artışını ifade ediyor.
Ticaret ve üretimde güçlü tablo
Enflasyon baskısına rağmen yılın ilk 10 ayında ekonomik faaliyetin çeşitli alanlarında artış görüldü:
- Mal ticareti: İhracat ve ithalatın toplamı 1.010,55 milyar dolara ulaştı; yıllık artış yüzde 32,3 oldu. Resmî bilgilendirmede bu, Vietnam’ın mal ticaretinde ilk kez 1 trilyon dolar eşiğini aşması olarak kayda geçti.
14
- İhracat ve ithalat: İhracat yüzde 27,5 artışla 499,24 milyar dolar, ithalat ise yüzde 37,4 artışla 511,31 milyar dolar oldu. Bu iki tutar arasındaki fark, yaklaşık 12,07 milyar dolarlık mal ticareti açığına işaret ediyor.
18
- Sanayi üretimi: Sanayi üretim endeksi ilk 10 ayda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,4 yükseldi; bu artış sekiz yılın en güçlüsü olarak nitelendirildi. Ekim ayında endeksin aylık yüzde 2,3, yıllık yüzde 15 artması bekleniyordu.
20
- Perakende satışlar: Toplam perakende satışlar ilk 10 ayda yüzde 13,5 arttı.
20
- Yatırım ve kamu maliyesi: Kayıtlı doğrudan yabancı yatırım 54,85 milyar dolara, gerçekleşen yatırım 24,08 milyar dolara ulaştı. Devlet bütçesi gelirleri yaklaşık 2,45 katrilyon VND ile yıllık tahminin yüzde 96,4’ünü buldu. Kamu yatırımlarında gerçekleşen harcama ise 720,5 trilyon VND’ye, belirlenen planın yüzde 75,4’üne çıktı.
26
Büyüme hedefi ile fiyat istikrarı arasındaki denge
Vietnam Haber Ajansı’nın toplantı haberine göre Hưng; ihracatı artırmak, ticaret açığını azaltmak, özel sektör yatırımlarını teşvik etmek, işletmelerin önündeki engelleri kaldırmak ve bilim, teknoloji ile yeni ekonomik sektörler aracılığıyla verimliliği yükseltmek için daha somut adımlar çağrısında bulundu.
13
Bununla birlikte, mevcut haberler toplantıda belirli şehirlerdeki enflasyon baskılarına, güncellenmiş enflasyon senaryolarına, para birimi yönetimine, faiz ve kur istikrarına ya da başka ayrıntılı başlıklara ilişkin her bir talimatı doğrulamıyor. ABD ile karşılıklı ticaret görüşmeleri, yavaş ilerleyen kamu projelerinden kaynak aktarımı, yeni il idari binalarının sınırlandırılması ve yıl sonu tatilleriyle Ay Takvimi’ne göre Yeni Yıl öncesinde turizm ve tüketimi canlandırma kampanyaları da eldeki haberlerde toplantıda verilmiş kesin talimatlar olarak doğrulanmıyor.
Büyümeyi destekleyen yatırımlar ve harcamalar kısa vadede inşaat malzemeleri, iş gücü, enerji, ulaşım ve hizmetlere talebi artırabilir. Talep arzdan hızlı büyürse fiyatlar üzerinde ek baskı oluşabilir. Öte yandan üretken yatırımlar ve güvenilir tedarik, zaman içinde üretim kapasitesini artırabilir. Temel mesele, ekonominin karşılayabileceğinden hızlı bir talep artışı yaratmadan büyümeyi desteklemek; ortalama TÜFE’nin yıllık hedefin üzerine çıktığı bir dönemde bu dengeyi korumak.
30
Toplantıya ilişkin haberlerde yakıt ve elektrik arzının güvence altında tutulduğu, fiyatları dengelemek için akaryakıt ve elektrik vergilerindeki indirimlerden yararlanıldığı da belirtildi.
1 Bu adımlar, büyüme hedefi devam ederken fiyat istikrarının neden öne çıkarıldığını açıklayan çerçevenin bir parçası.