Bellek hisselerindeki satış, ekim ayında tek bir gelişmeden kaynaklanmadı. Çinli çip üreticisi CXMT’nin duyurduğu teknoloji ilerlemesi rekabet kaygılarını artırırken, ABD’de beklenenden yüksek enflasyonun faizleri yukarı çekebileceği endişesi ve yapay zekâ altyapısının borçla finanse edilmesine yönelik soru işaretleri de baskıyı büyüttü. 16 Ekim itibarıyla Roundhill Memory ETF, eylüldeki toparlanma zirvesinin yüzde 20’den fazla altına inmişti.
6
24
Satış baskısını artıran üç endişe
CXMT’nin duyurusu rekabet kaygılarını canlandırdı. Çinli çip üreticisi CXMT, DRAM’in depolama yoğunluğunu artırmayı amaçlayan “4F square” teknolojisinde ilerleme kaydettiğini açıkladı. Şirketin bu tasarıma dayalı ürünleri yıl sonuna kadar piyasaya sürmeyi planladığı da bildirildi.
7
18 Ancak teknoloji duyurusu ve ürün planı, ticari ölçekte üretimin başladığını, üretim veriminin kanıtlandığını ya da pazar paylarının şimdiden değiştiğini göstermiyor.
Enflasyon, faiz artışı olasılığını yeniden gündeme taşıdı. ABD’de beklenenden sıcak gelen enflasyon verisi, Fed’in faizleri daha da artırabileceği endişesini besleyerek çip hisseleri üzerindeki baskıya katkıda bulundu.
35 Eldeki haberler genel bağlantıyı destekliyor; ancak faiz artışı beklentilerinin ne ölçüde değiştiğini ortaya koymuyor.
Yapay zekâ yatırımlarının getirisi ve finansmanı sorgulandı. Yatırımcılar, veri merkezi, yazılım ve yarı iletken şirketlerinin büyük sermaye harcamalarını gelecekte kâra dönüştürüp dönüştüremeyeceğini ve yüksek borcun bu yatırımları ne kadar kırılgan hâle getirdiğini yeniden değerlendirdi.
8 Güney Kore’de 15 Ekim’deki sert düşüş de enflasyon endişelerinin ve “CoreWeave şoku”nun yapay zekâ sektörünün kârlılığına ilişkin kuşkuları derinleştirmesiyle ilişkilendirildi.
32
Düşüş ne kadar derindi?
Bellek hisselerine odaklanan borsa yatırım fonu Roundhill Memory ETF (DRAM), eylüldeki toparlanma zirvesinden yüzde 20’den fazla geriledi. Ayrı bir haberde fonun bu zirvenin yaklaşık yüzde 22 altında, hazirandaki rekor kapanışının ise neredeyse yüzde 40 gerisinde olduğu bildirildi. Düşüş, sert bir yükseliş-düşüş döngüsünün ardından geldi: Fon hazirandan temmuz sonuna kadar yaklaşık yüzde 45 gerilemiş, eylüle kadar ise yüzde 40’tan fazla toparlanmıştı.
6
24
Satış büyük şirketlere de yayıldı. Bir habere göre Samsung Electronics, Micron, SK Hynix ve SanDisk’in toplam piyasa değeri 6 Ekim’den bu yana 700 milyar dolardan fazla azaldı.
20 Başka bir başlıkta çip hisselerindeki kaybın 2,5 trilyon dolara yaklaştığı ifade edilse de mevcut haberler bu hesabın nasıl yapıldığını açıklamıyor. Bu rakamın aynı dört şirkete ya da 61 yarı iletken ve depolama hissesinden oluşan bir sepete ait olduğu da doğrulanmıyor.
6
Güney Kore’deki satış dalgası
Güney Kore’nin gösterge endeksi Kospi, 15 Ekim’de yüzde 7,57 düşerek 5.554,22 puandan kapandı. Yabancı yatırımcılar 5 trilyon wondan fazla hisse sattı ve endeks üst üste yedinci işlem gününde de geriledi.
32 Başka bir habere göre yedi günlük düşüş, endeksin değerinin yaklaşık yüzde 20’sini sildi.
33
SK Hynix ve Samsung hisseleri en sert düşenler arasındaydı. Bir haber, 15 Ekim’de bu hisselerdeki kayıpları sırasıyla yaklaşık yüzde 11 ve yüzde 9 olarak verdi.
35 Aynı gün piyasa genelinde devre kesicinin çalıştığını belirten başka bir haberin aktardığı endeks kapanışı ve düşüş oranı ise yüzde 7,57’lik düşüşü bildiren rakamlarla uyuşmuyor. Bu nedenle devre kesiciyle ilgili ayrıntılara ihtiyatla yaklaşmak gerekiyor.
32
38
Toparlanma ihtimali, kalıcı dip anlamına gelmiyor
16 Ekim tarihli habere göre iShares Semiconductor ETF (SOXX) art arda sekizinci işlem gününde geriledi. BTIG stratejisti Jonathan Krinsky, uzayan satışların ardından kısa vadeli bir tepki yükselişi ihtimalinden söz ederken daha fazla düşüş riski konusunda da uyardı.
1 Bu değerlendirme olası bir rahatlama rallisine işaret ediyor; sektörün kalıcı bir dip yaptığına dair teyit sunmuyor.
Soruda yer alan yüzde 10–20’lik yükseliş tahmini, ekim sonu zamanlaması ve Eylül 2002 ile Ekim 2008 karşılaştırmaları mevcut haberlerle doğrulanamıyor. Aynı şekilde 45 dolarlık destek seviyesi ya da JPMorgan’ın “dönüm noktası” ifadesi için de yeterli dayanak yok. Eldeki verilerin desteklediği daha temkinli sonuç şu: Rekabet, makroekonomik koşullar ve yapay zekâ yatırımlarının finansmanı aynı dönemde risk oluşturdu; kısa süreli bir yükseliş bu endişeleri tek başına ortadan kaldırmaz.
1
8
18