เงินสดในสิงคโปร์ยังเพิ่มขึ้น ทั้งที่การจ่ายเงินดิจิทัลแพร่หลาย

เงินสดหมุนเวียนในสิงคโปร์มีมูลค่าทำสถิติที่ S$69.6 พันล้าน แม้ผู้คนจะมีช่องทางจ่ายเงินอิเล็กทรอนิกส์เพิ่มขึ้นก็ตาม ความขัดแย้งที่เห็นนี้คลี่คลายได้เมื่อแยกให้ออกว่า ตัวเลขดังกล่าวนับมูลค่าธนบัตรและเหรียญที่อยู่ในระบบ ไม่ได้วัดว่าผู้คนหยิบเงินสดมาจ่ายบ่อยเพียงใด 124

ยอดเงินสดเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง แต่เพิ่มไม่เท่ากันทุกปี

ตัวเลขรายปีในช่วงห้าปีที่รายงานเพิ่มจาก S$60.3 พันล้าน เป็น S$63.2 พันล้าน, S$64.6 พันล้าน, S$66.6 พันล้าน และ S$69.6 พันล้านตามลำดับ 1

ยอดเพิ่มขึ้นปีต่อปีไม่สม่ำเสมอ โดยเพิ่ม S$2.9 พันล้านในช่วงแรก ก่อนจะชะลอเป็น S$1.4 พันล้าน แล้วเพิ่ม S$2.0 พันล้าน และล่าสุดเพิ่ม S$3.0 พันล้าน ซึ่งมากกว่าช่วงก่อนหน้า 1

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้บอกเพียงว่ามูลค่าเงินสดในระบบเพิ่มขึ้น ไม่ได้แสดงว่ามีการใช้เงินสดทำธุรกรรมมากขึ้นเท่าใด หน่วยงานการเงินสิงคโปร์ หรือ MAS เผยแพร่สถิติการหมุนเวียนของเงินตราในรูปมูลค่าธนบัตรและเหรียญที่ออกสู่ระบบ 4

เงินสดในระบบ ไม่ได้แปลว่าใช้จ่ายด้วยเงินสดมากขึ้น

ธนบัตรอาจอยู่ในระบบได้นานโดยไม่ได้เปลี่ยนมือบ่อย ผู้คนหรือธุรกิจอาจเก็บเงินสดไว้เป็นเงินออม หรือสำรองสำหรับเหตุฉุกเฉินและสถานการณ์ที่ไม่คาดคิด ดังนั้นยอดเงินสดรวมที่สูงขึ้นจึงไม่ได้หมายความว่ามีธุรกรรมเงินสดเพิ่มขึ้นตามไปด้วย MAS ระบุว่าธนบัตรมูลค่าสูงมีส่วนทำให้ยอดเพิ่มขึ้น ทั้งจากการใช้ทำธุรกรรมและการถือไว้เผื่อจำเป็น 1

ปรากฏการณ์นี้อธิบายสิ่งที่เรียกว่า “ปริศนาธนบัตร” ได้ กล่าวคือ ความต้องการถือเงินสดยังคงมีอยู่ แม้การจ่ายเงินอิเล็กทรอนิกส์จะแพร่หลายขึ้น สิงคโปร์มีช่องทางอย่าง PayNow และ SGQR ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบการชำระเงินดิจิทัล แต่การมีทางเลือกเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าผู้คนหรือธุรกิจเลิกถือเงินสดแล้ว 2510

ข้อมูลที่มีไม่ได้แจกแจงว่าเงิน S$69.6 พันล้านถูกถือไว้เพื่อใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน เก็บออม หรือสำรองยามจำเป็นเป็นสัดส่วนเท่าใด จึงควรมองยอดนี้เป็นมูลค่าเงินสดที่อยู่ในระบบ ไม่ใช่ตัวชี้วัดพฤติกรรมการจ่ายเงินโดยตรง 14

ทำไม MAS จึงหยุดออกธนบัตรใบใหญ่บางชนิด

ธนบัตรมูลค่าสูงทำให้พกพาเงินจำนวนมากได้ในรูปแบบกะทัดรัด แต่ MAS ระบุว่าได้หยุดออกธนบัตร S$1,000 ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2021 และธนบัตร S$10,000 ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2014 เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกี่ยวข้องกับการฟอกเงินและการสนับสนุนเงินทุนแก่การก่อการร้าย 3

การหยุดออกธนบัตรใหม่ไม่ได้ทำให้ธนบัตรที่ออกไปแล้วใช้ไม่ได้ MAS ระบุว่าธนบัตรและเหรียญที่ออกตั้งแต่ปี 1967 ยังคงเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมายในสิงคโปร์ 6 กล่าวคือ การลดการออกธนบัตรมูลค่าสูงใบใหม่ ไม่ได้เท่ากับการสั่งให้ผู้ถือธนบัตรเดิมนำมาแลกหรือส่งคืน

เงินสดมีต้นทุนต่อสิ่งแวดล้อม แต่ข้อมูลยังไม่พอเปรียบเทียบภาพรวม

การจัดการเงินสดอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ตัวอย่างเช่น Channel NewsAsia รายงานว่า MAS วางแผนหยุดออกธนบัตร S$2 สภาพ “เหมือนใหม่” สำหรับเทศกาลตรุษจีน เนื่องจากการนำธนบัตรเหล่านั้นมาแปรรูปเพิ่มการปล่อยคาร์บอน 22

ธนบัตรพอลิเมอร์มีอายุการใช้งานยาวนานกว่าธนบัตรกระดาษ ซึ่งอาจช่วยลดความถี่ในการเปลี่ยนธนบัตรที่ชำรุด แต่แหล่งข้อมูลที่มีไม่ได้คำนวณผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมโดยรวมของเงินสด หรือเปรียบเทียบกับการจ่ายเงินดิจิทัลโดยตรง จึงยังสรุปไม่ได้ว่าวิธีใดมีผลกระทบรวมต่ำกว่า 19

ประเด็นสำคัญ

ยอดเงินสดหมุนเวียนที่เพิ่มเป็น S$69.6 พันล้าน ไม่ได้พิสูจน์ว่าคนสิงคโปร์หันกลับมาใช้เงินสดจ่ายมากกว่าการจ่ายดิจิทัล หรือแม้แต่ใช้เงินสดบ่อยขึ้น ตัวเลขนี้แสดงมูลค่าเงินตราที่อยู่ในระบบ ซึ่งอาจเพิ่มขึ้นจากธนบัตรมูลค่าสูงที่นำไปใช้หรือเก็บสำรอง เงินสดกับการชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์จึงอยู่ร่วมกันได้ และยอดเงินหมุนเวียนเพียงอย่างเดียวไม่อาจบอกได้ว่าผู้คนใช้แต่ละแบบอย่างไร 124