การถกเถียงเรื่องมูลค่า IPO ของ Nscale ไม่ได้มีแค่คำถามว่า AI จะเติบโตแค่ไหน แต่ยังอยู่ที่ว่า นักลงทุนควรจ่ายล่วงหน้าเท่าไรให้กับศูนย์ข้อมูลที่บางส่วนยังอยู่ระหว่างก่อสร้าง
มีรายงานว่า Nscale ตั้งเป้ามูลค่าบริษัทไว้ราว 3 หมื่นล้านดอลลาร์ ขณะที่นักลงทุนบางกลุ่มมองว่าช่วง 1.6–1.9 หมื่นล้านดอลลาร์น่าจะดึงดูดผู้ซื้อได้มากกว่า
2 ตัวเลขหลังเป็นความเห็นต่อรองด้านราคา ไม่ใช่มูลค่ายุติธรรมที่มีการยืนยันอย่างเป็นอิสระ
Nscale ยื่นเอกสารเพื่อเตรียมเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์นิวยอร์ก (NYSE) ภายใต้ชื่อย่อหุ้น NSCL
1 แต่สำหรับนักลงทุน ประเด็นสำคัญคือแผนและสัญญาจะเปลี่ยนเป็นศูนย์ข้อมูลที่เปิดให้บริการ รายได้ และกระแสเงินสดได้เร็วแค่ไหน
สัญญาก้อนใหญ่ ยังไม่ใช่รายได้ที่เกิดขึ้นแล้ว
ณ วันที่ 31 สิงหาคม Nscale รายงานมูลค่าสัญญาที่ใช้งานอยู่และอยู่ระหว่างทำสัญญารวม 103.4 พันล้านดอลลาร์ โดยส่วนที่ระบุว่าใช้งานอยู่มีมูลค่า 2.6 พันล้านดอลลาร์
45 ตัวเลขสองส่วนนี้มีความหมายต่างกัน: มูลค่าสัญญาไม่ได้เท่ากับรายได้ กำไร หรือเงินสดที่บริษัทได้รับแล้ว
ช่องว่างระหว่างยอดรวมกับส่วนที่ใช้งานอยู่ทำให้เวลาและความสามารถในการก่อสร้างมีความสำคัญมากขึ้น หากเปิดศูนย์ข้อมูลได้ช้า รายได้ที่คาดหวังก็อาจเลื่อนตามไปด้วย นักลงทุนจึงอาจไม่ตีมูลค่าสัญญาทั้งหมดราวกับว่ากำลังสร้างผลตอบแทนอยู่ในปัจจุบัน
โครงการ Glomfjord ในนอร์เวย์เป็นตัวอย่างของความเสี่ยงด้านการส่งมอบ รายงานระบุว่าโครงการล่าช้ากว่ากำหนดราวหกเดือน และเปิดใช้งานแล้ว 6.4 เมกะวัตต์ จากแผนทั้งหมด 30 เมกะวัตต์ โดยมีปัญหาทั้งงานก่อสร้าง ระบบหล่อเย็นรั่ว ข้อกำกับในพื้นที่ และเหตุเพลิงไหม้
38
40 เหตุเหล่านี้ไม่ได้บอกว่าโครงการจะทำรายได้ได้เท่าไรในท้ายที่สุด แต่ทำให้เห็นว่ากำลังการผลิตที่ยังไม่พร้อมใช้งานอาจมีความเสี่ยงมากกว่าที่ตัวเลขแผนงานบอก
ดีล Loughton เพิ่มคำถามเรื่องลูกค้าและการส่งมอบ
อีกประเด็นคือรายงานว่า Microsoft ถอนตัวจากโครงการศูนย์ข้อมูลที่ Nscale วางแผนไว้ใน Loughton มณฑลเอสเซ็กซ์
15
39 รายงานที่มีอยู่ไม่ได้ระบุเหตุผลของ Microsoft จึงไม่ควรสรุปว่าเป็นเพราะสาเหตุใดสาเหตุหนึ่ง หรือใช้เป็นหลักฐานว่าความสัมพันธ์ระหว่างสองบริษัทกำลังยุติลงในวงกว้าง
อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงข้อตกลงกับลูกค้ารายใหญ่ย่อมทำให้ตลาดตั้งคำถามว่าโครงการจะเดินหน้าต่ออย่างไร และใครจะใช้กำลังการผลิตที่วางแผนไว้ สำหรับบริษัทที่มูลค่าขึ้นอยู่กับการขยายศูนย์ข้อมูล ความแน่นอนของลูกค้าและกำหนดการเปิดใช้งานจึงมีน้ำหนักต่อการประเมินราคา
Reuters เคยอธิบายว่ามูลค่า IPO ที่พูดถึงราว 3 หมื่นล้านดอลลาร์อยู่ในด้านที่มองโลกในแง่ดี
3 ขณะที่ช่วง 1.6–1.9 หมื่นล้านดอลลาร์ที่มีรายงานว่านักลงทุนต้องการนั้น ต่ำกว่าเป้าหมายราว 37–47% การเริ่มต้นด้วยราคาที่ต่ำลงอาจเปิดพื้นที่ให้นักลงทุนคำนึงถึงความล่าช้า เงินทุนที่อาจต้องใช้เพิ่ม และความเป็นไปได้ที่ผลตอบแทนจะไม่ถึงคาด
กรณี Firmus สะท้อนว่าตลาดเลือกมากขึ้น
แรงกดดันต่อ Nscale เกิดขึ้นในช่วงที่นักลงทุนจับตาการเข้าตลาดของธุรกิจโครงสร้างพื้นฐาน AI มากขึ้นเช่นกัน Firmus ผู้พัฒนาศูนย์ข้อมูลในออสเตรเลีย ถอนแผนเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ออสเตรเลีย (ASX) หลังข้อเสนอที่ราคา 11 ดอลลาร์ออสเตรเลียต่อหุ้นไม่ได้รับความต้องการมากพอจากนักลงทุน และหันไปหาเงินทุนจากตลาดเอกชนแทน
19
23 ราคาเสนอขายดังกล่าวตีมูลค่าบริษัทไว้ราว 30.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
23
กรณี Firmus ไม่ได้พิสูจน์ว่านักลงทุนปฏิเสธธุรกิจศูนย์ข้อมูล AI ทั้งหมด แต่ชี้ให้เห็นว่าความสนใจในอุตสาหกรรมไม่ได้แปลว่าจะมีผู้ซื้อรองรับทุกราคา รายงานยังกล่าวถึงข้อกังวลเรื่องหนี้สินและรายละเอียดข้อมูลที่มีให้นักลงทุนด้วย
19 Bloomberg เคยระบุว่าปัญหาของ Firmus เป็นสัญญาณเตือนต่อการเสนอขายหุ้นของธุรกิจโครงสร้างพื้นฐาน AI รายอื่น หลังมีบริษัทในกลุ่มนี้เปิดตัวในตลาดได้ไม่ดีนัก
52
ตลาดยังสนใจ AI แต่อยากเห็นของจริง
แรงต้านต่อราคา Nscale จึงอาจมองได้ว่าเป็นการเรียกร้องหลักฐาน มากกว่าจะเป็นการปฏิเสธการเติบโตของ AI นักลงทุนดูจะให้น้ำหนักมากขึ้นกับกำลังการผลิตที่เปิดใช้งานได้จริง การก่อสร้างที่ตรงเวลา ความแน่นอนของลูกค้า และเงินทุนที่ต้องใช้ให้โครงการเสร็จ มากกว่าการพิจารณาตัวเลขสัญญาหรือแผนขยายธุรกิจเพียงอย่างเดียว กรณี Nscale และการถอน IPO ของ Firmus สอดคล้องกับท่าทีที่เลือกลงทุนอย่างระมัดระวังขึ้นนี้
2
19
52
ข้อมูลที่มีไม่ได้ระบุเหตุผลเดียวว่าทำไมนักลงทุนแต่ละรายจึงต้องการราคาเท่าไร และไม่ได้ยืนยันว่าช่วง 1.6–1.9 หมื่นล้านดอลลาร์คือมูลค่าที่ถูกต้อง แต่โจทย์หลักชัดเจน: สำหรับธุรกิจโครงสร้างพื้นฐาน AI แผนและสัญญาต้องแปรเป็นศูนย์ข้อมูลที่ทำงานได้จริง และผลประกอบการที่ยั่งยืนให้ได้ในท้ายที่สุด