ทำไมหุ้น AI จีนอย่าง MiniMax และ Zhipu ถึง Short ยาก — และเหตุใดเดือนกรกฎาคมอาจเป็นจุดเปลี่ยน

การ short หุ้นต้องมีหุ้นให้ “ยืม” ก่อนขาย

ในตลาดฮ่องกง การ short แบบ naked short selling ถูกจำกัด นักลงทุนต้องมีสิทธิ์ส่งมอบหุ้นให้ผู้ซื้อก่อนจึงจะขาย short ได้ ซึ่งมักเกิดจากการยืมหุ้นผ่านโบรกเกอร์หรือสถาบันการเงิน

สำหรับหุ้นที่เพิ่ง IPO ปัญหาที่พบบ่อยคือ จำนวนหุ้นที่หมุนเวียนในตลาด (free float) ยังมีจำกัด

ตัวอย่างเช่น

• Knowledge Atlas เสนอขายหุ้น ประมาณ 37.4 ล้าน H shares ในการ IPO ที่ฮ่องกง
• นักลงทุนรายใหญ่หรือ “cornerstone investors” หลายรายต้องถือหุ้นภายใต้เงื่อนไข lock‑up หลังเข้าตลาด ทำให้ขายไม่ได้ในช่วงแรก

เมื่อหุ้นที่ซื้อขายได้จริงมีจำนวนน้อย ตลาดการยืมหุ้นจึงตึงตัว ส่งผลให้

• หุ้นสำหรับยืมมีจำกัด
• ค่าธรรมเนียมการยืมสูง
• ความเสี่ยงโดน short squeeze เพิ่มขึ้น

ดังนั้น แม้นักลงทุนบางรายจะมองว่าราคาหุ้นแพงเกินพื้นฐาน ก็อาจ short ได้ยากในทางปฏิบัติ

3) กระแส AI และแรงซื้อหลัง IPO ดันราคาขึ้น

หลังเข้าตลาด หุ้นของทั้งสองบริษัทปรับขึ้นอย่างมาก และมูลค่าตลาดพุ่งแตะ หลายหมื่นล้านดอลลาร์ฮ่องกง จากแรงซื้อของนักลงทุนที่ต้องการเกาะกระแส AI

แรงหนุนหลัก ได้แก่

• ความต้องการลงทุนในหุ้น AI
• จำนวนหุ้นหมุนเวียนในตลาดต่ำ
• การคาดการณ์ว่าจะถูกเพิ่มเข้าในดัชนีสำคัญ

เมื่อ ดีมานด์สูงกว่าอุปทาน ราคาหุ้นจึงสามารถพุ่งแรงได้ แม้ว่าบริษัทจะยังไม่ทำกำไรก็ตาม

4) การเข้าดัชนี Hang Seng Tech อาจดึงเงินใหม่มหาศาล

หนึ่งในตัวเร่งสำคัญคือโอกาสที่หุ้นทั้งสองจะถูกเพิ่มเข้า Hang Seng Tech Index ซึ่งเป็นดัชนีที่ติดตามบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ที่จดทะเบียนในฮ่องกง

นักวิเคราะห์ของ Morgan Stanley ประเมินว่า หากถูกเพิ่มเข้าดัชนี อาจเกิดเงินลงทุนแบบ passive ไหลเข้าประมาณ 1.25–1.75 พันล้านดอลลาร์ เพราะกองทุน ETF และกองทุนที่อิงดัชนีต้องซื้อหุ้นตามน้ำหนักของดัชนี

การเข้าดัชนีมักทำให้ราคาหุ้นปรับขึ้นชั่วคราว เพราะ

• กองทุน passive ต้องซื้อ
• กองทุน active ที่อิง benchmark อาจเพิ่มน้ำหนัก
• ปริมาณการซื้อขายเพิ่มขึ้น

อย่างไรก็ตาม บางครั้งตลาดก็เกิดรูปแบบ “buy the rumor, sell the news” หากนักลงทุนซื้อเก็งกำไรล่วงหน้าไปแล้ว

5) การหมดอายุ lock‑up เดือนกรกฎาคมอาจเป็นบททดสอบจริง

อีกเหตุการณ์สำคัญคือ การหมดอายุ lock‑up ของนักลงทุนช่วง IPO ซึ่งคาดว่าจะเกิดในช่วงเดือนกรกฎาคม

เมื่อ lock‑up สิ้นสุด นักลงทุนเดิม เช่น VC หรือ cornerstone investors จะสามารถขายหุ้นได้

สิ่งนี้อาจส่งผลสองทางพร้อมกัน

1. หุ้นขายได้เพิ่มขึ้น — นักลงทุนเริ่มทำกำไรหลังราคาหุ้นพุ่ง
2. หุ้นให้ยืมเพิ่มขึ้น — ตลาดการยืมหุ้นกว้างขึ้น ทำให้ short ได้ง่ายขึ้น

หากทั้งสองอย่างเกิดขึ้นพร้อมกัน อาจสร้างแรงกดดันต่อราคาหุ้นเป็นครั้งแรกหลัง IPO

6) สิ่งที่ต้องจับตาต่อไป: อุปสงค์ vs อุปทาน

ทิศทางของหุ้นเหล่านี้ในระยะต่อไปจะขึ้นอยู่กับสมดุลระหว่าง แรงซื้อใหม่กับหุ้นที่ถูกปล่อยออกมา

ปัจจัยบวก

• เงินทุน passive จากการเข้าดัชนี
• ความคาดหวังต่ออุตสาหกรรม AI
• การเข้าถึงนักลงทุนมากขึ้นผ่านโครงการตลาดทุนของฮ่องกง

ปัจจัยลบ

• หุ้นเพิ่มขึ้นหลัง lock‑up หมดอายุ
• นักลงทุนรายแรกเริ่มขายทำกำไร
• การขาดทุนต่อเนื่องและต้นทุนโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่สูง

สรุปแล้ว ความยากในการ short หุ้น MiniMax และ Zhipu ในปัจจุบันไม่ได้เกิดจากพื้นฐานธุรกิจเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจาก กลไกของตลาดหุ้น หากจำนวนหุ้นในตลาดเพิ่มขึ้นในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า สมดุลของเกมการลงทุนอาจเปลี่ยนอย่างรวดเร็ว