วิกฤตน้ำมันเครื่องบิน: ทำไมสายการบินลดเที่ยวบินหน้าร้อนนับหมื่นไฟลต์

สำหรับสายการบิน น้ำมันไม่ใช่ค่าใช้จ่ายเล็ก ๆ รายงานด้านอุตสาหกรรมท่องเที่ยวระบุว่า น้ำมันอากาศยานคิดเป็นประมาณ 30% ของต้นทุนดำเนินงานสายการบิน เมื่อราคาวัตถุดิบหลักพุ่งขึ้นเร็ว สายการบินมีทางเลือกไม่มากนัก: ขึ้นราคาตั๋ว เพิ่มค่าธรรมเนียมเชื้อเพลิง ลดเที่ยวบิน หรือทำหลายอย่างพร้อมกัน MarketWatch รายงานว่าสายการบินกำลังลดเที่ยวบินเพราะต้นทุนน้ำมันกดดันมาร์จิน แม้ความต้องการเดินทางช่วงหน้าร้อนยังแข็งแรง ส่วน AirHelp รายงานว่าสายการบินบางแห่งกำลังลดเที่ยวบิน เพิ่มค่าธรรมเนียม และปรับตารางบินก่อนฤดูเดินทางพีก

ตัวเลขเที่ยวบินที่หายไปต้องอ่านอย่างไร

ตัวเลขที่ออกมาไม่เหมือนกัน เพราะแต่ละรายงานวัดคนละช่วงเวลาและใช้ภาพตารางบินคนละจุด จึงควรอ่านเป็นสัญญาณว่า ความจุของระบบการบินกำลังถูกบีบ ไม่ใช่ยอดยกเลิกสุดท้ายของทั้งฤดูร้อน

เพราะตารางบินเปลี่ยนได้ตลอดเมื่อสายการบินปรับเครือข่าย ตัวเลขเหล่านี้ยังขยับได้ การวิเคราะห์ของ Business Insider ที่อ้าง Cirium เปรียบเทียบตารางบินสองช่วงเวลาห่างกัน 10 วัน จึงสะท้อนการถอดเที่ยวบินล่าสุด มากกว่าจะเป็นคำตอบตายตัวของทั้งฤดูกาล

ทำไมสายการบินยอมตัดไฟลต์ ทั้งที่ดีมานด์ยังมี

ไม่ใช่ทุกเส้นทางบินจะทำกำไรเท่ากัน เมื่อค่าน้ำมันเพิ่มขึ้น เส้นทางที่มาร์จินบางอยู่แล้วจะรับแรงกระแทกก่อน โดยเฉพาะเที่ยวบินระยะสั้นหรือเที่ยวบินของสายการบินต้นทุนต่ำที่มีพื้นที่ขึ้นราคาจำกัด รายงานหนึ่งระบุว่าการบินระยะสั้นและกลุ่มโลว์คอสต์เสี่ยงเป็นพิเศษ เพราะต้นทุนเชื้อเพลิงที่สูงขึ้นทำให้บางเที่ยวบินไม่คุ้มดำเนินการ

ดังนั้น การลดความถี่ รวมเส้นทาง เปลี่ยนการใช้เครื่องบิน หรือยกเลิกเที่ยวบินบางส่วน จึงเป็นวิธีที่สายการบินใช้เพื่อกันไม่ให้ต้นทุนบานปลาย Euro Weekly News รายงานว่าเที่ยวบินบางส่วนเริ่มหายไปจากตาราง และบางเส้นทางถูกนำมารวมกัน ขณะที่สายการบินเตรียมรับความเป็นไปได้ของการหยุดชะงักด้านเชื้อเพลิงเพิ่มเติม

ผู้เดินทางจะเจออะไรบ้าง

ที่นั่งน้อยลง ทางเลือกสำรองก็น้อยลง

ผลกระทบตรงที่สุดคือจำนวนที่นั่งในตลาดลดลง เมื่อมีที่นั่งหลายล้านที่นั่งถูกถอดออกจากตารางเดือน พ.ค. และตารางช่วงฤดูร้อน ผู้โดยสารจะมีตัวเลือกน้อยลงในวันเดินทางยอดนิยม และหากเที่ยวบินเดิมมีปัญหา ก็อาจหาเที่ยวบินทดแทนได้ยากกว่าเดิม Adept Traveler เตือนว่าตารางบินที่บางลงทำให้ผู้โดยสารมีเที่ยวบินสำรองน้อยลง หากต่อเครื่องพลาด ดีเลย์ลาม หรือเกิดปัญหาในวันเดินทาง

ค่าโดยสารและค่าธรรมเนียมอาจสูงขึ้น

เมื่อต้นทุนเพิ่มขึ้น ราคาตั๋วมักเป็นหนึ่งในช่องทางที่แรงกดดันถูกส่งต่อถึงผู้โดยสาร MarketWatch รายงานว่าค่าโดยสารช่วงหน้าร้อนมีแนวโน้มสูงขึ้นเมื่อค่าน้ำมันพุ่ง ขณะที่ AirHelp ระบุว่าสายการบินบางแห่งเพิ่มค่าธรรมเนียมและปรับตารางบินเพื่อตอบสนองต่อภาวะขาดแคลนน้ำมัน

ผลกระทบไม่เท่ากันทุกสายการบินและทุกภูมิภาค

ข่าวนี้ไม่ควรแปลว่า ทุกเส้นทางทั่วโลกจะถูกยกเลิกเหมือนกัน รายงานของ MarketWatch ระบุว่าสายการบินในยุโรปเริ่มลดเที่ยวบินแล้วเมื่อภาวะขาดแคลนน้ำมันอากาศยานกระทบธุรกิจการบิน ส่วนการวิเคราะห์ของ Business Insider ที่อ้างข้อมูล Cirium ระบุว่า ในชุดข้อมูลฤดูร้อนนั้น การถอดเที่ยวบินจำนวนมากมาจาก Spirit และ United Airlines นั่นไม่ได้หมายความว่าทุกเส้นทางของสายการบินเหล่านี้มีความเสี่ยงเท่ากัน แต่หมายความว่าผู้โดยสารควรตรวจสอบไฟลต์ของตัวเองโดยตรง ไม่ใช่ดูแค่ภาพรวม

สำหรับผู้อ่านในไทย ประเด็นสำคัญคืออย่าเพิ่งตื่นตระหนกเพียงเพราะเห็นตัวเลขระดับหมื่นเที่ยวบิน รายงานที่มีอยู่ชี้ผลกระทบเด่นในยุโรป สหรัฐฯ และเครือข่ายระหว่างประเทศบางส่วน แต่ถ้าคุณมีแผนเดินทางไปยุโรป อเมริกา หรือมีไฟลต์ต่อเครื่องกับสายการบินที่กำลังปรับตาราง ควรเช็กแผนเดินทางบ่อยขึ้นเป็นพิเศษ

แม้ไม่บิน ก็อาจได้รับผลทางอ้อม

แรงกระแทกของน้ำมันอากาศยานอาจไม่จบที่สนามบิน Marketplace รายงานว่านักวิเคราะห์คาดว่าผู้โดยสารบางส่วนอาจเปลี่ยนจากการบินไปขับรถ หากราคาตั๋วสูงขึ้น ซึ่งอาจเพิ่มแรงกดดันต่อความต้องการใช้น้ำมันเบนซินในช่วงที่ซัพพลายตึงตัวอยู่แล้ว

ถ้าจองตั๋วช่วงหน้าร้อนไว้แล้ว ควรทำอย่างไร

ไม่จำเป็นต้องรีบยกเลิกทริป แต่ควรวางแผนเหมือนกำลังเดินทางในช่วงที่ตารางบินยืดหยุ่นน้อยลง

• เช็ก itinerary ซ้ำเป็นระยะ ตารางบินถูกปรับผ่านระบบของสายการบินอยู่เรื่อย ๆ ไฟลต์ที่ตอนจองดูนิ่ง อาจเปลี่ยนเวลา เส้นทาง หรือถูกถอดออกภายหลัง
• หลีกเลี่ยงการต่อเครื่องแบบเฉียดเวลา เมื่อตารางบินบางลง การพลาดไฟลต์ต่ออาจแก้ยากกว่าเดิม เพราะเที่ยวบินสำรองมีน้อยลง
• เลือกไฟลต์ช่วงเช้าเมื่อทำได้ ไฟลต์เช้ามักเหลือเวลาทั้งวันสำหรับการแก้แผน หากเกิดดีเลย์หรือการเปลี่ยนแปลงกะทันหัน
• ดูต้นทุนรวม ไม่ใช่แค่ราคาตั๋วหน้าแรก แรงกดดันจากน้ำมันอาจโผล่ในรูปค่าโดยสารที่สูงขึ้นหรือค่าธรรมเนียมเพิ่มเติม
• จองโรงแรม ทัวร์ และรถรับส่งแบบยืดหยุ่นขึ้น ความเสี่ยงไม่ใช่แค่เที่ยวบินถูกยกเลิก แต่คือการมีตัวเลือกทดแทนน้อยลงเมื่อแผนเดิมสะดุด

บทสรุป

นี่ไม่ใช่แค่ปัญหาราคาน้ำมันแพง แต่เป็นปัญหาความจุของระบบการบินด้วย สายการบินกำลังตัดตารางเพราะต้นทุนน้ำมันอากาศยานสูงขึ้นและซัพพลายไม่แน่นอน ทำให้บางเที่ยวบินไม่คุ้มบิน แม้ตลาดท่องเที่ยวหน้าร้อนยังมีดีมานด์

ตัวเลขที่มีน้ำหนักที่สุดในตอนนี้คือ เดือน พ.ค. มีเที่ยวบินถูกถอดราว 13,000 เที่ยวบินและที่นั่งเกือบ 2 ล้านที่นั่ง ขณะที่ข้อมูลตารางฤดูร้อนอีกชุดระบุว่าช่วง มิ.ย.–ก.ย. มีการถอดเที่ยวบินมากกว่า 75,000 เที่ยวบิน หากซัพพลายน้ำมันนิ่งขึ้น การลดเที่ยวบินอาจชะลอลง แต่ถ้าความปั่นป่วนที่โยงกับอิหร่านยังยืดเยื้อ รายงานบางแห่งเตือนว่าเที่ยวบินฤดูร้อนอาจเสี่ยงเพิ่มขึ้น

คำแนะนำสั้น ๆ สำหรับผู้โดยสารคือ จองแบบยืดหยุ่น เผื่อเวลาต่อเครื่องมากขึ้น และตรวจสอบตารางบินบ่อยกว่าปกติในช่วงก่อนออกเดินทาง