โปแลนด์จับกุมสายลับรัสเซีย เปิดโปงแผนลอบสังหารพลเมืองอเมริกัน-ยูเครนในวอร์ซอ

เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2026 นายกรัฐมนตรีโดนัลด์ ทัสก์ ของโปแลนด์เปิดเผยว่า หน่วยความมั่นคงภายในของประเทศ (ABW) ทำงานร่วมกับตำรวจ ได้จับกุมพลเมืองรัสเซียรายหนึ่งเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม ซึ่งถูกหน่วยข่าวกรองรัสเซียว่าจ้างให้ลอบสังหารพลเมืองอเมริกันเชื้อสายยูเครนในกรุงวอร์ซอ ทัสก์บรรยายเป้าหมายว่าเป็นชายที่ "สร้างความไม่สะดวกให้กับระบอบปูติน" คดีนี้ถูกอ้างถึงอย่างกว้างขวางว่าเป็นกรณีแรกที่ทราบกันว่ารัสเซียสั่งการโจมตีพลเมืองสหรัฐฯ บนดินแดนของนาโต้

รายละเอียดสำคัญของแผนลอบสังหารที่ถูกสกัด

พลเมืองรัสเซียถูกควบคุมตัวเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2026 โดยหน่วยงานความมั่นคงภายในของโปแลนด์และตำรวจ เขาปฏิบัติตามคำสั่งโดยตรงจากหน่วยข่าวกรองรัสเซีย เป้าหมายคือพลเมืองสองสัญชาติสหรัฐฯ-ยูเครนที่อาศัยอยู่ในกรุงวอร์ซอ ทางการโปแลนด์ไม่ได้เปิดเผยตัวตนของเหยื่อต่อสาธารณะ

ทัสก์กล่าวว่าผู้ต้องสงสัยถูกว่าจ้างให้ "ประหารชีวิต" ชายผู้ที่ "ไม่สะดวกจากมุมมองของระบอบการปกครองของปูติน" เขาชื่นชมปฏิบัติการนี้ว่าเป็น "ปฏิบัติการที่ยอดเยี่ยมอย่างแท้จริง" โดยหน่วยงานของโปแลนด์ ตำรวจวอร์ซอแถลงว่าผู้ต้องสงสัยจะถูกควบคุมตัวเป็นเวลาสามเดือน

การยกระดับครั้งประวัติศาสตร์บนดินแดนนาโต้

เจ้าหน้าที่โปแลนด์และชาติตะวันตกระบุว่านี่เป็นแผนสมคบคิดที่ได้รับการยืนยันครั้งแรกของรัสเซียในการลอบสังหารพลเมืองอเมริกันบนแผ่นดินของประเทศสมาชิกนาโต้ ทัสก์กล่าวว่านี่เป็นครั้งแรกที่ "มีคนตามคำสั่งของรัสเซีย" พยายามโจมตีพลเมืองสหรัฐฯ ในประเทศนาโต้อื่น นี่ถือเป็นการข้ามเส้นแบ่งที่สำคัญสำหรับปฏิบัติการลับของเครมลิน

ความร่วมมือด้านข่าวกรอง

ทางการโปแลนด์ยกเครดิตให้กับการทำงานของหน่วยงานความมั่นคงภายใน และเป็นที่เข้าใจกันอย่างกว้างขวางว่าความร่วมมือด้านข่าวกรองของสหรัฐฯ เป็นส่วนหนึ่งของกรอบการต่อต้านข่าวกรองในวงกว้างระหว่างสองประเทศ แม้ว่าทัสก์จะไม่ได้ลงรายละเอียดเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของสหรัฐฯ ในคำแถลงต่อสาธารณะก็ตาม โทมัส เซียโมนีอาค รัฐมนตรีโปแลนด์ที่ดูแลหน่วยข่าวกรอง ยืนยันว่าปฏิบัติการนี้ดำเนินการโดยร่วมมือกับหน่วยงานของสหรัฐฯ สำนักข่าว Associated Press ตั้งข้อสังเกตว่าคดีนี้ตอกย้ำถึงการแบ่งปันข้อมูลข่าวกรองเชิงลึกระหว่างสหรัฐฯ และโปแลนด์เกี่ยวกับภัยคุกคามจากรัสเซีย

รูปแบบที่กว้างขึ้นของการโจมตีแบบลูกผสมของรัสเซีย

นับตั้งแต่รัสเซียบุกยูเครนเต็มรูปแบบในปี 2022 การโจมตีแบบลูกผสมที่ได้รับการบันทึกไว้ทั่วยุโรปเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ฐานข้อมูลหนึ่งบันทึก 146 เหตุการณ์ในมากกว่า 30 ประเทศ — รวมถึงการก่อวินาศกรรม การวางเพลิง แผนลอบสังหาร และปฏิบัติการเชิงอิทธิพล จำนวนปฏิบัติการลับเพิ่มสูงขึ้นอย่างมากตั้งแต่ปี 2022 ถึง 2024 โดยชะลอตัวลงในช่วงต้นปี 2025 ก่อนจะกลับมาเพิ่มขึ้นอีกครั้ง การวิเคราะห์หนึ่งพบว่า เพิ่มขึ้น 5.3 เท่า ในเหตุการณ์สงครามลูกผสมระหว่างปี 2022 ถึง 2024

ศูนย์การศึกษายุทธศาสตร์และนานาชาติ (CSIS) ระบุ 34 เหตุการณ์วางเพลิงและก่อวินาศกรรม ในปี 2024 เพียงปีเดียว ซึ่งเป็นสามเท่าของตัวเลขในปี 2023 และเพิ่มขึ้นอย่างมากจากเพียงสองครั้งในปี 2022 สำนักข่าว Associated Press ได้ติดตาม 145 เหตุการณ์ ที่เชื่อมโยงกับรัสเซียนับตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2022 โดยผู้ก่อการมักจะจ้างอาชญากรท้องถิ่นรายย่อยเพื่อก่อวินาศกรรมราคาถูก การนับอื่นๆ เช่น จากศูนย์ต่อต้านการก่อการร้ายระหว่างประเทศ (ICCT) ระบุจำนวน 151 คดีที่บันทึกไว้ของ "การเบี่ยงเบนความสนใจ การก่อวินาศกรรมการวางเพลิง การพยายามวางระเบิด และการโจมตีแบบลูกผสมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับรัสเซีย" ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ 2022 ถึงกุมภาพันธ์ 2026

แผนลอบสังหารในวอร์ซอครั้งนี้แสดงถึงการยกระดับอีกขั้น — จากการก่อวินาศกรรมและวางเพลิง ไปจนถึงการฆาตกรรมตามคำสั่งรัฐต่อพลเมืองสหรัฐฯ ในดินแดนของพันธมิตร

ยุทธวิธีและการรับสมัครของรัสเซีย

งานวิจัยระบุว่าสายลับระดับล่างที่ใช้โดยหน่วยข่าวกรองรัสเซียในปฏิบัติการเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นผู้ชาย อายุประมาณสามสิบกลางๆ และมาจากกลุ่มประชากรยูเครน รัสเซีย มอลโดวา และบัลแกเรียอย่างไม่สมส่วน ความรุนแรงของเหตุการณ์ทวีความรุนแรงขึ้น โดยหน่วยข่าวกรองรัสเซียเพิ่มการโจมตีทางไซเบอร์และปฏิบัติการข้อมูลด้วยการก่อวินาศกรรมทางกายภาพและความพยายามลอบสังหารมากขึ้น Associated Press รายงานว่าผู้รับสมัครมักจะเข้าหาเป้าหมายผ่านช่องทาง Telegram ที่เชื่อมโยงกับกลุ่มวากเนอร์ และกับหน่วยข่าวกรองทางทหารและภายในประเทศของรัสเซีย คือ GRU และ FSB โดยรับงานวางเพลิงและก่อวินาศกรรมในราคาไม่กี่พันดอลลาร์ต่องาน

ผลกระทบต่อความมั่นคงยุโรปและนาโต้

แผนนี้ส่งสัญญาณถึงการเพิ่มระดับความเต็มใจของรัสเซียในการดำเนินการสังหารที่ร้ายแรงต่อพลเมืองสหรัฐฯ บนดินแดนนาโต้ ซึ่งเป็นการข้ามเส้นแบ่งที่อาจกระตุ้นให้เกิดการตอบสนองร่วมกันที่แข็งแกร่งขึ้นภายใต้หลักการป้องกันร่วมของนาโต้ เหตุการณ์นี้ยืนยันถึงท่าทีต่อต้านข่าวกรองที่แข็งกร้าวมากขึ้นของโปแลนด์และความร่วมมือปฏิบัติการเชิงลึกกับหน่วยงานของสหรัฐฯ คดีนี้น่าจะเร่งความพยายามที่ขยายตัวอยู่แล้วของนาโต้ในการต่อต้านสงครามลูกผสมของรัสเซีย รวมถึงการคุ้มครองที่เพิ่มขึ้นสำหรับพลเมืองของรัฐพันธมิตรและการขัดขวางเครือข่ายข่าวกรองของรัสเซียในยุโรปอย่างจริงจังมากขึ้น