นั่นหมายความว่า หากผู้ใช้ซื้อสินค้า Motorola หรือพันธมิตรก็จะได้รับค่าคอมมิชชัน กระบวนการทั้งหมดเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วจนผู้ใช้ส่วนใหญ่ไม่มีทางสังเกตเห็นสิ่งผิดปกติใด ๆ แม้ว่าจะมีการกระพริบของเบราว์เซอร์ให้เห็นเพียงชั่วเสี้ยววินาทีก็ตาม พฤติกรรมนี้ได้รับการยืนยันบนอุปกรณ์หลายรุ่น รวมถึง Motorola Razr Fold ราคา $1,900 (ประมาณ 66,000 บาท) และ Razr 60 Ultra

จับโป๊ะได้อย่างไร: จาก Reddit สู่การสืบสวนระดับโลก

เรื่องราวทั้งหมดเริ่มต้นจากผู้ใช้ Reddit รายหนึ่งในกลุ่ม r/Android ที่สังเกตเห็นว่า Motorola Razr 60 Ultra ของเขากำลังส่งคำขอไปยัง devicenative.com และทุกครั้งที่เปิดแอป Amazon จะมี URL ที่ 'ดูพิกล' โผล่ขึ้นมาแวบหนึ่งก่อนจะเปลี่ยนเส้นทาง รายงานนี้ถูกส่งต่อและตรวจสอบโดย 9to5Google ซึ่งเป็นผู้ตีพิมพ์บทความสืบสวนชิ้นแรกเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2026 พร้อมหลักฐานเป็นคลิปวิดีโอ

การสืบสวนเพิ่มเติมยังพบว่าโค้ด Affiliate ที่ถูกแทรกนั้น พาดพิงถึงอินฟลูเอนเซอร์ด้านแฟชั่นคนหนึ่งแบบหลวม ๆ ซึ่งเธอไม่มีส่วนเกี่ยวข้องใด ๆ ด้วย ดูเหมือนว่ามีคนอื่นนำโค้ดของเธอไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต นอกจากนี้ พฤติกรรมดังกล่าวจะเกิดขึ้นเฉพาะเมื่อผู้ใช้เปิดแอป Amazon จาก App Drawer เท่านั้น ไม่เกิดจากหน้าจอหลัก (Home Screen) และไม่ปรากฏบนซอฟต์แวร์ Motorola เวอร์ชันเก่า ๆ

คำตอบจาก Motorola: 'ไม่ได้ตั้งใจ' และหยุดแล้ว

Motorola ยอมรับพฤติกรรมดังกล่าวหลังจากที่มีรายงานจาก 9to5Google และแจ้งว่า "ได้หยุดพฤติกรรมนี้ทันที" ต่อมาในวันที่ 27 พฤษภาคม Motorola ให้ข้อมูลเพิ่มเติม โดยระบุว่าเหตุการณ์ทั้งหมดนี้เป็นสิ่งที่ "ไม่ได้ตั้งใจ" (unintended) และการอัปเดตได้แก้ไขปัญหานี้เป็นที่เรียบร้อยแล้ว

แต่คำว่า "ไม่ได้ตั้งใจ" ถูกตั้งคำถามอย่างกว้างขวาง การที่ Smart Feed จะดักจับการเปิดแอปและเปลี่ยนเส้นทางผ่าน Affiliate URL ได้นั้น แอปจะต้องถูกตั้งโปรแกรมให้เฝ้าติดตามเน็ตเวิร์กและรู้ว่าเมื่อใดที่มีการเปิดแอปซื้อของ ซึ่งนักวิจารณ์มองว่าฟังก์ชันแบบนี้ไม่สามารถเกิดขึ้นโดยบังเอิญได้อย่างแน่นอน แนวคิดนี้เทียบได้กับร้านค้าที่ติดตั้งกล้องวงจรปิดแล้วบอกว่า 'อ้าว กล้องมันเปิดเองได้ไง ไม่รู้เรื่อง' ซึ่งยากที่จะมีใครเชื่อ

ปัญหาเรื้อรังของ Bloatware: ความไว้ใจที่ถูกบั่นทอน

เหตุการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นลอย ๆ มันกลายเป็นชนวนล่าสุด และอาจเรียกได้ว่าเป็นชนวนที่ย่ามใจที่สุด ในการวิพากษ์วิจารณ์แนวทางด้านซอฟต์แวร์ของ Motorola ที่มีมายาวนาน

Bloatware กลายเป็นเรื่องปกติจนชิน

Motorola ถูกตำหนิมาโดยตลอดเกี่ยวกับแอปที่ติดตั้งมาล่วงหน้ามากเกินจำเป็น และ 'โฟลเดอร์' ที่เรียกว่าเป็นโฟลเดอร์แต่แท้จริงคือแอป ที่จะคอยดาวน์โหลดเนื้อหามาเพิ่ม ผู้ใช้จำนวนมากบ่นถึงแอปอย่าง Shopping, Entertainment และ GamesHub ที่ทำตัวเป็นศูนย์กลางของแอปแนะนำให้ดาวน์โหลด มากกว่าจะเป็นโฟลเดอร์ธรรมดา ๆ แม้คู่แข่งบางรายจะลด Bloatware ลงตามกระแสต่อต้าน แต่นักวิจารณ์กลับชี้ว่า Motorola เดินสวนทาง โดยมีรายงานการติดตั้ง Bloatware อัตโนมัติต่อเนื่องมาจนถึงปี 2025 และ 2026

ธุรกิจที่ซ่อนอยู่: เปลี่ยนผู้ใช้ให้เป็นรายได้

กรณี Smart Feed สะท้อนรูปแบบที่ผู้ใช้สัมผัสได้มานานหลายปี: แอประบบที่ "เด้งถามตลอดเวลาและติดตั้งสิ่งไร้สาระ" ซึ่งตีความได้ว่าเป็นความพยายามหาเงินจากฐานผู้ใช้ นอกเหนือจากกำไรจากการขายฮาร์ดแวร์เพียงอย่างเดียว เรียกได้ว่าเป็นการทำธุรกิจแบบ 'ได้ทั้งข้าวทั้งเงิน' แต่ในมุมของผู้ใช้ มันคือการถูกเอาเปรียบโดยไม่รู้ตัว

ความไว้ใจและความเป็นส่วนตัวที่เป็นเดิมพัน

การจี้เปลี่ยนเส้นทางครั้งนี้ถูกมองว่าเป็นการยกระดับความรุนแรง เพราะมันคือแอประบบที่ติดตั้งมาแล้วลบไม่ได้ กำลังแอบเฝ้าติดตามการเปิดแอปและแทรกโค้ดค่าคอมโดยที่ผู้ใช้ไม่รู้ตัวหรือยินยอม พฤติกรรมนี้ถูกหลายฝ่ายนำไปเปรียบเทียบกับเรื่องอื้อฉาวของส่วนขยายเบราว์เซอร์ Honey ที่แอบเปลี่ยนลิงก์ Affiliate เช่นกัน มันยังจุดชนวนให้เกิดการถกเถียงอีกครั้งว่า ผู้ผลิต Android ควรได้รับอนุญาตให้ติดตั้งแอปที่สามารถเฝ้าติดตามเครือข่ายได้ตั้งแต่แรกหรือไม่ ดังความเห็นหนึ่งที่ว่า เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าคำสัญญาเรื่อง 'Android ที่สะอาด' ยังคงเปราะบาง เมื่อผู้ผลิตมีแรงจูงใจทางการเงินที่จะมองผู้ใช้เป็นแหล่งรายได้

ในบริบทของตลาดสมาร์ทโฟนที่มีการแข่งขันสูง การที่แบรนด์ระดับโลกอย่าง Motorola (ซึ่งปัจจุบันเป็นของ Lenovo) ใช้วิธีแทรกตัวกลางหารายได้เช่นนี้ ไม่ใช่แค่สร้างความรำคาญ แต่มันทำลายความน่าเชื่อถือในระยะยาว สิ่งที่ผู้บริโภคไทยและทั่วโลกต้องการไม่ใช่แค่คำว่าขอโทษหรืออัปเดตที่แก้ไข แต่คือความโปร่งใสและการออกแบบซอฟต์แวร์ที่เคารพสิทธิของผู้ใช้อย่างแท้จริง

นั่นหมายความว่า หากผู้ใช้ซื้อสินค้า Motorola หรือพันธมิตรก็จะได้รับค่าคอมมิชชัน กระบวนการทั้งหมดเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วจนผู้ใช้ส่วนใหญ่ไม่มีทางสังเกตเห็นสิ่งผิดปกติใด ๆ แม้ว่าจะมีการกระพริบของเบราว์เซอร์ให้เห็นเพียงชั่วเสี้ยววินาทีก็ตาม พฤติกรรมนี้ได้รับการยืนยันบนอุปกรณ์หลายรุ่น รวมถึง Motorola Razr Fold ราคา $1,900 (ประมาณ 66,000 บาท) และ Razr 60 Ultra

จับโป๊ะได้อย่างไร: จาก Reddit สู่การสืบสวนระดับโลก

เรื่องราวทั้งหมดเริ่มต้นจากผู้ใช้ Reddit รายหนึ่งในกลุ่ม r/Android ที่สังเกตเห็นว่า Motorola Razr 60 Ultra ของเขากำลังส่งคำขอไปยัง devicenative.com และทุกครั้งที่เปิดแอป Amazon จะมี URL ที่ 'ดูพิกล' โผล่ขึ้นมาแวบหนึ่งก่อนจะเปลี่ยนเส้นทาง รายงานนี้ถูกส่งต่อและตรวจสอบโดย 9to5Google ซึ่งเป็นผู้ตีพิมพ์บทความสืบสวนชิ้นแรกเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2026 พร้อมหลักฐานเป็นคลิปวิดีโอ

การสืบสวนเพิ่มเติมยังพบว่าโค้ด Affiliate ที่ถูกแทรกนั้น พาดพิงถึงอินฟลูเอนเซอร์ด้านแฟชั่นคนหนึ่งแบบหลวม ๆ ซึ่งเธอไม่มีส่วนเกี่ยวข้องใด ๆ ด้วย ดูเหมือนว่ามีคนอื่นนำโค้ดของเธอไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต นอกจากนี้ พฤติกรรมดังกล่าวจะเกิดขึ้นเฉพาะเมื่อผู้ใช้เปิดแอป Amazon จาก App Drawer เท่านั้น ไม่เกิดจากหน้าจอหลัก (Home Screen) และไม่ปรากฏบนซอฟต์แวร์ Motorola เวอร์ชันเก่า ๆ

คำตอบจาก Motorola: 'ไม่ได้ตั้งใจ' และหยุดแล้ว

Motorola ยอมรับพฤติกรรมดังกล่าวหลังจากที่มีรายงานจาก 9to5Google และแจ้งว่า "ได้หยุดพฤติกรรมนี้ทันที" ต่อมาในวันที่ 27 พฤษภาคม Motorola ให้ข้อมูลเพิ่มเติม โดยระบุว่าเหตุการณ์ทั้งหมดนี้เป็นสิ่งที่ "ไม่ได้ตั้งใจ" (unintended) และการอัปเดตได้แก้ไขปัญหานี้เป็นที่เรียบร้อยแล้ว

แต่คำว่า "ไม่ได้ตั้งใจ" ถูกตั้งคำถามอย่างกว้างขวาง การที่ Smart Feed จะดักจับการเปิดแอปและเปลี่ยนเส้นทางผ่าน Affiliate URL ได้นั้น แอปจะต้องถูกตั้งโปรแกรมให้เฝ้าติดตามเน็ตเวิร์กและรู้ว่าเมื่อใดที่มีการเปิดแอปซื้อของ ซึ่งนักวิจารณ์มองว่าฟังก์ชันแบบนี้ไม่สามารถเกิดขึ้นโดยบังเอิญได้อย่างแน่นอน แนวคิดนี้เทียบได้กับร้านค้าที่ติดตั้งกล้องวงจรปิดแล้วบอกว่า 'อ้าว กล้องมันเปิดเองได้ไง ไม่รู้เรื่อง' ซึ่งยากที่จะมีใครเชื่อ

ปัญหาเรื้อรังของ Bloatware: ความไว้ใจที่ถูกบั่นทอน

เหตุการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นลอย ๆ มันกลายเป็นชนวนล่าสุด และอาจเรียกได้ว่าเป็นชนวนที่ย่ามใจที่สุด ในการวิพากษ์วิจารณ์แนวทางด้านซอฟต์แวร์ของ Motorola ที่มีมายาวนาน

Bloatware กลายเป็นเรื่องปกติจนชิน

Motorola ถูกตำหนิมาโดยตลอดเกี่ยวกับแอปที่ติดตั้งมาล่วงหน้ามากเกินจำเป็น และ 'โฟลเดอร์' ที่เรียกว่าเป็นโฟลเดอร์แต่แท้จริงคือแอป ที่จะคอยดาวน์โหลดเนื้อหามาเพิ่ม ผู้ใช้จำนวนมากบ่นถึงแอปอย่าง Shopping, Entertainment และ GamesHub ที่ทำตัวเป็นศูนย์กลางของแอปแนะนำให้ดาวน์โหลด มากกว่าจะเป็นโฟลเดอร์ธรรมดา ๆ แม้คู่แข่งบางรายจะลด Bloatware ลงตามกระแสต่อต้าน แต่นักวิจารณ์กลับชี้ว่า Motorola เดินสวนทาง โดยมีรายงานการติดตั้ง Bloatware อัตโนมัติต่อเนื่องมาจนถึงปี 2025 และ 2026

ธุรกิจที่ซ่อนอยู่: เปลี่ยนผู้ใช้ให้เป็นรายได้

กรณี Smart Feed สะท้อนรูปแบบที่ผู้ใช้สัมผัสได้มานานหลายปี: แอประบบที่ "เด้งถามตลอดเวลาและติดตั้งสิ่งไร้สาระ" ซึ่งตีความได้ว่าเป็นความพยายามหาเงินจากฐานผู้ใช้ นอกเหนือจากกำไรจากการขายฮาร์ดแวร์เพียงอย่างเดียว เรียกได้ว่าเป็นการทำธุรกิจแบบ 'ได้ทั้งข้าวทั้งเงิน' แต่ในมุมของผู้ใช้ มันคือการถูกเอาเปรียบโดยไม่รู้ตัว

ความไว้ใจและความเป็นส่วนตัวที่เป็นเดิมพัน

การจี้เปลี่ยนเส้นทางครั้งนี้ถูกมองว่าเป็นการยกระดับความรุนแรง เพราะมันคือแอประบบที่ติดตั้งมาแล้วลบไม่ได้ กำลังแอบเฝ้าติดตามการเปิดแอปและแทรกโค้ดค่าคอมโดยที่ผู้ใช้ไม่รู้ตัวหรือยินยอม พฤติกรรมนี้ถูกหลายฝ่ายนำไปเปรียบเทียบกับเรื่องอื้อฉาวของส่วนขยายเบราว์เซอร์ Honey ที่แอบเปลี่ยนลิงก์ Affiliate เช่นกัน มันยังจุดชนวนให้เกิดการถกเถียงอีกครั้งว่า ผู้ผลิต Android ควรได้รับอนุญาตให้ติดตั้งแอปที่สามารถเฝ้าติดตามเครือข่ายได้ตั้งแต่แรกหรือไม่ ดังความเห็นหนึ่งที่ว่า เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าคำสัญญาเรื่อง 'Android ที่สะอาด' ยังคงเปราะบาง เมื่อผู้ผลิตมีแรงจูงใจทางการเงินที่จะมองผู้ใช้เป็นแหล่งรายได้

ในบริบทของตลาดสมาร์ทโฟนที่มีการแข่งขันสูง การที่แบรนด์ระดับโลกอย่าง Motorola (ซึ่งปัจจุบันเป็นของ Lenovo) ใช้วิธีแทรกตัวกลางหารายได้เช่นนี้ ไม่ใช่แค่สร้างความรำคาญ แต่มันทำลายความน่าเชื่อถือในระยะยาว สิ่งที่ผู้บริโภคไทยและทั่วโลกต้องการไม่ใช่แค่คำว่าขอโทษหรืออัปเดตที่แก้ไข แต่คือความโปร่งใสและการออกแบบซอฟต์แวร์ที่เคารพสิทธิของผู้ใช้อย่างแท้จริง