รัสเซียใช้โดรนถล่มเรือสินค้าพลเรือนในทะเลดำ คร่าชีวิตลูกเรือ 1 ศพ บาดเจ็บ 5 ราย ส่อกระทบหนักส่งออกธัญพืชยูเครน

รูปแบบการโจมตีที่ทวีความรุนแรงขึ้นต่อเรือพลเรือน

การโจมตีเมื่อวันพฤหัสบดีสอดคล้องกับรูปแบบที่ชัดเจนและรุนแรงขึ้นของรัสเซียในการโจมตีเรือสินค้าพลเรือนในทะเลดำ:

• มกราคม 2569: โดรนรัสเซียโจมตีเรือที่ชักธงเซนต์คิตส์แอนด์เนวิสซึ่งกำลังมุ่งหน้าไปบรรทุกธัญพืช ทำให้พลเมืองซีเรียเสียชีวิต 1 ราย
• มีนาคม 2569: เรือบรรทุกข้าวโพดที่ชักธงปานามาได้รับความเสียหายจากโดรนใกล้ชอร์โนมอร์สค์
• ปลายเดือนพฤษภาคม 2569: รัสเซียโจมตีเรือสินค้าที่ชักธงต่างประเทศ 3 ลำ ในเส้นทางเดินเรือส่งออกทางทะเลของยูเครน
• 18 มิถุนายน 2569: เรืออีก 2 ลำถูกโจมตี นับเป็นการเสียชีวิตของลูกเรือพลเรือนจากการสู้รบครั้งแรกในปี 2569

เจ้าหน้าที่ยูเครนระบุว่านี่คือปฏิบัติการที่เป็นระบบและทวีความรุนแรงขึ้นต่อโครงสร้างพื้นฐานการส่งออกของยูเครน การโจมตีเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญนับตั้งแต่รัสเซียถอนตัวจากข้อริเริ่มธัญพืชทะเลดำ (Black Sea Grain Initiative) ซึ่งเป็นข้อตกลงที่สหประชาชาติเป็นตัวกลางในเดือนกรกฎาคม 2566

ภัยคุกคามต่อการส่งออกธัญพืชและความมั่นคงทางอาหารโลก

การโจมตีครั้งนี้คุกคามโดยตรงต่อความสามารถของยูเครนในการส่งออกธัญพืช ซึ่งส่งผลกระทบในวงกว้าง:

• อาจลดการส่งออกได้ถึงหนึ่งในสาม: เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน — หนึ่งวันก่อนการโจมตีครั้งล่าสุด — สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานโดยอ้างอิงเจ้าหน้าที่ยูเครนและผู้บริหารในอุตสาหกรรมว่า การโจมตีด้วยโดรนและขีปนาวุธต่อท่าเรือและเรือของยูเครนที่เพิ่มขึ้น อาจทำให้การส่งออกธัญพืชรายเดือนลดลงมากถึงหนึ่งในสาม ผู้ประกอบการท่าเทียบเรือกำลังเผชิญกับความสูญเสียที่เพิ่มขึ้น
• บทบาทของยูเครนในห่วงโซ่อาหารโลก: ยูเครนเป็นหนึ่งในผู้ส่งออกน้ำมันดอกทานตะวัน ข้าวโพด ข้าวสาลี และข้าวบาร์เลย์รายใหญ่ที่สุดของโลก ประมาณ 90% ของสินค้าเกษตรส่งออกของยูเครนผ่านท่าเรือในเขตโอเดสซา
• ประเทศผู้นำเข้าที่เปราะบาง: การหยุดชะงักนี้ส่งผลกระทบหนักที่สุดต่อประเทศกำลังพัฒนาในแอฟริกาและตะวันออกกลาง ซึ่งต้องพึ่งพาธัญพืชราคาถูกจากยูเครน นับตั้งแต่วันที่รัสเซียออกจากข้อตกลงธัญพืช การโจมตีท่าเรือได้ทำลายธัญพืชหลายหมื่นตัน เจ้าหน้าที่สหประชาชาติเตือนถึงผลกระทบในวงกว้างต่อประเทศที่ขาดแคลนอาหาร

บริบททางยุทธศาสตร์

หลังจากที่ยูเครนใช้โดรนทางเรือบีบให้กองเรือทะเลดำของรัสเซียต้องย้ายฐานจากเซวาสโตโพลไปยังโนโวรอสซีสค์ ยูเครนได้จัดตั้งเส้นทางเดินเรือตามแนวชายฝั่งโรมาเนียและบัลแกเรีย ซึ่งปัจจุบันใช้ขนส่งสินค้าเกษตรส่งออกมากกว่า 90% รัสเซียซึ่งสูญเสียการควบคุมทะเลโดยตรง ได้เปลี่ยนมากำหนดเป้าหมายสิ่งที่ยังเข้าถึงได้ นั่นคือท่าเรือและเรือที่จอดเทียบท่า ปฏิบัติการบีบรัดทางเศรษฐกิจนี้มีเป้าหมายเพื่อทำลายเศรษฐกิจการส่งออกของยูเครนโดยไม่ต้องใช้การปิดล้อมทางเรือ โดยการเพิ่มค่าใช้จ่ายในการประกันภัยและขัดขวางบริษัทเดินเรือ

สรุป: การโจมตีด้วยโดรนในวันที่ 18 มิถุนายนเป็นเหตุการณ์ที่คร่าชีวิตผู้คนมากที่สุดในรูปแบบการโจมตีเรือพลเรือนของรัสเซีย เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้ลูกเรือเสียชีวิต 1 ราย บาดเจ็บ 5 ราย และกำหนดเป้าหมายไปที่เรือที่ชักธงปานามาและเซนต์คิตส์แอนด์เนวิส เจ้าหน้าที่เตือนว่าปฏิบัติการในวงกว้างนี้อาจทำให้การส่งออกธัญพืชรายเดือนของยูเครนลดลงหนึ่งในสาม ซึ่งก่อให้เกิดความเสี่ยงร้ายแรงต่อความมั่นคงทางอาหารของโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับประเทศกำลังพัฒนาที่ต้องพึ่งพาการนำเข้าธัญพืชราคาถูก