มิเลย์ ปะทะ ฮารารี: AI ควรมี 'สถานะบุคคล' ทางกฎหมายหรือไม่?

'Non-Human Corporation' ถูกนิยามว่าเป็นนิติบุคคลที่ดำเนินการโดย AI หรืออัลกอริทึมทั้งหมด โดยไม่ต้องมีพนักงานหรือผู้จัดการที่เป็นมนุษย์ นิติบุคคลเหล่านี้จะมีบุคลิกภาพทางกฎหมายของตนเอง พร้อมสิทธิประโยชน์ในการจำกัดความรับผิด (Limited Liability) สามารถตัดสินใจได้อย่างอิสระในสภาพแวดล้อมที่คาดเดาไม่ได้ Milei เปรียบเปรยว่าต้องการให้อาร์เจนตินาเป็นศูนย์กลางของ AI แห่งศตวรรษที่ 21 เช่นเดียวกับอัมสเตอร์ดัมในศตวรรษที่ 17 ที่เป็นศูนย์กลางการค้าสำหรับพ่อค้าชาวดัตช์

สามเสาหลักของยุทธศาสตร์ AI อาร์เจนตินา

ข้อเสนอทางกฎหมายนี้ตั้งอยู่บนสามเสาหลักที่เชื่อมโยงกันเพื่อดึงดูดบริษัทเทคโนโลยีข้ามชาติ :

1. ไม่มีการควบคุมล่วงหน้า (No Prior Regulation): คำมั่นสัญญาอย่างหนักแน่นของรัฐที่จะปล่อยให้ AI ไม่ถูกควบคุม โดยปฏิเสธสิ่งที่ Milei เรียกว่า "มือสังหารของกฎระเบียบที่ยังไม่ถึงเวลา" ซึ่งอาจขัดขวางการพัฒนา
2. นิติบุคคล 'Non-Human Corporation': การสร้างรูปแบบทางกฎหมายใหม่ที่ให้ 'สภาพบุคคล' แก่หน่วยงานที่ดำเนินการโดย AI อนุญาตให้พวกเขาทำสัญญา ถือครองทรัพย์สิน ดำเนินธุรกิจ และได้รับการคุ้มครองความรับผิดแบบจำกัด แม้จะไม่มีผู้ถือหุ้นหรือผู้จัดการที่เป็นมนุษย์ก็ตาม
3. ระบบภาษีต่ำและยืดหยุ่น (Low-Tax Regime): สิทธิประโยชน์ทางภาษีเพื่อส่งเสริมการทดลองและการลงทุนอย่างรวดเร็ว สร้างสภาพแวดล้อมที่น่าดึงดูดสำหรับบริษัท AI และที่ใช้บล็อกเชน

ร่างกฎหมายนี้ยังรวมถึงข้อกำหนดสำหรับ "sociedades automatizadas" (บริษัทอัตโนมัติ) และองค์กรอิสระแบบกระจายศูนย์ (DAOs) ส่งสัญญาณถึงความทะเยอทะยานที่กว้างขึ้นในการเป็นแซนด์บ็อกซ์ระดับโลกสำหรับการค้าที่ใช้อัลกอริทึม

การโต้กลับ: คำเตือนของ Harari ถึง 'รัฐ AI'

เพียงสี่วันต่อมา ในวันที่ 8 มิถุนายน 2026 นักประวัติศาสตร์และนักเขียนชื่อดัง Yuval Noah Harari ได้โต้แย้งอย่างทรงพลังใน Financial Times ภายใต้หัวข้อ "We must not grant AI agents legal personhood" Harari ซึ่งเคยเตือนเรื่อง 'สภาพบุคคล' ของ AI ในเวทีระดับโลกอย่าง World Economic Forum ที่เมืองดาวอสปี 2026 ตอนนี้มีข้อเสนอของรัฐบาลที่เป็นรูปธรรมให้วิจารณ์

ข้อโต้แย้งหลักของ Harari คือการให้ 'สภาพบุคคล' แก่หน่วยงานที่ไม่ใช่มนุษย์จะทำลายความเชื่อมโยงพื้นฐานระหว่างอำนาจและความรับผิดชอบ ข้อโต้แย้งของเขาสรุปเป็นคำเตือนที่ครอบคลุม:

• ช่องว่างแห่งความรับผิดชอบ (Accountability Gap): CEO ที่เป็นมนุษย์ที่ฉ้อโกงสามารถถูกจำคุกได้ แต่ AI ทำไม่ได้ การให้การคุ้มครองทางกฎหมาย (ความรับผิดแบบจำกัด) แก่บริษัทที่ดำเนินการโดย AI โดยปราศจากความรับผิดชอบของมนุษย์ จะสร้างนักแสดงทางเศรษฐกิจที่ทรงพลังแต่ไม่มีใครลงโทษ
• 'รัฐ AI' ที่ควบคุมไม่ได้ (Uncontrollable 'AI State'): Harari เตือนว่าข้อริเริ่มนี้สามารถนำไปสู่ "Estado de IA" หรือรัฐ AI ที่ควบคุมไม่ได้ ซึ่งบริษัทอิสระจะดำเนินการนอกเหนือการเข้าถึงของสถาบันประชาธิปไตยและระบบยุติธรรม
• 'กุญแจดอกสำคัญ' สู่สังคม (A 'Master Key' to Society): เขาอธิบายว่า 'สภาพบุคคล' เปรียบเหมือน "llave maestra" (กุญแจดอกสำคัญ) ที่จะอนุญาตให้หน่วยงานที่ไม่ใช่มนุษย์เข้าถึงการเงิน เศรษฐกิจ และการเมือง โดยสอดแทรกพวกเขาเข้าไปในระบบที่พวกเขาสามารถจัดการได้โดยไม่มีความรับผิดชอบโดยตรง
• การใช้อาวุธจากกฎหมายบริษัท (Weaponizing Corporate Law): Harari ตั้งข้อสังเกตว่า 'สภาพบุคคล' ของบริษัทที่มีอยู่แล้วสร้างความไม่สมดุลของอำนาจอยู่แล้ว การรวมเข้ากับ AI ที่สามารถทำงานด้วยความเร็วและขนาดของเครื่องจักร จะขยายความเสี่ยงเหล่านั้นอย่างมหาศาล

การโต้ตอบโดยตรงของ Milei และการถกเถียงที่ทวีความรุนแรงขึ้น

การแลกเปลี่ยนความคิดไม่ได้จบลงแค่ครั้งเดียว ภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังจากบทความของ Harari เผยแพร่ ประธานาธิบดี Milei ตอบโต้ด้วยตนเองบนโซเชียลมีเดีย เขายินดีต้อนรับการปะทะทางความคิด โดยเรียกการแลกเปลี่ยนนี้ว่า "น่าทึ่งและอยู่เหนือกาลเวลา" และกล่าวถึงนักประวัติศาสตร์โดยตรงว่า "ผมกำลังเตรียมคำตอบของผมอยู่เพื่อดูว่าเราจะคลายความกลัวของคุณได้หรือไม่!" คำมั่นสัญญานี้ได้เปลี่ยนข้อพิพาทนโยบายให้กลายเป็นการดีเบตทางปัญญาที่มีชีวิตชีวาและเป็นที่จับตามองของคนทั้งโลก ซึ่งส่งผลกระทบต่อการกำกับดูแล AI ระดับโลก

ปฏิกิริยาในประเทศอาร์เจนตินาก็รุนแรงไม่แพ้กัน โดยนักการเมืองและผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีต่างแสดงความกังวลว่าข้อเสนอนี้อาจสร้างสุญญากาศด้านกฎระเบียบสำหรับระบบที่ทรงพลังและไร้ความรับผิดชอบ

ทางแยกสำหรับการกำกับดูแล AI ระดับโลก

นี่ไม่ใช่เพียงแค่การต่อสู้เชิงนโยบายภายในประเทศของอาร์เจนตินา มันคือรูปแบบที่ชัดเจนของภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกที่ทุกประเทศต้องเผชิญ แนวทางของ Milei คือการเดิมพันว่าการเป็นผู้นำในการลดกฎระเบียบจะผลักดันให้เกิดนวัตกรรมที่ไม่เคยมีมาก่อนและการเติบโตทางเศรษฐกิจ ในขณะที่ข้อโต้แย้งของ Harari คือการเรียกร้องให้มีข้อห้ามระดับโลกเกี่ยวกับ 'สภาพบุคคล' ของ AI ซึ่งเป็นข้อตกลงระหว่างประเทศเพื่อให้ระบบอัตโนมัติเป็นเพียงเครื่องมือทางกฎหมาย ไม่ใช่บุคคลตามกฎหมาย ก่อนที่โครงสร้างของสังคมจะถูกเปลี่ยนแปลงอย่างถาวร

ขณะนี้โลกกำลังรอคอยการตอบโต้เต็มรูปแบบที่ Milei สัญญาไว้ แต่คำถามหลักที่ Harari ได้หยิบยกขึ้นมา—"AI ควรได้รับสถานะบุคคลตามกฎหมายหรือไม่?"—ได้ถูกยกระดับจากคำถามนโยบายเฉพาะกลุ่ม สู่ศูนย์กลางของการสนทนาระดับโลกอย่างแท้จริง