คาซัคสถานทุ่ม 10,000 ล้านดอลลาร์ ปักธงเป็นศูนย์กลาง AI แห่งเอเชียกลาง จับมือ Firebird และ Nvidia

คาซัคสถาน ประเทศในภูมิภาคเอเชียกลางซึ่งเป็นที่รู้จักจากความมั่งคั่งทางน้ำมัน ก๊าซ และแร่ธาตุ ได้ทุ่มเดิมพันครั้งมโหฬารด้วยเม็ดเงิน 10,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 3.5 แสนล้านบาท) เพื่อเปลี่ยนสถานะของตนให้กลายเป็นศูนย์กลางสำคัญด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของโลก เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2026 รัฐบาลคาซัคสถานได้ลงนามในข้อตกลงโครงสร้างพื้นฐานครั้งประวัติศาสตร์กับ Firebird Inc. สตาร์ทอัปจากสหรัฐอเมริกา โดยมี Nvidia คอยสนับสนุนเทคโนโลยีหลัก หัวใจของข้อตกลงนี้คือโครงการขนาดมหึมาที่เรียกว่า Data Center Valley ในเมืองอุตสาหกรรม Ekibastuz ซึ่งถือเป็นหนึ่งในพันธสัญญาการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมาในภูมิภาคนี้

เจาะลึกข้อตกลง 10,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

ข้อตกลงนี้ไม่ได้เป็นเพียงสัญญาฉบับเดียว แต่เป็นแพ็กเกจที่รวมข้อตกลงความร่วมมือเชิงกลยุทธ์และแผนการลงทุนขนาดใหญ่ ที่ออกแบบมาเพื่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน AI รูปแบบใหม่ในคาซัคสถาน โดยมีรายละเอียดสำคัญดังนี้:

• โครงการ Data Center Valley: โครงการจะสร้างขึ้นบนพื้นที่เฉพาะขนาด 200 เฮกตาร์ในเมือง Ekibastuz แคว้น Pavlodar แผนแม่บทมีความทะเยอทะยานสูงมาก โดยมีเป้าหมายกำลังการผลิตไฟฟ้าเริ่มต้นที่ 300 เมกะวัตต์ และจะขยายจนเต็มศักยภาพที่ระดับ 1 กิกะวัตต์ เพื่อแข่งขันกับฮับดาต้าเซ็นเตอร์ระดับไฮเปอร์สเกลแห่งอื่นๆ ของโลก
• การลงทุนในเฟสแรก (5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ): เฟสแรกของโครงการมีมูลค่าการลงทุนรวม 5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งรวมถึงเงินลงทุน 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ จาก Kazakhtelecom ผู้ให้บริการโทรคมนาคมของรัฐ โดยมีกำหนดเริ่มก่อสร้างใน ปี 2027
• ศูนย์ข้อมูล 125 เมกะวัตต์ และขุมพลัง Nvidia: หัวใจสำคัญของเฟสแรกคือศูนย์ข้อมูลขนาด 125 เมกะวัตต์ ซึ่งออกแบบมาเพื่อรองรับคลัสเตอร์หน่วยประมวลผลกราฟิก (GPU) ของ Nvidia จำนวนมหาศาลถึง 100,000 ตัว คลัสเตอร์นี้จะกลายเป็นหนึ่งในคลัสเตอร์ประมวลผลที่ทรงพลังที่สุดในโลก ด้วยการติดตั้งชิปประมวลผล Nvidia GB300 และสถาปัตยกรรมยุคถัดไปอย่าง Vera Rubin (VR200 และแร็ค Kyber ที่จะตามมา) แพลตฟอร์มเหล่านี้เป็นรุ่นที่ต่อยอดจากสถาปัตยกรรม Blackwell และมีพละกำลังสูงมากจน ต้องใช้ระบบระบายความร้อนด้วยของเหลวทั้งหมด เนื่องจากแร็คแต่ละตู้กินไฟสูงถึง 600 กิโลวัตต์
• เป้าหมายรายได้จากการส่งออก: รัฐบาลคาซัคสถานคาดการณ์ว่าโครงการนี้จะสามารถสร้างรายได้จากการส่งออกบริการประมวลผล AI ได้ประมาณ 3,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อปี เมื่อเปิดดำเนินการเต็มรูปแบบ

สำหรับ Nvidia บทบาทของบริษัทไม่ได้เป็นเพียงแค่ผู้จัดหาชิปเท่านั้น Nvidia ยังให้การสนับสนุน Firebird อย่างแข็งขันในการออกแบบโครงการโดยรวม วางแผนเทคโนโลยี และจัดการห่วงโซ่อุปทานของ GPU เรียกได้ว่าเป็นรากฐานทางสถาปัตยกรรมและฮาร์ดแวร์ที่แท้จริงของโครงการ Data Center Valley

แบบแปลนของ Firebird: จากอาร์เมเนีย สู่ คาซัคสถาน

ดีลในคาซัคสถานไม่ใช่การรุกรานครั้งแรกของ Firebird ในตลาดโครงสร้างพื้นฐาน AI แบบ Sovereign Cloud หากแต่เป็นการเดินตามรอยความสำเร็จอย่างสูงในอาร์เมเนีย แต่ขยายสเกลให้ใหญ่ขึ้นอย่างก้าวกระโดด

ในปี 2025 Firebird ได้เปิดตัวจากโหมดลับเฉพาะด้วยโครงการความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนมูลค่า 500 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ กับรัฐบาลอาร์เมเนีย โดยได้รับการสนับสนุนจากทั้ง Nvidia และ Dell Technologies หลังจากได้รับใบอนุญาตส่งออกชิปขั้นสูงจากสหรัฐอเมริกาที่จำเป็น โรงงานขนาด 100 เมกะวัตต์จึงเริ่มดำเนินการในเฟสแรกในปี 2026 ต่อมาในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 โครงการได้รับการปรับขนาดครั้งใหญ่เป็นมูลค่า 4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในเฟสที่สอง โดยเพิ่ม GPU Nvidia GB300 จำนวน 41,000 ตัว เพื่อสร้างคลัสเตอร์ 50,000 GPU ซึ่งมากพอที่จะทำให้อาร์เมเนียติดอันดับหนึ่งในห้าศูนย์ประมวลผล AI ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ณ เวลาที่ประกาศ ความสำเร็จในอาร์เมเนียครั้งนี้—ไม่ว่าจะเป็นการจัดการระเบียบควบคุมการส่งออกชิปของสหรัฐฯ การจัดหาเงินทุนในประเทศ และการขยายขนาดอย่างรวดเร็ว—คือแม่แบบที่ Firebird กำลังนำมาใช้ในคาซัคสถาน ด้วยขนาดที่ใหญ่กว่าเดิมถึงยี่สิบเท่า

ยุทธศาสตร์ชาติ: ไกลกว่าแค่ดีล Firebird

ดีลกับ Firebird เป็นเพียงจิ๊กซอว์ชิ้นใหญ่ที่สุดในแผนยุทธศาสตร์เชิงรุกของคาซัคสถาน ที่จะเปลี่ยนเศรษฐกิจของประเทศจากเชื้อเพลิงฟอสซิลไปสู่เทคโนโลยีดิจิทัล โดยประธานาธิบดี Kassym-Jomart Tokayev ได้ประกาศให้ปี 2026 เป็นปีแห่ง "การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์" และประเทศได้นำยุทธศาสตร์ชาติ Digital Qazaqstan มาใช้เพื่อเป็นแนวทางในการเปลี่ยนแปลงนี้ ซึ่งแผนการสร้าง Data Center Valley ในเมือง Ekibastuz ก็ถูกวางวิสัยทัศน์ไว้แต่แรกแล้วว่าจะเป็นแม่เหล็กดึงดูดบริษัทเทคโนโลยีระดับโลกอย่าง Microsoft ก่อนที่ข้อตกลงกับ Firebird จะมาทำให้ภาพชัดเจนขึ้น

สิ่งสำคัญคือ โครงการของ Firebird นี้ดำเนินไปควบคู่กับอีกหนึ่งโครงการริเริ่มใหญ่ที่แยกจากกัน นั่นคือ:

• โครงการ Sovereign AI Hub มูลค่า 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ: ในเดือนพฤศจิกายน 2025 บริษัท Freedom Holding Corp. (NASDAQ: FRHC) ได้ลงนามในข้อตกลงกับกระทรวง AI และการพัฒนาดิจิทัลแห่งคาซัคสถาน เพื่อสร้างศูนย์กลาง AI แห่งชาติ (Sovereign AI Hub) มูลค่า 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งใช้ขุมพลังจากโครงสร้างพื้นฐานระดับเอกซะสเกลของ Nvidia เช่นเดียวกัน โครงการนี้มุ่งเน้นไปที่การรักษาอธิปไตยทาง AI ของชาติและงานด้านสาธารณะที่มีความละเอียดอ่อน โดยสร้างสภาพแวดล้อมแบบ "Sovereign" ที่แตกต่างจาก Data Center Valley ของ Firebird ซึ่งเน้นการส่งออกเชิงพาณิชย์

การดำเนินงานสองทางขนานกันนี้เผยให้เห็นยุทธศาสตร์ชาติที่ชาญฉลาด: ทางหนึ่ง (Firebird) มีเป้าหมายเพื่อให้คาซัคสถานเป็นผู้ส่งออกพลังประมวลผล AI เชิงพาณิชย์ที่สามารถแข่งขันได้ ในขณะที่อีกทางหนึ่ง (Freedom Holding/Nvidia) สร้างหลักประกันโครงสร้างพื้นฐานแห่งชาติสำหรับอนาคตดิจิทัลของประเทศ ดั้งเดิมทีคาซัคสถานใช้ทรัพยากรพลังงานราคาถูกและอุดมสมบูรณ์ซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ที่ Ekibastuz ในการส่งออก ตอนนี้ พวกเขากำลังใช้ทรัพยากรเดียวกันนี้ ด้วยเม็ดเงินนับพันล้าน ในการแปลงโฉมประเทศจาก 'ดินแดนแห่งท่อส่ง' ให้เป็น 'ดินแดนแห่งหน่วยประมวลผล'