วันที่อีไล ลิลลี่ทุ่ม 4.2 พันล้านดอลลาร์: เบื้องหลังดีล Hanmi และ Haisco

อีไล ลิลลี่ (Eli Lilly) เริ่มต้นเดือนมิถุนายน 2026 ด้วยการสร้างประวัติศาสตร์การซื้อกิจการภายนอกครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในความทรงจำ ด้วยการประกาศข้อตกลงสองฉบับกับบริษัทชีวเภสัชภัณฑ์จากเอเชีย ซึ่งรวมมูลค่าสูงสุดได้ถึง 4.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 150,000 ล้านบาท) ดีลทั้งสอง—หนึ่งคือการซื้อลิขสิทธิ์ยาตรงๆ กับ Hanmi Pharmaceutical ของเกาหลีใต้ และอีกหนึ่งคือความร่วมมือด้านการวิจัยที่กว้างขึ้นกับ Haisco Pharmaceutical Group ของจีน—ได้เพิ่มทรัพยากรสำคัญทั้งที่เป็นยารักษาโรคทางเดินอาหารที่อยู่ในขั้นทดลองทางคลินิก และกลุ่มโครงการยาระยะเริ่มต้นอีกหลายรายการเข้าไปในคลังแสงของลิลลี่

Hanmi Pharmaceutical: ยา Sonefpeglutide ในกลุ่ม GLP-2

รายละเอียดตัวยาและเทคโนโลยี

Sonefpeglutide (มีรายงานชื่ออื่นว่า sonepeglutide และมีรหัสว่า HM15912) คือตัวยาที่ออกฤทธิ์ยาวนานในกลุ่ม glucagon-like peptide-2 (GLP-2) แบบใหม่ ซึ่งสร้างขึ้นบนเทคโนโลยีแพลตฟอร์ม LAPSCOVERY อันเป็นกรรมสิทธิ์ของ Hanmi ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยยืดอายุของยาชีววัตถุในร่างกาย โดยธรรมชาติแล้ว GLP-2 เป็นฮอร์โมนที่รู้จักกันดีในเรื่องการส่งเสริมการเจริญเติบโตของลำไส้ การปกป้องเยื่อบุลำไส้ และการฟื้นฟูสภาพ จึงเป็นเป้าหมายที่สมเหตุสมผลสำหรับโรคระบบทางเดินอาหาร

ขณะนี้ตัวยากำลังอยู่ในขั้นการทดลองทางคลินิกระยะที่ 2 ในระดับโลกสำหรับโรค Short Bowel Syndrome (SBS) หรือภาวะลำไส้สั้น ซึ่งเป็นโรคหายากที่ผู้ป่วยไม่สามารถดูดซึมสารอาหารได้เพียงพอเนื่องจากลำไส้มีความยาวไม่พอ โดย Hanmi จะเป็นผู้ดำเนินการทดลองระยะที่ 2 นี้ให้แล้วเสร็จ ก่อนจะส่งมอบหน้าที่การพัฒนาเพิ่มเติมให้แก่ลิลลี่

โครงสร้างดีล

ภายใต้ข้อตกลงการให้ลิขสิทธิ์ ลิลลี่ได้รับสิทธิ์แต่เพียงผู้เดียวทั่วโลก (ยกเว้นเกาหลีใต้) ในการพัฒนา ผลิต และจำหน่ายยา sonefpeglutide ในเชิงพาณิชย์ โดย Hanmi ยังคงรักษาสิทธิ์ในตลาดภายในประเทศของตน เงื่อนไขทางการเงินประกอบด้วย:

• เงินจ่ายล่วงหน้า (Upfront Payment): 75 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ
• เงินตามเป้าหมาย (Potential Milestones): สูงสุด 1.185 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เมื่อบรรลุเป้าหมายการพัฒนาทางคลินิก การอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแล และการจำหน่ายเชิงพาณิชย์
• มูลค่าดีลรวม: สูงสุด 1.26 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ พร้อมส่วนแบ่งรายได้ (royalties)

ดีลนี้นับเป็นดีลการขายลิขสิทธิ์ครั้งใหญ่ครั้งแรกในรอบ 6 ปีของ Hanmi

เหตุผลเชิงกลยุทธ์

สำหรับลิลลี่ การเข้าถึงยา sonefpeglutide คือโอกาสในการขยายธุรกิจไปสู่การรักษาโดยใช้ GLP-2 สำหรับโรค SBS ซึ่งเป็นภาวะที่มีทางเลือกในการรักษาจำกัดอย่างมาก และมีศักยภาพที่จะต่อยอดไปสู่โรคในลำไส้อื่นๆ จากข้อมูลการศึกษาทั้งในระดับพรีคลินิกและคลินิกที่มีอยู่ ข้อตกลงนี้ยังเป็นการตอกย้ำความสำเร็จของเทคโนโลยีแพลตฟอร์มออกฤทธิ์ยาวนานของ Hanmi และช่วยเพิ่มความแข็งแกร่งทางการเงินให้บริษัทสำหรับการวิจัยและพัฒนาต่อไป

Haisco Pharmaceutical Group: โครงการร่วมวิจัยและพัฒนาหลายโปรแกรม

โครงสร้างความร่วมมือ

ดีลของลิลลี่กับ Haisco นั้นมีขอบเขตที่ใหญ่กว่าแต่รายละเอียดกลับคลุมเครือกว่า โดยเป็นข้อตกลงความร่วมมือด้านการให้ลิขสิทธิ์และการวิจัยที่ครอบคลุมโปรแกรมยานวัตกรรมเป้าหมายมากถึง 5 โปรแกรม ในสาขาการรักษาหลายแขนง (therapeutic areas) — แต่ไม่มีสาขาใดที่ถูกเปิดเผยต่อสาธารณะ

ภายใต้ข้อตกลงนี้ Haisco จะรับผิดชอบในการค้นหาและระบุเป้าหมายยา (drug targets) ส่วนลิลลี่จะเป็นผู้นำในการศึกษาวิจัยเพื่อการยื่นขออนุมัติทดลองยาใหม่ในมนุษย์ (IND-enabling studies) การพัฒนาทางคลินิก และการจำหน่ายเชิงพาณิชย์ โดยลิลลี่จะได้รับสิทธิ์แต่เพียงผู้เดียวทั่วโลกสำหรับบางโปรแกรม และสิทธิ์แต่เพียงผู้เดียวนอกเขตประเทศจีนแผ่นดินใหญ่ ฮ่องกง มาเก๊า และไต้หวัน (Greater China) สำหรับโปรแกรมอื่นๆ

โครงสร้างดีล

แม้ว่าในตอนแรกจะไม่มีการเปิดเผยเงินจ่ายล่วงหน้า แต่รายงานในภายหลังระบุว่า Haisco มีสิทธิ์ได้รับเงินสูงสุด 87 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในรูปแบบของการจ่ายล่วงหน้าและเงินจ่ายในระยะใกล้ รวมถึงเงินตามเป้าหมายการพัฒนาในอนาคตอีกสูงสุดถึง 2.97 พันล้านดอลลาร์ฯ และค่าส่วนแบ่งรายได้แบบขั้นบันไดที่ระดับเลขหลักเดียว (single-digit) จากยอดขาย มูลค่าดีลรวมที่เป็นไปได้จึงอยู่ที่ประมาณ 3.0 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

ข้อตกลงนี้มีการลงนามอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2026 และประกาศสู่สาธารณะพร้อมกับดีลของ Hanmi ในวันที่ 1 มิถุนายน

เหตุผลเชิงกลยุทธ์

สำหรับลิลลี่ ความร่วมมือกับ Haisco คือการขยายไปป์ไลน์ยาในระยะเริ่มต้นในวงกว้าง โดยใช้แหล่งค้นคว้ายาจากบริษัทชีวเภสัชภัณฑ์ของจีน บริษัทจะสามารถเข้าถึงเป้าหมายยาใหม่ๆ ที่ไม่เปิดเผย ซึ่งอาจครอบคลุมหลากหลายโรค โดย Haisco จะเป็นผู้แบกรับความเสี่ยงและค่าใช้จ่ายในขั้นตอนการค้นพบยาในช่วงต้น ดีลนี้ยังตอกย้ำแนวโน้มการไล่ล่าหานวัตกรรมจากภายนอกอย่างดุเดือดของลิลลี่ในปี 2026

สำหรับ Haisco ตัวเลข 3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และการจับมือกับยักษ์ใหญ่เวทีโลกคือการรับประกันศักยภาพการค้นคว้ายาภายในองค์กร และเป็นแหล่งเงินทุนสำหรับการวิจัยและพัฒนาในอนาคต

การเดิมพันครั้งใหญ่ 4.2 พันล้านดอลลาร์ในไปป์ไลน์

เมื่อรวมสองดีลเข้าด้วยกัน ข้อตกลงเหล่านี้มีมูลค่าโดยรวมกว่า 4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ กับพันธมิตรในเอเชียสองรายที่ลิลลี่ประกาศในวันเดียว ดีลกับ Hanmi คือการเพิ่มทรัพย์สินทางระบบทางเดินอาหารที่จับต้องได้ในขั้นตอนกลางของการพัฒนา พร้อมข้อมูลการทดลองระยะที่ 2 ที่จะออกมาในอนาคตอันใกล้ ส่วนดีลกับ Haisco คือการลงทุนในกลุ่มโครงการระยะเริ่มต้นที่มีศักยภาพมหาศาล แต่ยังไม่มีเป้าหมายใดถูกเปิดเผย ซึ่งมูลค่าที่แท้จริงของมันจะขึ้นอยู่กับผลลัพธ์ทางวิทยาศาสตร์และคลินิกในอนาคตเท่านั้น