ศึกเทคโนโลยีสหรัฐฯ–จีนดันลาตินอเมริกาสู่เวทีแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์ครั้งใหม่

การโต้เถียงบนโซเชียลมีเดียช่วงปลายเดือนสิงหาคม 2026 ทำให้ซัพพลายเออร์เทคโนโลยีจีนในลาตินอเมริกากลายเป็นศูนย์กลางของความขัดแย้งทางการทูตที่กว้างขึ้นระหว่างสหรัฐฯ กับจีน Juan Pablo Segura ผู้ช่วยรัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ ฝ่ายกิจการซีกโลกตะวันตก เรียกร้องให้พันธมิตรในภูมิภาคหันไปใช้ “ซัพพลายเออร์ที่ไว้วางใจได้” ขณะที่นักการทูตจีนปฏิเสธคำเตือนดังกล่าว โดยมองว่าเป็นแรงกดดันทางการเมืองเพื่อผลักบริษัทจีนออกจากภูมิภาค 67

จุดเริ่มต้นของข้อพิพาท

Segura ระบุชื่อบริษัท 6 แห่ง ได้แก่ Huawei, ZTE และ Hytera ผู้ให้บริการโทรคมนาคม, Hikvision และ Dahua ผู้ผลิตอุปกรณ์เฝ้าระวัง รวมถึง DJI ผู้ผลิตโดรน เขาเรียกผลิตภัณฑ์ของบริษัทเหล่านี้ว่า “เทคโนโลยีความเสี่ยงสูง” และกล่าวหาว่ากฎหมายจีนกำหนดให้ซัพพลายเออร์ต้องให้ความร่วมมือกับหน่วยข่าวกรองของรัฐบาลจีน ในมุมมองของสหรัฐฯ เรื่องนี้อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงด้านการจารกรรม การแฮ็ก และการสั่งปิดเครือข่าย 178

ข้อความของสหรัฐฯ ไม่ได้เป็นเพียงคำเตือนด้านความมั่นคงโดยทั่วไป Segura เรียกร้องให้ประเทศพันธมิตรของสหรัฐฯ ในทวีปอเมริกาเร่งเปลี่ยนไปใช้ทางเลือกที่ไว้วางใจได้ เพื่อปกป้องประชาชนและอธิปไตยของตน ต่อมาผู้แทนทางการทูตสหรัฐฯ รวมถึงสถานทูตสหรัฐฯ ในปานามา ได้นำข้อความดังกล่าวไปเผยแพร่ต่อ 147

อย่างไรก็ตาม ข้อกล่าวหาเหล่านี้ยังเป็นคำกล่าวของเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ไม่ใช่ข้อค้นพบที่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นอิสระจากข้อมูลที่มีสำหรับบทความนี้ แหล่งข้อมูลที่ได้รับไม่ได้รวมการประเมินทางเทคนิคซึ่งพิสูจน์ว่า บริษัทที่ถูกระบุชื่อมีส่วนทำให้เกิดการจารกรรมหรือการหยุดชะงักของเครือข่ายในลาตินอเมริกา

จีนตอบโต้อย่างไร

สถานทูตจีนในปานามาปฏิเสธข้อกล่าวหาว่าไม่มีมูล และเรียกแคมเปญของวอชิงตันว่าเป็น “การกลั่นแกล้งทางเทคโนโลยี” ฝ่ายจีนระบุว่าบริษัทจีนดำเนินงานภายใต้กฎหมายท้องถิ่นและกติกาตลาด พร้อมกล่าวหาสหรัฐฯ ว่าใช้ข้ออ้างด้านความมั่นคงแห่งชาติเพื่อกดดันบริษัทจีนและบีบให้รัฐบาลลาตินอเมริกาต้องเลือกคู่ค้าตามแนวทางของวอชิงตัน 2318

สถานทูตจีนยังตอบโต้ด้วยการเสียดสีผ่านการ์ตูน ซึ่งเป็นภาพเกี๊ยวซ่าวไมหน้าร้องไห้ที่ติดอุปกรณ์ดักฟัง พร้อมคำบรรยายทำนองว่า เหตุใดแม้แต่เกี๊ยวซ่าวไมก็ยังถูกติดเครื่องดักฟัง ภาพดังกล่าวมีเป้าหมายล้อเลียนสิ่งที่ปักกิ่งมองว่าเป็นความหวาดระแวงเกินจริงของสหรัฐฯ ต่อเทคโนโลยีจีน 17

จีนยังพลิกข้อกล่าวหาเรื่องการสอดแนมกลับไปยังสหรัฐฯ โดยอ้างถึงประวัติการดำเนินงานของสหรัฐฯ เอง และยืนยันว่าข้อกล่าวหาเกี่ยวกับเทคโนโลยีควรตัดสินจากหลักฐานและมาตรฐานทางเทคนิค ไม่ใช่แรงกดดันทางภูมิรัฐศาสตร์ 1820

เหตุใดปานามาและลาตินอเมริกาจึงสำคัญ

ข้อพิพาทนี้มีน้ำหนักมากขึ้นเพราะเกิดขึ้นในปานามา ซึ่งถูกกล่าวถึงในรายงานต่าง ๆ ว่าเป็นส่วนหนึ่งของการแข่งขันที่กว้างขึ้นเกี่ยวกับการค้า โลจิสติกส์ โครงสร้างพื้นฐาน และเทคโนโลยีในลาตินอเมริกา การขยายข้อความเตือนของ Segura โดยสถานทูตสหรัฐฯ ทำให้เทคโนโลยีจีนถูกนำเสนอในฐานะความเสี่ยงต่อความมั่นคงของเครือข่ายและอธิปไตยของชาติ ขณะที่จีนมองแคมเปญเดียวกันว่าเป็นความพยายามกีดกันซัพพลายเออร์จีนและจำกัดสิทธิของรัฐบาลลาตินอเมริกาในการเลือกคู่ค้าทางธุรกิจ 137

ดังนั้น ประเด็นนี้จึงไม่ได้จำกัดอยู่แค่อุปกรณ์รายชิ้นหรือสัญญาโทรคมนาคม แต่สะท้อนแนวทางแข่งขันเพื่ออิทธิพลในภูมิภาคที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

• แนวทางของวอชิงตัน: สนับสนุนให้พันธมิตรให้ความสำคัญกับซัพพลายเออร์ที่สหรัฐฯ มองว่าไว้วางใจได้ และลดการพึ่งพาเทคโนโลยีที่ในมุมมองของสหรัฐฯ เชื่อมโยงกับอำนาจรัฐจีน 78
• แนวทางของปักกิ่ง: ปกป้องบริษัทจีนในฐานะผู้ประกอบการเชิงพาณิชย์ที่ดำเนินงานตามกฎหมาย พร้อมนำเสนอแรงกดดันของสหรัฐฯ ว่าเป็นการบีบบังคับเพื่อปรับเปลี่ยนทางเลือกด้านการค้าและเทคโนโลยีของลาตินอเมริกา 2318

หลักฐานที่มีรองรับการอธิบายเหตุการณ์นี้ว่าเป็นการแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์ที่ครอบคลุมลาตินอเมริกาและปานามา แต่ยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันว่ามีการแลกเปลี่ยนทางการทูตแยกต่างหากและมีรายละเอียดเกี่ยวกับศูนย์กลางการค้าแห่งใดแห่งหนึ่ง นอกเหนือจากบริบทการแข่งขันที่กว้างขึ้น

บทสรุปเชิงยุทธศาสตร์

ข้อพิพาทบนโซเชียลมีเดียครั้งนี้สะท้อนว่า การจัดซื้อเทคโนโลยีกำลังกลายเป็นส่วนหนึ่งของการทูตระหว่างสหรัฐฯ กับจีน เครือข่ายโทรคมนาคม ระบบเฝ้าระวัง และโดรนไม่ได้ถูกพูดถึงในฐานะสินค้าเชิงพาณิชย์เท่านั้น แต่ยังถูกมองว่าอาจเป็นเครื่องมือด้านความมั่นคงแห่งชาติและอิทธิพลทางภูมิรัฐศาสตร์ 67

สำหรับรัฐบาลลาตินอเมริกา ประเด็นในทางปฏิบัติคือการหาสมดุลระหว่างคำเตือนด้านความมั่นคงกับการรักษาอิสระในการกำหนดยุทธศาสตร์ของตนเอง วอชิงตันกำลังขอให้พันธมิตรเปลี่ยนซัพพลายเออร์อย่างรวดเร็ว ขณะที่ปักกิ่งเตือนว่าแรงกดดันเช่นนี้จะทำให้ทางเลือกของประเทศเหล่านั้นแคบลงด้วยเหตุผลทางการเมือง

เหตุการณ์นี้จึงชี้ให้เห็นการแข่งขันที่ยังดำเนินต่อไป ซึ่งการตัดสินใจเรื่องโครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยีอาจส่งผลไกลเกินกว่าสัญญาหรือโครงการเดิมที่เกี่ยวข้อง