ทำไมสิงคโปร์และอีก 19 ประเทศจึงเรียกร้องให้ร่วมกันกำกับดูแล AI ขั้นแนวหน้า

AI ที่ก้าวหน้าที่สุดกำลังพัฒนาอย่างรวดเร็ว คำถามสำหรับประเทศต่าง ๆ จึงไม่ใช่เพียงว่าจะใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีนี้อย่างไร แต่รวมถึงใครจะตรวจสอบความปลอดภัยและรับมือเมื่อความเสี่ยงลุกลามข้ามพรมแดน นี่คือที่มาของ A Call for Control of Frontier AI Models ข้อเรียกร้องที่เปิดตัวในนครนิวยอร์กเมื่อ 21 กันยายน 2026 ระหว่างสัปดาห์การประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ โดยมีสิงคโปร์ร่วมสนับสนุน13133

ทำไมสิงคโปร์จึงเข้าร่วม

นายกรัฐมนตรีลอว์เรนซ์ หว่องของสิงคโปร์วางหลักคิดไว้สองด้าน: AI มีศักยภาพมหาศาล แต่ต้องอยู่ภายใต้การควบคุมและกำกับดูแลของมนุษย์ สิงคโปร์เป็นประเทศเดียวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่อยู่ในกลุ่มผู้สนับสนุนช่วงเปิดตัว617

คำประกาศยอมรับว่า AI อาจช่วยยกระดับชีวิต ผลักดันวิทยาศาสตร์ และเสริมความแข็งแกร่งทางเศรษฐกิจ ขณะเดียวกัน ความสามารถของโมเดลขั้นแนวหน้าที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วอาจนำมาซึ่งความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและความมั่นคงที่มาตรการระดับชาติอย่างเดียวรับมือได้ไม่เพียงพอ กลุ่มผู้สนับสนุนจึงเรียกร้องให้มนุษย์ยังเป็นผู้กำกับดูแล และให้การพัฒนาและใช้ AI สอดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศ1331

ข้อเรียกร้องเสนอให้ทำอะไร

คำประกาศแบ่งงานระหว่างผู้พัฒนาเทคโนโลยีกับภาครัฐ แทนที่จะจัดตั้งหน่วยงานกำกับดูแลระดับโลกขึ้นทันที:

• บริษัท AI ควรมีแนวปฏิบัติด้านความปลอดภัยที่โปร่งใส รวมถึงการทดสอบก่อนนำโมเดลไปใช้งานและการประเมินโดยอิสระ พร้อมให้ผู้ประเมินที่มีคุณสมบัติเหมาะสมเข้าถึงข้อมูลได้เพียงพอสำหรับตรวจสอบความเสี่ยง30
• รัฐบาลและองค์กรระดับภูมิภาค ควรประสานมาตรฐานร่วม เพิ่มความโปร่งใส และแบ่งปันรายงานเหตุการณ์ด้านความปลอดภัยที่ร้ายแรง ข้อเสนอที่มีรายงานยังกล่าวถึงการขยายโอกาสเข้าถึงความเชี่ยวชาญทางวิทยาศาสตร์และการประเมินที่เชื่อถือได้2530
• ประเทศสมาชิกสหประชาชาติ ควรต่อยอดกลไกระหว่างประเทศที่มีอยู่ และพิจารณาจัดตั้งสถาบันที่กำหนดมาตรฐาน รองรับการตรวจสอบ และเรียกประเทศต่าง ๆ มาหารือเมื่อขีดความสามารถของ AI ผ่านเกณฑ์ที่กำหนด สถาบันดังกล่าวยังเป็นเพียงข้อเสนอ ไม่ใช่องค์กรที่คำประกาศได้จัดตั้งขึ้นแล้ว2936

กล่าวอีกอย่างคือ เอกสารนี้เน้นการทดสอบ การตรวจสอบ และการกำกับดูแลร่วมกัน โดยไม่ได้เรียกร้องอย่างชัดแจ้งให้หยุดพัฒนา AI ขั้นแนวหน้า293036

ใครร่วมสนับสนุน และใครยังไม่เข้าร่วม

ประธานาธิบดีอเล็กซานเดอร์ สตับบ์ของฟินแลนด์ และนายกรัฐมนตรีโยนัส การ์ สเตอเรอของนอร์เวย์ เป็นผู้ริเริ่มข้อเรียกร้องนี้ รายชื่อประเทศที่สำนักงานประธานาธิบดีฟินแลนด์ระบุว่าให้การสนับสนุน ณ ช่วงเปิดตัว ได้แก่ ฟินแลนด์ นอร์เวย์ เดนมาร์ก ไอซ์แลนด์ เอสโตเนีย ลัตเวีย เนเธอร์แลนด์ ไอร์แลนด์ เยอรมนี สเปน มอลโดวา ตุรกี สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ บาห์เรน คาซัคสถาน สิงคโปร์ เคนยา แอฟริกาใต้ แคนาดา และออสเตรเลีย พร้อมด้วยคณะกรรมาธิการยุโรป ต่อมาสำนักงานดังกล่าวรายงานว่ามีผู้สนับสนุนเพิ่มขึ้น จึงไม่ควรมองรายชื่อช่วงเปิดตัวว่าเป็นรายชื่อสุดท้าย33

สหรัฐฯ และจีนไม่อยู่ในกลุ่มผู้สนับสนุนช่วงแรก สตับบ์กล่าวว่าหวังให้มีผู้เข้าร่วมเพิ่มขึ้น แต่การไม่เข้าร่วมเพียงอย่างเดียวไม่อาจบอกเหตุผลของรัฐบาลทั้งสองได้9 ด้านอันโตนิโอ กูแตร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ แสดงความยินดีต่อความริเริ่มของฟินแลนด์และนอร์เวย์ พร้อมสนับสนุนการพิจารณาเรื่องมาตรฐาน การตรวจสอบ และกลไกเรียกประเทศต่าง ๆ มาหารือเมื่อ AI ผ่านเกณฑ์ความสามารถที่กำหนด36

ข้อเรียกร้องนี้เกิดขึ้นในช่วงที่วงการเทคโนโลยีให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของ AI ขั้นแนวหน้ามากขึ้น: Microsoft เผยแพร่หลักการสำหรับการพัฒนาโมเดลล้ำสมัย ขณะที่ Anthropic ประกาศความร่วมมือกับ Accenture เพื่อประเมินโมเดลโดยอิสระก่อนหน้าคำประกาศร่วมไม่กี่วัน อย่างไรก็ดี ความเคลื่อนไหวเหล่านี้เป็นบริบท ไม่ใช่หลักฐานว่าทำให้รัฐบาลต่าง ๆ ออกคำประกาศ3940