ทำไมเนทันยาฮูจึงหนุนยานชา หลังสโลวีเนียขวางแถลงการณ์อียูเรื่องนิคม E1

การสนับสนุนของนายกรัฐมนตรีอิสราเอล เบนจามิน เนทันยาฮูต่อเจเนซ ยานชา นายกรัฐมนตรีสโลวีเนีย เกิดขึ้นหลังรัฐบาลสโลวีเนียไม่ให้ความเห็นชอบต่อแถลงการณ์ที่สมาชิกสหภาพยุโรปทั้ง 27 ประเทศเตรียมออกเพื่อประณามแผนก่อสร้างนิคมของอิสราเอลในพื้นที่ E1 ของเขตเวสต์แบงก์ที่ถูกยึดครอง

ประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่ที่ถ้อยคำวิจารณ์เปลี่ยนไปมากเพียงใด แต่อยู่ที่น้ำหนักทางการทูตของแถลงการณ์ เมื่อการออกแถลงการณ์ร่วมด้านนโยบายต่างประเทศต้องอาศัยความเป็นเอกฉันท์ของสมาชิกอียูทั้งหมด การไม่สนับสนุนของสโลวีเนียจึงทำให้กลุ่มไม่สามารถพูดในนามของทั้ง 27 ประเทศได้ คายา คัลลัส ผู้แทนระดับสูงของอียูด้านการต่างประเทศ จึงออกแถลงการณ์ในนามของตนเองแทน 279

สำหรับเนทันยาฮู นี่คือผลประโยชน์ทางการทูตที่ชัดเจน เพราะช่วยลดทอนแรงกระแทกจากการประณามแบบเป็นเอกภาพของยุโรป แม้ไม่ได้ทำให้คำวิจารณ์ต่อโครงการ E1 หายไปทั้งหมดก็ตาม 29

เหตุใดยานชาจึงขวางแถลงการณ์อียู

กระทรวงการต่างประเทศของสโลวีเนียระบุว่าแถลงการณ์ฉบับใหม่จะไม่เพิ่มคุณค่าใด ๆ ในเวลานี้ พร้อมยืนยันว่าจุดยืนพื้นฐานของประเทศยังไม่เปลี่ยนแปลง สโลวีเนียยังสนับสนุนการเคารพกฎหมายระหว่างประเทศและทางออกแบบสองรัฐที่เกิดจากการเจรจา 6710

อย่างไรก็ตาม ยานชาให้เหตุผลทางการเมืองที่แข็งกร้าวกว่า เขากล่าวว่าสโลวีเนียกำลังถอนตัวออกจากวงจรที่ทำให้ประเทศสูญเสียความน่าเชื่อถือจากการประณามอิสราเอลซ้ำแล้วซ้ำเล่าและเกินสัดส่วน นอกจากนี้ เขายังปฏิเสธแนวคิดที่ว่าสโลวีเนียต้องเดินตามจุดยืนร่วมของยุโรปโดยอัตโนมัติ โดยนำเสนอเรื่องนี้ในฐานะคำถามเกี่ยวกับอำนาจอธิปไตยและสิทธิของประเทศในการกำหนดนโยบายของตนเอง 81318

ท่าทีของรัฐบาลยานชายังสอดคล้องกับการแสดงจุดยืนสนับสนุนผู้ตั้งถิ่นฐานชาวยิวในเวสต์แบงก์ ก่อนหน้านี้เขาพบกับโยซี ดากัน ประธานสภาเยชา และกล่าวว่า “ขอพระเจ้าทรงอวยพรผู้อยู่อาศัยในยูเดียและสะมาเรีย” ตามรายงานที่ Ynet อ้างถึง 1

ความขัดแย้งภายในกับประธานาธิบดีพิร์ก มูซาร์

การขวางแถลงการณ์กลายเป็นความขัดแย้งเรื่องทิศทางของสโลวีเนียและอัตลักษณ์ทางการเมืองของประเทศ ไม่ใช่เพียงข้อพิพาทเกี่ยวกับเอกสารทางการทูตฉบับเดียว

นาตาชา พิร์ก มูซาร์ ประธานาธิบดีสโลวีเนีย กล่าวว่า กฎหมายระหว่างประเทศไม่ใช่เรื่องที่เลือกใช้ตามความต้องการทางการเมือง และควรบังคับใช้อย่างไม่มีสองมาตรฐาน เธอเรียกร้องให้รัฐบาลสนับสนุนจุดยืนของอียู โดยระบุว่าการขยายนิคมในเวสต์แบงก์ที่ถูกยึดครองขัดต่อกฎหมายระหว่างประเทศ บั่นทอนทางออกแบบสองรัฐ และทำให้การสร้างสันติภาพที่ยั่งยืนยากขึ้น 131617

ก่อนหน้านี้ พิร์ก มูซาร์เคยกล่าวถึงการกระทำของอิสราเอลต่อชาวปาเลสไตน์ว่าเป็น “การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์” และยังคงปกป้องคำอธิบายดังกล่าวต่อสาธารณะ 202123 ฝ่ายรัฐบาลยานชามีจุดยืนตรงข้ามอย่างชัดเจน ทั้งท้าทายกรอบการอธิบายของประธานาธิบดีและยืนยันว่า สโลวีเนียควรเป็นผู้กำหนดนโยบายของตนเอง ไม่ใช่ปล่อยให้ฉันทามติทางอุดมการณ์หรือประวัติศาสตร์ที่กว้างกว่านั้นเป็นผู้ชี้นำ 1828

ผลที่เกิดขึ้นคือความแตกแยกในระดับสถาบันที่เห็นได้ชัด รัฐบาลอนุรักษนิยมขยับเข้าใกล้อิสราเอลมากขึ้น ขณะที่ประธานาธิบดีสายเสรีนิยมยังเน้นสิทธิของชาวปาเลสไตน์ กฎหมายระหว่างประเทศ และการประสานนโยบายกับจุดยืนที่อียูประกาศไว้ รายงานข่าวระบุว่าพรรคฝ่ายค้านหลายพรรคเข้าร่วมวิจารณ์การตัดสินใจของรัฐบาลด้วย 31517

ข้อกล่าวหาเรื่อง “สองมาตรฐาน” ของเนทันยาฮู

เนทันยาฮูใช้ข้อพิพาทในสโลวีเนียเป็นเวทีขยายข้อกล่าวหาเรื่องความหน้าซื่อใจคดของอียู เขากล่าวว่าอียูประณามการก่อสร้างนิคมชาวยิวในเวสต์แบงก์ แต่กลับนิ่งเงียบต่อสิ่งที่เขาอธิบายว่าเป็นการที่ตุรกี ซึ่งเป็นสมาชิกนาโต ควบคุมพื้นที่ทางตอนเหนือของไซปรัส ทั้งที่ไซปรัสเป็นสมาชิกอียู 45

เขาตั้งคำถามว่าเหตุใดอียูจึงใช้มาตรฐานแตกต่างกันในสองกรณี พร้อมเชื่อมโยงข้อโต้แย้งนี้กับคำกล่าวของอิสราเอลที่ว่าชาวยิวมีสิทธิทางประวัติศาสตร์ที่จะสร้างและอาศัยอยู่ในดินแดนบรรพบุรุษของตน 4

อย่างไรก็ดี การเปรียบเทียบดังกล่าวเป็นข้อโต้แย้งทางการเมืองของฝ่ายอิสราเอล ไม่ใช่ข้อยุติของข้อพิพาทเรื่องไซปรัสหรือเวสต์แบงก์ ตุรกีปฏิเสธข้อกล่าวหาของอิสราเอล โดยเจ้าหน้าที่ตุรกีเรียกคำกล่าวเหล่านั้นว่าเป็นเรื่องโกหกและคำใส่ร้าย ขณะที่ฝ่ายสื่อสารของประธานาธิบดีตุรกีเรียกคำพูดก่อนหน้านี้ของเนทันยาฮูเกี่ยวกับไซปรัสและซีเรียว่าเป็น “การพร่ำบ่นไร้มูล” ซึ่งขาดทั้งข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์และความจริงจังทางการเมือง 333538

กล่าวโดยสรุป เนทันยาฮูยกประเด็นไซปรัสขึ้นมาเพื่อท้าทายความสม่ำเสมอของคำวิจารณ์จากยุโรป ส่วนอังการาปฏิเสธทั้งการเปรียบเทียบและคำอธิบายของรัฐบาลอิสราเอลเกี่ยวกับนโยบายตุรกี 433

การกลับทิศนโยบายอิสราเอลของสโลวีเนีย

การขวางแถลงการณ์เรื่อง E1 ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างโดดเดี่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของการปรับนโยบายครั้งใหญ่ หลังรัฐบาลยานชาเข้ามาบริหารประเทศ

ในเดือนมิถุนายน 2026 รัฐบาลยานชายกเลิกมาตรการที่รัฐบาลเดิมของโรเบิร์ต โกล็อบเคยนำมาใช้ ซึ่งรวมถึงการห้ามส่งออกและส่งต่ออาวุธกับยุทโธปกรณ์ไปยังอิสราเอล รวมถึงการห้ามนำเข้าอาวุธจากอิสราเอลเป็นส่วนใหญ่ กระทรวงกลาโหมให้เหตุผลว่าไม่จำเป็นต้องมีคำสั่งห้ามดังกล่าวอีก เพราะการถ่ายโอนอาวุธอยู่ภายใต้กฎหมายสโลวีเนียและกฎของอียูอยู่แล้ว 4449

รายงานอื่นระบุว่าการยกเลิกยังครอบคลุมข้อจำกัดต่อสินค้าจากนิคม และการยกเลิกคำสั่งห้ามเข้าประเทศที่ใช้กับเนทันยาฮูและรัฐมนตรีอิสราเอลบางคน 485356 มาตรการเหล่านี้เคยทำให้สโลวีเนียเป็นหนึ่งในเสียงวิจารณ์อิสราเอลที่แข็งกร้าวที่สุดภายในอียูภายใต้รัฐบาลกลางซ้ายของโกล็อบ การยกเลิกจึงสะท้อนการเปลี่ยนทิศทางความสัมพันธ์ระหว่างลูบลิยานากับเยรูซาเล็มอย่างชัดเจน 4853

การยกเลิกมาตรการดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าสโลวีเนียเลิกสนับสนุนกฎหมายระหว่างประเทศหรือทางออกแบบสองรัฐโดยอัตโนมัติ แต่เมื่อนำมาพิจารณาร่วมกับการไม่สนับสนุนแถลงการณ์เรื่อง E1 ก็เห็นได้ว่าการเปลี่ยนรัฐบาลสามารถเปลี่ยนบทบาทเชิงปฏิบัติของสโลวีเนียในนโยบายอียูได้อย่างรวดเร็ว จากประเทศที่ใช้แรงกดดันต่ออิสราเอล กลายเป็นประเทศที่ช่วยขัดขวางแถลงการณ์ร่วมที่เข้มแข็งกว่าเกี่ยวกับการขยายนิคม 644

ผลต่อเอกภาพของอียู

ผลกระทบโดยตรงของเหตุการณ์นี้เป็นเรื่องทางการทูต มากกว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงทางกฎหมายหรือการปฏิบัติในพื้นที่ สโลวีเนียทำให้แถลงการณ์ในนามสมาชิกอียูทั้ง 27 ประเทศไม่สามารถออกได้ ขณะที่คัลลัสออกแถลงการณ์แยกต่างหาก เรียกร้องให้อิสราเอลยกเลิกแผนที่เกี่ยวข้องกับบ้าน 1,200 หลังในพื้นที่ E1 ทางตะวันออกของเยรูซาเล็ม 679

พื้นที่ E1 มีความสำคัญทางการเมืองและภูมิศาสตร์อย่างมาก นักวิจารณ์มองว่าการก่อสร้างในบริเวณนี้อาจทำให้เวสต์แบงก์ถูกแบ่งออกเป็นส่วน ๆ บั่นทอนฐานพื้นที่สำหรับทางออกแบบสองรัฐ และทำให้เกิดคำถามมากขึ้นว่ารัฐปาเลสไตน์ที่ดำรงอยู่ได้จริงยังสามารถเกิดขึ้นได้หรือไม่ 91114

เหตุการณ์นี้ยังแสดงให้เห็นจุดเปราะบางของเอกภาพด้านนโยบายต่างประเทศของอียู เมื่อกฎความเป็นเอกฉันท์เปิดทางให้รัฐบาลเพียงประเทศเดียวหยุดยั้งสารทางการเมืองที่สมาชิกส่วนใหญ่สนับสนุนได้ สโลวีเนียไม่ได้เปลี่ยนความกังวลพื้นฐานของอียูต่อโครงการ E1 แต่การตัดสินใจของรัฐบาลยานชาทำให้แรงส่งและการมองเห็นของการตอบโต้ร่วมกันลดลง 29

สำหรับเนทันยาฮู การแทรกแซงของยานชามีประโยชน์ทั้งในทางปฏิบัติและทางการเมือง เพราะช่วยทำให้คำประณามจากยุโรปไม่เป็นหนึ่งเดียว และทำให้เห็นตัวอย่างรัฐบาลอียูที่พร้อมท้าทายสิ่งที่ยานชาเรียกว่าการวิจารณ์อิสราเอลแบบอัตโนมัติหรือเกินสัดส่วน

แต่สำหรับสโลวีเนีย การตัดสินใจเดียวกันกลับทำให้ข้อถกเถียงภายในประเทศร้อนแรงขึ้นว่า นโยบายต่างประเทศควรให้น้ำหนักกับอำนาจอธิปไตยของชาติ การประสานงานกับยุโรป หรือการใช้กฎหมายระหว่างประเทศอย่างสม่ำเสมอโดยไม่เลือกปฏิบัติ