สตาร์ทอัพ Phia ของฟีบี เกตส์ รู้เห็นเรื่อง 'คุกกี้สตัฟฟิง' นาน 7 เดือน ก่อนแถลงแค่ 'บั๊กซอฟต์แวร์'

Phia สตาร์ทอัพสาย AI ช้อปปิ้งที่ร่วมก่อตั้งโดยฟีบี เกตส์ (ลูกสาวของบิล เกตส์ ผู้ร่วมก่อตั้งไมโครซอฟท์) และโซเฟีย เคียนนี ตกเป็นศูนย์กลางของเรื่องอื้อฉาวเกี่ยวกับการทุจริตในระบบ Affiliate Marketing รายงานจากบลูมเบิร์กที่เผยแพร่ในเดือนสิงหาคม 2026 โดยอ้างอิงจากข้อความแชท Slack ภายในที่รั่วไหลและโค้ดต้นฉบับ เผยให้เห็นว่าผู้ร่วมก่อตั้งทราบดีถึง และผลักดันให้มีฟีเจอร์ที่หยดคุกกี้ติดตามผล Affiliate โดยอัตโนมัติเข้าไปในเบราว์เซอร์ของผู้ใช้โดยที่ผู้ใช้ไม่รู้หรือตั้งใจ การปฏิบัติที่รู้จักกันในอุตสาหกรรมในชื่อ 'คุกกี้สตัฟฟิง' นี้เองที่ช่วยให้ Phia สามารถอ้างสิทธิ์ค่าคอมมิชชั่น Affiliate สำหรับยอดขายที่ตนไม่ได้เป็นผู้สร้างขึ้นมา

ข้อกล่าวหาหลัก: 'คุกกี้สตัฟฟิง'

ส่วนขยายเบราว์เซอร์ของ Phia ถูกออกแบบมาเพื่อใส่คุกกี้ติดตามผล Affiliate ระหว่างขั้นตอนชำระเงินบนเว็บไซต์ค้าปลีก แม้ว่าผู้ใช้จะไม่ได้คลิกคูปองของ Phia หรือเข้าใช้งานส่วนขยายเลยก็ตาม ซึ่งหมายความว่าหากผู้ช้อปปิ้งเข้าไปที่เว็บไซต์ร้านค้าด้วยตนเอง หรือผ่านโปรแกรม Affiliate อื่นๆ เช่น Wirecutter Phia ก็ยังสามารถอ้างเครดิตสำหรับการซื้อนั้นได้ ผู้วิจัยอิสระ เบน เอเดลแมน ตรวจพบสวิตช์ฟีเจอร์ในโค้ดของ Phia ที่ชื่อ enable_coupon_auto_drop ซึ่งบลูมเบิร์กรายงานว่าเปิดตั้งแต่วันที่ 10 ธันวาคม 2025 และปิดในวันที่ 7 กรกฎาคม 2026

ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายที่ถูกอ้างถึงในนิวยอร์กโพสต์ เตือนว่ากลยุทธ์นี้เข้าข่ายการฉ้อโกงทางสาย (wire fraud) ซึ่งมีโทษจำคุกสูงสุด 20 ปี

ช่วงเวลาที่ผู้ก่อตั้งรู้

Phia ออกมาแถลงในเดือนกรกฎาคม 2026 ว่าบริษัทเพิ่งรู้เรื่องการใช้เครดิตที่ไม่ถูกต้องนี้ 'ภายใน 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา' และโทษว่าเป็น 'บั๊กซอฟต์แวร์' แต่รายงานของบลูมเบิร์กในเดือนสิงหาคม 2026 ขัดแย้งกับไทม์ไลน์ดังกล่าวโดยสิ้นเชิง

ข้อความ Slack ภายในที่รั่วไหลเผยให้เห็นว่าอย่างน้อยตั้งแต่เดือน ธันวาคม 2025 ก่อนที่บลูมเบิร์กจะสอบถามถึง 7 เดือน ผู้ร่วมก่อตั้งฟีบี เกตส์และโซเฟีย เคียนนี ได้หารือเกี่ยวกับฟีเจอร์คุกกี้สตัฟฟิงกับวิศวกรและผู้บริหารของบริษัทแล้ว

ในการแลกเปลี่ยนข้อความเดือนธันวาคม เกตส์ส่งข้อความถามนักพัฒนาให้ยืนยันว่าการหยดคุกกี้อัตโนมัติทำงานได้จริง โดยระบุว่ามันควรจะ 'ดักจับทุกธุรกรรม' ถ้าฟีเจอร์นี้ทำงานได้ ในขณะที่เคียนนีถูกอ้างถึงในข้อความภายในว่า 'ไม่ว่าจะทำอะไรได้ก็ตามเพื่อให้คุกกี้เหล่านี้หยดต่อไปได้จะดีมาก'

การสื่อสารภายในยังแสดงให้เห็นว่าผู้ร่วมก่อตั้งทั้งสองคน ผลักดันให้มีฟีเจอร์เหล่านี้ ที่ทำให้การปฏิบัติเป็นไปได้ ซึ่งไม่ใช่บั๊กที่เกิดขึ้นโดยไม่ได้ตั้งใจหรือไม่ทราบ แต่เป็นฟีเจอร์ที่ถูกสร้างขึ้นและถูกจับตามองโดยเจตนา

ศูนย์กลางของรายได้

การปฏิบัติคุกกี้สตัฟฟิงไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย แต่เป็นหัวใจสำคัญของการเติบโตของ Phia ตามที่ถูกรายงาน

• นักวิทยาศาสตร์ข้อมูลของ Phia ประเมินว่า การปฏิบัตินี้คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 51% ของมูลค่าสินค้ารวม (GMV) ที่บริษัทอ้างเครดิตในเดือนมิถุนายน 2026

• แผนภูมิภายใน ที่บลูมเบิร์กเห็น แสดงให้เห็นว่าการอ้างเครดิตที่ฉ้อฉลนี้คิดเป็นสัดส่วน รายได้ส่วนใหญ่ของ Phia

• บลูมเบิร์กรายงานว่ารายได้ต่อวัน ลดลงอย่างมาก หลังจาก Phia ปิดการทำงานของฟีเจอร์หยดคุกกี้อัตโนมัติ

• เพียง 40 วัน หลังจากเกตส์ขอให้พนักงานยืนยันว่าฟีเจอร์หยดคุกกี้ทำงานได้ Phia ประกาศระดมทุน Series A มูลค่า 35.5 ล้านดอลลาร์ พร้อมโฆษณาว่ารายได้ เติบโตถึง 11 เท่า

ร้านค้าปลีกที่ได้รับผลกระทบ

บลูมเบิร์กรายงานว่าคุกกี้สตัฟฟิงส่งผลกระทบต่อร้านค้าปลีกรายใหญ่หลายแห่ง รวมถึง:

• Nike
• Nordstrom
• The Gap

ร้านค้าเหล่านี้ถูก Phia แอบอ้างค่าคอมมิชชั่น Affiliate สำหรับยอดขายที่สตาร์ทอัพไม่ได้เป็นผู้สร้างขึ้น จนถึงวันที่รายงาน ยังไม่มีร้านค้าปลีกรายใดออกมาแสดงความคิดเห็นต่อสาธารณะเกี่ยวกับเรื่องอื้อฉาวนี้

การตอบสนองของบริษัท

หลังจากรายงานของบลูมเบิร์กฉบับใหม่ Phia แถลงว่าจะ ทบทวนทุกธุรกรรม และ คืนเงินสำหรับยอดขายที่ถูกบันทึกอย่างไม่ถูกต้อง บริษัทกล่าวว่าได้เริ่มดำเนินการคืนเงินให้กับพาร์ทเนอร์ Affiliate แล้ว

ข้อถกเถียงอื่นๆ

ข้อร้องเรียนผู้บริโภคถึง FTC

FTC ได้รับเรื่องร้องเรียนจากผู้บริโภคเกี่ยวกับ Phia หลายเดือนก่อน ที่บลูมเบิร์กจะรายงาน ซึ่งบ่งชี้ว่าหน่วยงานกำกับดูแลได้รับเบาะแสเกี่ยวกับการปฏิบัติของบริษัทแล้ว

การลาออกของพนักงานและความขัดแย้งภายใน

ข้อความ Slack ที่รั่วไหลเผยให้เห็นถึงความตึงเครียดภายใน มีรายงานว่าพนักงานได้หยิบยกข้อกังวลเกี่ยวกับการปฏิบัตินี้ขึ้นภายในบริษัท หลังจากเรื่องอื้อฉาว Futurism รายงานว่าเกตส์เชื่อว่ามี 'คนทรยศอยู่ภายใน' บริษัทที่เป็นคนรั่วไหลข้อมูล

การเก็บข้อมูลลับ

ในเดือนพฤศจิกายน 2025 Fortune รายงานว่านักวิจัยด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์สี่คนพบว่าส่วนขยายเบราว์เซอร์ของ Phia กำลัง จับภาพหน้าจอทุกเว็บเพจที่ผู้ใช้เยี่ยมชม รวมถึงหน้าที่มีข้อมูลที่ละเอียดอ่อนสูง เช่น รายการเดินบัญชีธนาคารและอีเมลส่วนตัว ซึ่งมากกว่าข้อมูลที่บริษัทเปิดเผยไว้มาก

การถูกระงับจากแพลตฟอร์ม Affiliate

หลังจากรายงานของบลูมเบิร์กในเดือนกรกฎาคม 2026 Phia ถูกระงับการใช้งานจาก Impact.com ซึ่งเป็นแพลตฟอร์ม Affiliate และอินฟลูเอนเซอร์รายใหญ่

สรุป

ข้อเท็จจริงสำคัญ	รายละเอียด
การปฏิบัติ	คุกกี้สตัฟฟิง (การหยดคุกกี้ Affiliate โดยไม่มีการขายจริง)
ผู้ก่อตั้งรู้	อย่างน้อยตั้งแต่ธันวาคม 2025 (มากกว่า 7 เดือนก่อนการปฏิเสธต่อสาธารณะ)
สัดส่วนรายได้	~51% ของ GMV ในเดือนมิถุนายน 2026 มาจากการปฏิบัตินี้
ร้านค้าที่ได้รับผลกระทบ	Nike, Nordstrom, The Gap และอื่นๆ
ความเสี่ยงทางกฎหมาย	จำคุกสูงสุด 20 ปี ในข้อหาฉ้อโกงทางสาย (wire fraud)
คำกล่าวอ้างเริ่มต้นของบริษัท	'บั๊กซอฟต์แวร์' ที่เพิ่งค้นพบ 'ภายใน 24 ชั่วโมง'
การตอบสนองในภายหลัง	ทบทวนและคืนเงินสำหรับธุรกรรมที่ถูกบันทึกอย่างไม่ถูกต้อง
ประเด็นอื่นๆ	ข้อร้องเรียน FTC, การลาออกของพนักงาน, การเก็บข้อมูลที่ไม่เปิดเผย, การถูกระงับจาก Impact.com