วิกฤตชิปหน่วยความจำครั้งใหญ่: ปี 2027 จะเลวร้ายที่สุด Samsung กำไรทะลัก SK Hynix ชี้ขาดแคลนถึง 2030

วิกฤตชิปหน่วยความจำทั่วโลกไม่ได้แค่ดำเนินต่อเนื่อง แต่มันกำลังทวีความรุนแรงมากขึ้น ในเดือนกรกฎาคมและสิงหาคม 2026 ผู้ผลิตชิปหน่วยความจำสามรายใหญ่ที่สุดของโลก ได้แก่ Samsung, SK Hynix และ Micron ต่างออกแถลงการณ์และเปิดเผยผลประกอบการที่ชี้ให้เห็นถึงข้อจำกัดด้านอุปทานที่จะยิ่งเลวร้ายในปี 2027 และน่าจะยืดเยื้อไปจนถึงอย่างน้อยปี 2028 โดยผู้บริหารบางคนถึงกับเตือนว่าการขาดแคลนอาจลากยาวเกินปี 2030

บทความนี้รวบรวมประเด็นสำคัญต่างๆ ตั้งแต่กำไรทำลายสถิติของ Samsung ไปจนถึงผลกระทบด้านราคาต่อผู้บริโภค และการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในอุตสาหกรรม โดยอ้างอิงจากรายงานของ Reuters, Deloitte, DigiTimes และแหล่งข้อมูลอื่นๆ ณ เดือนสิงหาคม 2026

ภาพรวมการขาดแคลน: ปี 2027 จะเลวร้ายที่สุด

• Samsung เตือนว่าวิกฤตชิปหน่วยความจำจะรุนแรงขึ้นในปี 2027 และจะคงอยู่ไปจนถึงอย่างน้อยปี 2028 โดยอ้างถึงระยะเวลารอคอยกว่า 3.5 ปีนับจากเริ่มก่อสร้างโรงงานจนถึงการผลิตแผ่นเวเฟอร์จริงเป็นข้อจำกัดหลัก ขณะนี้ Samsung กำลังล็อกกำลังการผลิตที่วางแผนไว้ 60–70% ไว้ในสัญญาระยะยาวหลายปีพร้อมเพดานราคาขั้นต่ำ
• SK Hynix ซีอีโอ Kwak Noh-jung เรียกปี 2027 ว่า "ปีที่เลวร้ายที่สุดในประวัติศาสตร์ของอุตสาหกรรมในแง่ของอุปทาน" และคาดการณ์ว่าความต้องการจะยังคงเกินกำลังการผลิตไปจนถึงหลังปี 2030
• ตามรายงานของ DigiTimes Samsung, SK Hynix และ Micron ได้จัดสรรกำลังการผลิต DRAM และ HBM ทั้งหมดสำหรับปี 2027 หมดแล้ว ส่วนกำลังการผลิต NAND flash ก็ถูกขายล่วงหน้าไปเป็นส่วนใหญ่แล้ว
• การจัดสรรสินค้าให้ลูกค้าอยู่ที่เพียง 60–70% ของปริมาณที่ร้องขอ หมายความว่าผู้ซื้อจะได้รับสินค้าเพียงประมาณสองในสามของที่ต้องการ
• Micron มีมุมมองที่เลวร้ายน้อยกว่าเล็กน้อย ซีอีโอ Sanjay Mehrotra คาดว่าการขาดแคลนจะคงอยู่ถึงปี 2027 แต่จะเริ่มคลี่คลายในปี 2028 ขณะที่ UBS คาดการณ์ว่าอุตสาหกรรม DRAM อาจยังคงเผชิญภาวะอุปทานต่ำกว่าความต้องการอย่างมีโครงสร้างไปจนถึงไตรมาสที่ 2 ของปี 2028 เป็นอย่างน้อย

กำไรทำลายสถิติของ Samsung ใน Q2 2026 - ขับเคลื่อนโดยการขาดแคลน

Samsung Electronics รายงาน กำไรจากการดำเนินงานใน Q2 2026 เป็นประวัติการณ์ที่ 89.5 ล้านล้านวอน (ประมาณ 62,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 1,814% เมื่อเทียบกับปีก่อน โดยมีรายได้รวม 171.5 ล้านล้านวอน เฉพาะแผนกเซมิคอนดักเตอร์ (DS) เพียงแผนกเดียวมีกำไรจากการดำเนินงานประมาณ 89.2 ล้านล้านวอน ซึ่งเป็น การเพิ่มขึ้นมากกว่า 250 เท่า จากปีก่อนหน้า

ที่น่าสนใจคือ ธุรกิจมือถือและเครือข่ายของ Samsung กลับพลิกมา ขาดทุนจากการดำเนินงานเป็นครั้งแรก ใน Q2 2026 โดยมีสาเหตุโดยตรงมาจากราคาชิปหน่วยความจำที่พุ่งสูงขึ้นจนกัดกินมาร์จิ้น นี่เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่าวิกฤตการขาดแคลนนี้ส่งผลกระทบแม้กระทั่งกับผู้ผลิตเองในแผนกปลายน้ำ

รายงานระบุว่า ห้องปฏิบัติการ AI ชั้นนำ (Frontier AI Labs) กำลัง แบ่งปันการคาดการณ์ความต้องการระยะยาวให้กับ Samsung โดยตรง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการเจรจาสัญญาจัดหาแบบหลายปี ซึ่งเป็นสัญญาณว่าเหล่า Hyperscaler กำลังพยายามล็อกกำลังการผลิต DRAM NAND และ HBM ล่วงหน้าหลายปี

การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง: นี่ไม่ใช่วัฏจักรชิปหน่วยความจำปกติ

• Deloitte เตือนว่าวิกฤตครั้งนี้มีความแตกต่างเชิงโครงสร้างจากวัฏจักรชิปหน่วยความจำในอดีต การใช้จ่ายด้านทุน (Capex) ของ Hyperscaler คาดว่าจะ เกิน 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2026 ซึ่งมากกว่าแผนที่วางไว้ในเดือนมกราคม 2026 ถึงสองเท่า สัดส่วนการใช้จ่ายด้านชิปหน่วยความจำเมื่อเทียบกับ Capex ทั้งหมดของ Hyperscaler คาดว่าจะเพิ่มขึ้นจากประมาณ 8% ในช่วงปี 2023–2024 เป็นประมาณ 30% ในปี 2026 และอาจถึง 48% ภายในปี 2027
• Capex รวมของ Samsung, SK Hynix และ Micron คาดว่าจะพุ่งสูงถึง 146,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2027 ซึ่งเพิ่มขึ้นประมาณ 3.4 เท่าจากระดับเมื่อสามปีก่อน
• ตลาดชิปหน่วยความจำทั่วโลกคาดว่าจะมีรายรับใกล้หรือเกิน 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2027 เพิ่มขึ้นจากจุดต่ำสุดที่ประมาณ 85–90 พันล้านดอลลาร์ในปี 2023

ผลกระทบด้านราคาต่อผู้บริโภคมาถึงแล้ว

• ราคา DRAM สำหรับ PC รายงานว่าแตะระดับประมาณ 24 ดอลลาร์สหรัฐต่อโมดูล ซึ่งเพิ่มขึ้น 14.3% เมื่อเทียบเป็นรายเดือน และเพิ่มขึ้นประมาณ แปดเท่าเมื่อเทียบกับปี 2016
• ราคา NAND เพิ่มขึ้นมาเป็นเวลา 19 เดือนติดต่อกัน นับถึงกลางปี 2026
• การคาดการณ์ยอดจัดส่งแล็ปท็อปใน Q3 ที่จะลดลง 10.6% มีสาเหตุมาจากต้นทุนชิปหน่วยความจำที่พุ่งสูงขึ้น
• Apple ได้ขึ้นราคา MacBook 100–300 ดอลลาร์สหรัฐ เพื่อตอบสนองต่อต้นทุนส่วนประกอบที่เพิ่มขึ้น
• แผนกมือถือของ Samsung เองก็ขาดทุนจากการดำเนินงานเป็นครั้งแรก ใน Q2 2026 โดยมีสาเหตุโดยตรงจากราคาชิปหน่วยความจำที่พุ่งสูงขึ้น

ข้อกังขา ปัญหาทางกฎหมาย และมุมมองของนักวิเคราะห์ที่แตกต่าง

ไม่ใช่ทุกคนที่จะเชื่อถือสถานการณ์การขาดแคลนที่ยืดเยื้อนี้โดยไม่มีข้อกังขา

• เกิดข้อกังขาต่อการคาดการณ์ของ Samsung เนื่องจาก Samsung มีแรงจูงใจทางการเงินโดยตรงที่จะกล่าวเกินจริงเกี่ยวกับการขาดแคลนที่ยืดเยื้อ เพราะผลกำไรเป็นประวัติการณ์ของบริษัทนั้นขึ้นอยู่กับอุปทานที่ตึงตัวและราคาที่สูงอย่างต่อเนื่อง
• มีการ ยื่นฟ้องในรัฐแคลิฟอร์เนีย โดยกล่าวหาว่า Samsung, SK Hynix และ Micron ร่วมกันฮั้วราคาแบบคล้ายกลุ่มค้าผูกขาด โดยกล่าวหาว่าผู้ผลิตชิปรายใหญ่ทั้งสามรายร่วมกันควบคุมปริมาณอุปทาน
• นักวิเคราะห์บางคนตั้งคำถามว่าการขาดแคลนจะคงอยู่ถึงปี 2030 จริงอย่างที่ SK Hynix เตือนหรือไม่ โดยชี้ว่าการใช้จ่ายด้านทุนที่ aggressive อาจทำให้มีกำลังการผลิตใหม่เข้ามาเร็วกว่าที่คาด ฝ่ายบริหารของ Samsung เองก็ยอมรับว่ากำลังวางแผนรับมือกับภาวะชิปตกต่ำที่อาจเกิดขึ้นในราวปี 2028 โดยกังวลว่าการเติบโตในปัจจุบันนี้อาจนำไปสู่การลงทุนมากเกินไปและวัฏจักรฟองสบู่แตกอีกครั้ง