เวียดนามและไทย สร้างแกนซัพพลายเชน 'China+2' เปิดพิมพ์เขียวเศรษฐกิจทศวรรษหน้า

การเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการของประธานาธิบดีเวียดนาม โต เลิม ระหว่างวันที่ 27-29 พฤษภาคม 2026 ได้เปลี่ยนโฉมหน้าความสัมพันธ์ครั้งสำคัญที่สุดครั้งหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การเดินทางครั้งนี้ไม่ใช่แค่การเฉลิมฉลองวาระครบรอบ 50 ปี ความสัมพันธ์ทางการทูต แต่คือการแปรเปลี่ยน 'หุ้นส่วนยุทธศาสตร์รอบด้าน' (Comprehensive Strategic Partnership) ที่เพิ่งยกระดับเมื่อปี 2025 ให้กลายเป็นแผนปฏิบัติการที่มีรายละเอียดชัดเจน โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือการวางตำแหน่งให้ทั้งสองประเทศเป็น เสาหลักคู่ขนานของกลยุทธ์ห่วงโซ่อุปทาน 'China+2' ระดับโลก

แผนปฏิบัติการ 6 ปี พร้อมเป้าหมายการค้า 2.5 หมื่นล้านดอลลาร์

ไฮไลต์สำคัญของการเจรจาคือการลงนามแลกเปลี่ยน แผนปฏิบัติการว่าด้วยการดำเนินความสัมพันธ์หุ้นส่วนยุทธศาสตร์รอบด้าน ระหว่างไทยกับเวียดนาม ปี 2026-2031 ซึ่งคณะรัฐมนตรีไทยได้ไฟเขียวร่างแผนดังกล่าวไปเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม ก่อนการเยือนเพียงหนึ่งวัน แผนนี้วางอยู่บน 3 เสาหลัก ที่เชื่อมโยงการพัฒนาเศรษฐกิจเข้ากับความมั่นคงที่ยั่งยืน

หัวใจของแผนคือเป้าหมายตัวเลขที่จับต้องได้ นั่นคือการผลักดัน มูลค่าการค้าทวิภาคีให้ถึง 25,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี โดยเป้าหมายนี้มีความเป็นไปได้สูง เนื่องจากในช่วง 4 เดือนแรกของปี 2026 ตัวเลขการค้าพุ่งทะยานถึง 24% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน แตะระดับเกือบ 8,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ตามหลังยอดรวมทั้งปี 2025 ที่ 22,100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ปัจจุบัน ไทยคือคู่ค้าอันดับ 1 ของเวียดนามในอาเซียน ขณะที่เวียดนามคือคู่ค้าอันดับ 2 ของไทยในภูมิภาค

เปิดเกม 'China+2' กับยุทธศาสตร์ 'สามเชื่อมโยง'

ประเด็นที่มีนัยยะสำคัญต่อเศรษฐกิจโลกมากที่สุด คือการที่ทั้งสองประเทศประกาศเดินหน้าโมเดล 'China+2' อย่างเป็นทางการ โมเดลนี้ตั้งอยู่บนสมมติฐานที่ว่า บริษัทข้ามชาติจะยังคงรักษาฐานการผลิตในจีนเอาไว้ พร้อมกับขยายฐานการผลิตเสริมอีก 2 แห่งในอาเซียน ซึ่งก็คือ ประเทศไทยและเวียดนาม นั่นเอง

เพื่อให้วิสัยทัศน์นี้เป็นจริง ทั้งสองฝ่ายกำลังเร่งเครื่อง ยุทธศาสตร์ 'สามเชื่อมโยง' (Three Connects) ได้แก่:

1. การเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain Connectivity): บูรณาการกระบวนการผลิตให้เป็นเนื้อเดียวกัน
2. ความร่วมมือระหว่างธุรกิจท้องถิ่น (Local Business Cooperation): สร้างความแข็งแกร่งจากฐานราก
3. การผลักดันการเติบโตอย่างยั่งยืน (Sustainable Growth): เศรษฐกิจสีเขียวไปพร้อมกัน

หลักฐานของบูรณาการนี้เห็นได้ชัดเจนแล้วในขณะนี้ ในช่วง 4 เดือนแรกของปี 2026 การส่งออก คอมพิวเตอร์ ชิ้นส่วนและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ จากเวียดนามมายังไทยพุ่งทะลุ 1,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือเพิ่มขึ้นถึง 29.2% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ซึ่งชิ้นส่วน 'Made in Vietnam' เหล่านี้กำลังป้อนเข้าสู่สายการผลิตของโรงงานในไทยโดยตรง ปรากฏการณ์นี้สะท้อนว่า ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกำลังเปลี่ยนผ่านจากการซื้อขายสินค้าสำเร็จรูป ไปสู่ความเป็นหุ้นส่วนในห่วงโซ่การผลิตที่แยกจากกันไม่ออก

เดิมพันเทคโนโลยีขั้นสูง: เซมิคอนดักเตอร์และรถยนต์ไฟฟ้า

อนาคตของความเป็นหุ้นส่วนนี้อยู่ที่อุตสาหกรรมแห่งอนาคต แผนปฏิบัติการที่ได้รับการอนุมัติได้ระบุพันธกิจเฉพาะเจาะจงในการร่วมมือกันด้าน เซมิคอนดักเตอร์ (Semiconductors) และยานยนต์ไฟฟ้า (EVs) อย่างชัดเจน กระทรวงอุตสาหกรรมและการค้าเวียดนามยืนยันว่าการเยือนครั้งนี้จะเปิดประตูสู่โอกาสความร่วมมือในเทคโนโลยีขั้นสูง พลังงานสีเขียว และห่วงโซ่อุปทานระดับภูมิภาคในวงกว้าง

แนวโน้มนี้เห็นได้จากการที่ชิ้นส่วน 'Made in Vietnam' กลายเป็นส่วนประกอบสำคัญในภาคการผลิตขั้นสูงของไทยมากขึ้นเรื่อยๆ และตอนนี้ทั้งสองประเทศกำลังทำให้ความร่วมมือนี้เป็นทางการ เพื่อขยายเครือข่ายเข้าไปยังเซมิคอนดักเตอร์และซัพพลายเชนของรถ EV

มิติความมั่นคง เสาหลักแห่งเสถียรภาพทางเศรษฐกิจ

การรวมตัวทางเศรษฐกิจถูกหนุนด้วยความร่วมมือด้านความมั่นคงที่แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น แผนปฏิบัติการ 2026-2031 มีกรอบการทำงานเพื่อ ปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติ ซึ่งเป็นเงื่อนไขจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับห่วงโซ่อุปทานที่ปลอดภัย นอกจากนี้ ทั้งสองประเทศยังคงเดินหน้ากลไกทวิภาคีที่มีอยู่ ไม่ว่าจะเป็นการประสานงานต่อต้านการค้ายาเสพติด อาชญากรรมไซเบอร์ และการลาดตระเวนร่วมทางทะเล โครงสร้าง '3 เสาหลัก' ของหุ้นส่วนครั้งนี้ตอกย้ำว่าความร่วมมือด้านความมั่นคงไม่ใช่ประเด็นที่แยกออกมาต่างหาก หากแต่เป็นองค์ประกอบหนึ่งที่หลอมรวมเป็นเนื้อเดียวกับพันธมิตรทางเศรษฐกิจ

เสริมเส้นเลือดใหญ่ภูมิภาค: ระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก

ทั้งสองชาติยังให้คำมั่นว่าจะเสริมความแข็งแกร่งให้กับโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพ อันเป็นกระดูกสันหลังของความเป็นหุ้นส่วนนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งตามแนว ระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก (East-West Economic Corridor - EWEC) ซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมหลักที่เชื่อมจากเวียดนามผ่านลาวมายังประเทศไทย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศเวียดนามระบุว่า การเยือนครั้งนี้จะช่วยใช้ประโยชน์จากจุดยืนทางภูมิยุทธศาสตร์ในการเป็นศูนย์กลางการเชื่อมต่อของแผ่นดินใหญ่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2026 นายกรัฐมนตรี อนุทิน ชาญวีรกูล และประธานาธิบดี โต เลิม ได้ร่วมเป็นสักขีพยานในการลงนาม บันทึกความเข้าใจ (MOU) 4 ฉบับ ครอบคลุมความร่วมมือด้านเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ตอกย้ำการขับเคลื่อนทางเทคนิคในรายละเอียด

บทใหม่ของหุ้นส่วน 50 ปี

การเยือนภายใต้แนวคิด "บทใหม่ แห่ง 50 ปี ความสัมพันธ์ทางการทูตไทย – เวียดนาม: การยกระดับหุ้นส่วนยุทธศาสตร์รอบด้าน" นี้ แสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนผ่านจากวาระครบรอบที่เป็นพิธีการ ไปสู่ความเป็นรัฐศาสตร์ที่มุ่งเน้นอนาคตอย่างแท้จริง การที่ทั้งสองประเทศเพิ่งยกระดับความสัมพันธ์สู่ระดับสูงสุดในปี 2025 และผลิตแผนปฏิบัติการระยะหลายปีที่มีรายละเอียดออกมาได้อย่างรวดเร็ว เป็นสัญญาณว่ารัฐบาลทั้งสองมองว่า ความมั่นคงทางเศรษฐกิจของตนนั้นเชื่อมโยงกันเป็นหนึ่งเดียว และกำลังเคลื่อนตัวด้วยความเร็วสูง เพื่อสร้างอนาคตร่วมกันในทศวรรษหน้า