ZuriQ ระดมทุน 29.7 ล้านดอลลาร์ ปฏิวัติวงการควอนตัมด้วยชิปดักจับไอออนแบบ 2D ที่ขยายขนาดได้เหมือนชิปเซมิคอนดักเตอร์

ZuriQ คือสตาร์ทอัพควอนตัมสัญชาติสวิสที่แยกตัวออกมาจาก ETH Zürich ในปี 2024 โดย Dr. Pavel Hrmo, Dr. Tobias Sägesser และ Dr. Shreyans Jain บริษัทตั้งเป้าแก้ปัญหาคอขวดที่ใหญ่ที่สุดของคอมพิวเตอร์ควอนตัมแบบดักจับไอออน (trapped-ion) นั่นคือการขยายขนาด (scaling) โดย ZuriQ สามารถระดมทุนได้รวม 29.7 ล้านดอลลาร์จากนักลงทุน พร้อมกับสถาปัตยกรรมปฏิวัติที่ทำให้ไอออนเคลื่อนที่ได้ในสองมิติแทนที่จะเป็นมิติเดียว

เหตุใด 2D จึงสำคัญ: หลุดพ้นจากโซ่ตรวนของไอออน

คอมพิวเตอร์ควอนตัมแบบดักจับไอออนส่วนใหญ่จะจำกัดไอออนให้อยู่ในแนวเส้นตรง (หนึ่งมิติ) โดยใช้กับดักความถี่วิทยุ Paul trap การออกแบบนี้จำกัดจำนวนคิวบิตที่สามารถควบคุมได้บนชิปตัวเดียว — การเพิ่มคิวบิตหมายถึงการต่อโซ่ให้ยาวและเปราะบางมากขึ้น นวัตกรรมของ ZuriQ คือ สถาปัตยกรรม Penning micro-trap แบบ 2 มิติโดยกำเนิด แทนที่จะเป็นเส้นตรง ชิปนี้ใช้สนามแม่เหล็กสถิตและขั้วไฟฟ้าขนาดเล็กที่ผลิตด้วยเทคนิคไมโครแฟบริเคชัน เพื่อดักจับไอออนในโครงตาข่าย 2 มิติแบบราบ ซึ่งไอออนสามารถเคลื่อนที่ได้อย่างอิสระบนพื้นผิวทั้งในแนวแกน x และ y

ด้วยความที่เป็นสถาปัตยกรรมแบบระนาบ จึงสามารถสร้างขึ้นโดยใช้ กระบวนการผลิตเซมิคอนดักเตอร์มาตรฐาน — วิธีเดียวกันที่ใช้ทำชิปคอมพิวเตอร์ทั่วไป — ทำให้มีความหนาแน่นของคิวบิตสูงขึ้นมากและมีแนวทางการขยายขนาดที่ตรงไปตรงมา ZuriQ ได้สาธิตชิปทดสอบโปรเซสเซอร์ดักจับไอออนแบบ 2D ที่ใช้งานได้แล้ว โดยทำเป็น อาร์เรย์ 3×3 ที่ควบคุมไอออนทีละ 9 ตัว บริษัทระบุว่านี่คืออาร์เรย์ไอออนดักจับแบบสองมิติที่ใหญ่ที่สุดในประเภทนี้

เงินทุนรวม: 29.7 ล้านดอลลาร์จากการระดมทุนสองรอบ

ZuriQ ระดมทุนมาแล้วสองครั้ง:

รอบ	จำนวนเงิน	วันที่ประกาศ	นักลงทุนนำ
Pre-seed	4.2 ล้านดอลลาร์	มกราคม 2025	Founderful
Seed	25.5 ล้านดอลลาร์ (ประมาณ 22.4 ล้านยูโร)	28 กรกฎาคม 2026	Quantonation
รวม	29.7 ล้านดอลลาร์

รอบ Seed นำโดย Quantonation กองทุนร่วมทุนระดับโลกที่มีสำนักงานอยู่ในปารีสและบอสตัน ซึ่งลงทุนเฉพาะในสตาร์ทอัพด้านฟิสิกส์และควอนตัม นักลงทุนรายใหม่ในรอบ Seed ได้แก่ Forward.one, Extantia และ Firgun Ventures นักลงทุนเดิมทั้งหมดจากรอบ Pre-seed ก็ร่วมลงทุนด้วยเช่นกัน ได้แก่ Founderful, SquareOne, First Momentum Ventures, OnSight Ventures และ QAI Ventures

แผนการใช้เงินทุน

ZuriQ ระบุประเด็นสำคัญ 4 ด้านสำหรับเงินทุนรอบนี้:

• ขยายทีมวิศวกรและนักวิจัย — จ้างงานในตำแหน่งฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ และการออกแบบชิป
• เพิ่มกำลังการผลิตชิป — บริษัทกำลังร่วมมือกับ Infineon Technologies เพื่อผลิตชิปดักจับไอออนแบบ 2D โดยใช้กระบวนการผลิตเซมิคอนดักเตอร์เชิงพาณิชย์
• เพิ่มจำนวนคิวบิต บนสถาปัตยกรรม 2D และเร่งพัฒนาโปรเซสเซอร์ที่สามารถรันการคำนวณควอนตัมในระดับที่ใช้งานได้จริง (utility-scale)
• ก้าวไปสู่คอมพิวเตอร์ควอนตัมเชิงพาณิชย์ — ผลักดันเทคโนโลยีจากห้องปฏิบัติการสู่การใช้งานจริง

ZuriQ กล่าวว่า "สถาปัตยกรรมของเราเป็นสองมิติตั้งแต่ต้น ดังนั้นจำนวนคิวบิตที่เราสามารถวางบนชิปจะเพิ่มขึ้นได้ง่ายกว่าการออกแบบในปัจจุบันมาก" ตามรายงานของ SiliconAngle เกี่ยวกับรอบ Seed บริษัทวางแผนที่จะใช้ความร่วมมือด้านการผลิตกับ Infineon เพื่อผลิตชิปในปริมาณมาก หลีกเลี่ยงปัญหาคอขวดจากการผลิตแบบเฉพาะกิจที่ทำให้สตาร์ทอัพควอนตัมรายอื่นต้องชะลอตัว