เวียดนามพิจารณากลับสู่ตลาดพันธบัตรดอลลาร์ หลังเว้นวรรคกว่า 10 ปี

เวียดนามกำลังพิจารณากลับไประดมทุนในตลาดตราสารหนี้ต่างประเทศ ด้วยการออก พันธบัตรรัฐบาลสกุลดอลลาร์สหรัฐ อายุ 10 ปี วงเงินประมาณ 500 ล้านถึง 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ นับเป็นครั้งแรกในรอบกว่าทศวรรษนับจากการออกขายครั้งล่าสุดในปี 2014

อย่างไรก็ดี นี่ยังเป็นเพียงการหารือระหว่างกระทรวงการคลังกับธนาคารเพื่อการลงทุน ไม่ใช่ดีลที่อนุมัติแล้ว ธนาคารต่างชาติแห่งหนึ่งเสนอวงเงิน 1 พันล้านดอลลาร์ ขณะที่อีกแห่งเสนอกรอบ 500 ล้าน–1 พันล้านดอลลาร์ พร้อมคูปอง หรืออัตราดอกเบี้ยหน้าพันธบัตร ราว 7% 2

เงินจะถูกนำไปใช้ทำอะไร

ตามรายงาน เงินที่ระดมได้มีเป้าหมายใช้สำหรับ การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานและโครงการอื่น ๆ ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายของเวียดนามในการผลักดันเศรษฐกิจให้เติบโตเฉลี่ยอย่างน้อย 10% ต่อปีไปจนถึงปี 2030 2

การกู้เงินจากต่างประเทศยังอาจช่วยกระจายแหล่งเงินทุนของภาครัฐ และลดภาระของธนาคารเวียดนามที่เป็นผู้ปล่อยกู้หลักสำหรับการลงทุนภายในประเทศมาจนถึงปัจจุบัน โดยการเติบโตของสินเชื่อสูงกว่าเงินฝากมาอย่างน้อยตั้งแต่ปี 2021 ทำให้ธนาคารมีช่องว่างด้านแหล่งเงินทุน และเพิ่มเหตุผลในการมองหาทุนจากช่องทางอื่น 2

เวียดนามออกพันธบัตรรัฐบาลในประเทศไปแล้วมากกว่า 9 พันล้านดอลลาร์ในปีที่รายงาน จึงไม่ได้หมายความว่าการออกพันธบัตรดอลลาร์มีไว้แทนที่การกู้ในประเทศ แต่เป็นการเพิ่มทางเลือกทางการเงินสำหรับแผนลงทุนขนาดใหญ่ 2

จุดตัดสินสำคัญคือ “ต้นทุน” ของการกู้เป็นดอลลาร์

ตัวเลขคูปองใกล้ 7% คือประเด็นที่รัฐบาลต้องชั่งน้ำหนัก เพราะสูงกว่าคูปองเฉลี่ยของพันธบัตรรัฐบาลเวียดนามอายุ 10 ปีในตลาดภายในประเทศ ซึ่งปรับขึ้นเป็น 4.2% จาก 3.1% ในปีก่อนหน้า 2

เจ้าหน้าที่กำลังประเมินต้นทุนดังกล่าวในช่วงที่อัตราผลตอบแทนพันธบัตรทั่วโลกเพิ่มขึ้น จากราคาน้ำมันที่สูงและแรงกดดันเงินเฟ้อ ปัจจัยเหล่านี้อาจทำให้การกู้เป็นดอลลาร์แพงเกินความคุ้มค่า จนรัฐบาลเลือกเลื่อนแผนหรือไม่ออกขายเลย 2

กล่าวอย่างง่าย เวียดนามต้องเปรียบเทียบระหว่างประโยชน์ของการเข้าถึงแหล่งทุนที่หลากหลายขึ้น กับภาระดอกเบี้ยที่สูงกว่าและความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนจากหนี้สกุลดอลลาร์

เทียบกับพันธบัตรต่างประเทศครั้งก่อน

หากดีลนี้เดินหน้าจริง จะเป็นการออกพันธบัตรรัฐบาลดอลลาร์ในต่างประเทศครั้งแรกนับจากปี 2014 เมื่อเวียดนามขายพันธบัตรอายุ 10 ปี วงเงิน 1 พันล้านดอลลาร์ ที่คูปอง 4.8% ต่อปี 216

ส่วนการออกขายในปี 2005 มีวงเงิน 750 ล้านดอลลาร์ อายุ 10 ปี และคูปอง 6.875% ต่อปี 12 เวียดนามยังเคยออกพันธบัตรต่างประเทศในปี 2010 ด้วย

แม้จะไม่ควรนำแต่ละดีลมาเทียบกันแบบตรงตัว เพราะภาวะตลาด ความต้องการของนักลงทุน และเป้าหมายบริหารหนี้ต่างกัน แต่คูปองที่อาจอยู่แถว 7% สะท้อนว่าสภาวะการกู้เงินในตลาดโลกปัจจุบันอาจไม่เอื้ออำนวยเท่าปี 2014

สัญญาณการเปิดรับเงินทุนต่างประเทศมากขึ้น

เวียดนามมีท่าทีระมัดระวังต่อการกู้เงินต่างประเทศและการเปิดเสรีทางการเงินมาโดยตลอด แต่ Reuters รายงานว่าแนวทางนี้ผ่อนคลายมากขึ้นภายใต้การนำของ โต เลิม เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ ขณะที่รัฐบาลต้องการเร่งการเติบโต ท่ามกลางความไม่แน่นอนของการค้าโลก 2

สัญญาณอื่นที่สะท้อนการพิจารณาใช้เงินทุนจากภายนอกมากขึ้น ได้แก่

• ธนาคารกลางเพิ่มเพดานการกู้เงินต่างประเทศรายปีของภาคเอกชนเป็น 6.1 พันล้านดอลลาร์ในปี 2026 จาก 5.5 พันล้านดอลลาร์ในปี 2025 และกำลังพิจารณาเพิ่มอีก 2
• VPBank ลงนามกู้เงินจากต่างประเทศ 1.44 พันล้านดอลลาร์ ในเดือนมิถุนายน 2
• Vingroup ออกหุ้นกู้จดทะเบียนในเวียนนา อายุ 5 ปี วงเงิน 350 ล้านดอลลาร์ คูปอง 5.75% ในเดือนเมษายน และมีแผนเสนอขายพันธบัตรในเกาหลีใต้เทียบเท่า 338 ล้านดอลลาร์ อายุ 3 ปี คูปอง 8% 2
• รัฐบาลตกลงรับเงินกู้เพื่อการพัฒนาจากญี่ปุ่นและเยอรมนี หลังเคยปล่อยให้วงเงินการเงินเพื่อการพัฒนาที่พร้อมใช้มูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ไม่ได้ถูกนำมาใช้ 2

ต้องจับตาอะไรต่อไป

สิ่งที่ต้องรอดูคือ กระทรวงการคลังเวียดนามจะเห็นว่าราคาการกู้จากต่างประเทศน่าสนใจพอให้เดินหน้าหรือไม่ รายละเอียดสำคัญ ได้แก่ วงเงินสุดท้าย อายุพันธบัตร คูปอง วัตถุประสงค์การใช้เงิน รวมถึงทิศทางผลตอบแทนพันธบัตรโลกและสภาพคล่องในระบบธนาคารภายในประเทศ

ในเวลานี้ แผนดังกล่าวควรถูกมองว่าเป็น ทางเลือกเพื่อเพิ่มความหลากหลายของแหล่งเงินทุน ไม่ใช่ธุรกรรมที่เสร็จสิ้นแล้ว เวียดนามเห็นความจำเป็นของเงินทุนสำหรับโครงสร้างพื้นฐานและเป้าหมายเติบโตระยะยาว แต่คูปองที่อาจแตะ 7% คือเหตุผลสำคัญที่ทำให้คำตัดสินสุดท้ายยังเปิดกว้างอยู่ 2