ตุรกีผลักดันข้อตกลงหยุดโจมตีเรือสินค้าในทะเลดำ หลังความรุนแรงลามถึงเรือพลเรือน

ทำไมตุรกีต้องยื่นข้อเสนอตอนนี้

การผลักดันทางการทูตครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากเหตุโจมตีในทะเลดำทวีความรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว ฟีดานกล่าวว่า ในตอนแรกการโจมตีมุ่งเป้าไปที่ท่าเรือและเรือรบ แต่ตอนนี้ได้ขยายไปยัง "เรือพาณิชย์ทุกลำ" อย่างไม่เลือกหน้า เหตุการณ์ล่าสุดมีเรือพลเรือนถูกโจมตี รวมถึงเรือที่ถือธงหรือเป็นเจ้าของโดยตุรกี ซึ่งสร้างความกังวลอย่างมากในอังการาถึงความปลอดภัยของการเดินเรือระหว่างประเทศ และความเสี่ยงที่สงครามจะลุกลามเข้าสู่ทะเลดำมากขึ้น

ตุรกีได้ตอบสนองด้วยการ จำกัดการผ่านช่องแคบบอสฟอรัสและดาร์ดะแนลส์ สำหรับเรือบางประเภท ฟีดานบรรยายสถานการณ์อย่างตรงไปตรงมาว่า "ความขัดแย้งได้แพร่กระจายไปทั่วทะเลดำแล้ว"

บทบาทคนกลางของตุรกีนับตั้งแต่ปี 2565

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ตุรกีพยายามเป็นตัวกลางในทะเลดำ นับตั้งแต่ปี 2565 อังการาได้วางตำแหน่งตนเองเป็นสมาชิก NATO ที่สำคัญที่ยังคงรักษาการเจรจากับทั้งสองฝ่าย:

• 2565 — ข้อริเริ่มธัญพืชทะเลดำ: ตุรกีและสหประชาชาติเป็นตัวกลางเจรจาข้อตกลงที่อนุญาตให้ธัญพืชของยูเครนกว่า 33 ล้านตันส่งออกไปยังตลาดโลก อย่างไรก็ตาม รัสเซียถอนตัวจากข้อตกลงนี้ในเดือนกรกฎาคม 2566
• การเจรจาสันติภาพที่อิสตันบูล: การเจรจาช่วงต้นปี 2565 ที่อิสตันบูลเป็นเวทีที่ใกล้เคียงกับกรอบข้อตกลงมากที่สุดเมื่อเทียบกับการเจรจารอบอื่นๆ ที่ตามมา ตุรกีได้เรียกร้องให้กลับมาใช้ "รูปแบบอิสตันบูล" นี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
• การทูตแบบเดินสาย: ฟีดานเดินทางเยือนเคียฟในช่วงกลางเดือนกรกฎาคม 2569 ซึ่งเขาได้พบกับประธานาธิบดีเซเลนสกีและรัฐมนตรีต่างประเทศซิบีฮา และมีกำหนดการเยือนมอสโกเพื่อนำเสนอข้อเสนอของตุรกี

ข้อเสนอพักการโจมตีในครั้งนี้เป็นเวอร์ชันที่แคบลง ซึ่งเน้นเฉพาะความมั่นคงทางทะเล โดยเป็นส่วนหนึ่งของความทะเยอทะยานที่กว้างขึ้นของตุรกีในการรื้อฟื้นกระบวนการเจรจาที่ครอบคลุมทุกมิติ ก่อนหน้านี้ ฟีดานเคยเสนอข้อตกลงแบบจำกัดที่ครอบคลุมทั้งความมั่นคงทางทะเลและโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน โดยชี้ว่าหากไม่สามารถบรรลุการหยุดยิงอย่างครอบคลุมได้ ข้อตกลงแบบจำกัดเหล่านี้ก็ยังสามารถช่วยลดความเสียหายได้

ปฏิกิริยาจากทั้งสองฝ่าย

ยูเครน: ตามที่ฟีดานกล่าว ยูเครนได้เสนอข้อเสนอที่คล้ายคลึงกันนี้ก่อนที่ตุรกีจะออกมาเรียกร้องเสียอีก ประธานาธิบดีเซเลนสกีได้ชื่นชมความพยายามไกล่เกลี่ยของตุรกีต่อสาธารณะ และขอบคุณอังการาสำหรับงานด้านการทูต ระหว่างการเยือนเคียฟของฟีดานในเดือนกรกฎาคม 2569 เซเลนสกีได้มอบเครื่องอิสริยาภรณ์ "Order of Merit" ชั้นสองแก่ฟีดาน

รัสเซีย: ฟีดานกล่าวว่าอังการาได้ส่งมอบข้อเสนอให้กับมอสโกอย่างเป็นทางการแล้ว จนถึงวันที่ 10 สิงหาคม 2569 ยังไม่มีรายงานว่ารัสเซียยอมรับหรือปฏิเสธข้อเสนอแต่อย่างใด ทั้งนี้ ฟีดานมีกำหนดเดินทางไปมอสโกเพื่อหารือเกี่ยวกับข้อเสนอดังกล่าวโดยตรงกับเจ้าหน้าที่รัสเซีย

จะเกิดอะไรขึ้นต่อไป

ข้อเสนอพักการโจมตีครั้งนี้เปรียบเสมือนบททดสอบว่า จะสามารถบรรลุข้อตกลงแบบจำกัดใดๆ ได้หรือไม่ ในขณะที่การหยุดยิงอย่างครอบคลุมยังคงเป็นเป้าหมายที่ห่างไกล ฟีดานได้เสนอข้อเสนอต่อทั้งสองฝ่ายแล้ว และในช่วงไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า โดยเฉพาะการเยือนมอสโกตามแผนที่วางไว้ จะเป็นตัวชี้วัดว่าข้อเสนอนี้จะได้รับความสนใจหรือจะจบลงเหมือนความคิดริเริ่มก่อนหน้านี้ที่หยุดชะงักไป ตุรกียังคงผลักดันให้มีการรื้อฟื้นรูปแบบอิสตันบูล แต่สำหรับตอนนี้ จุดสนใจในทันทีคือการหยุดการโจมตีเรือสินค้าที่ทำให้ชีวิตพลเรือนและเส้นทางเดินเรือระหว่างประเทศตกอยู่ในความเสี่ยง