ความขัดแย้งในอิหร่าน ซึ่งเริ่มต้นขึ้นเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ได้เผยให้เห็นถึงความเปราะบางอย่างรุนแรงของการผลิตที่กระจุกตัวอยู่ในบาห์เรนของ Alba หลังจากช่องแคบฮอร์มุซถูกปิดเพื่อการขนส่งอย่างมีประสิทธิภาพ Alba ได้ประกาศเหตุสุดวิสัย (Force Majeure) เมื่อวันที่ 4 มีนาคม และเริ่มดำเนินการปิดสายการผลิตสามสายแบบควบคุมได้ ซึ่งคิดเป็น 19% ของกำลังการผลิตทั้งหมด ในวันที่ 15 มีนาคม สถานการณ์เลวร้ายลงอีกในวันที่ 28 มีนาคม เมื่อการโจมตีด้วยขีปนาวุธและโดรนของอิหร่านสร้างความเสียหายโดยตรงต่อโรงถลุงของ Alba ก่อให้เกิดการบาดเจ็บและความเสียหายทางกายภาพ
การหยุดชะงักครั้งนี้เกิดขึ้นอย่างฉับพลันและรุนแรง ในไตรมาสแรกของปี 2026 ปริมาณการขายของ Alba ลดลง 17% เมื่อเทียบกับปีก่อน อยู่ที่ 312,563 ตัน ในขณะที่ผลผลิตสำเร็จรูปสุทธิลดลง 14% อยู่ที่ 339,734 ตัน ผลกระทบลุกลามไปทั่วทั้งภูมิภาค ภายในเดือนเมษายน สถาบันอลูมิเนียมระหว่างประเทศ (International Aluminium Institute) รายงานว่าผลผลิตอลูมิเนียมรายวันของกลุ่มประเทศอ่าวเปอร์เซียทรุดตัวลงเหลือเพียง 62% ของระดับก่อนเกิดสงคราม
การเข้าซื้อ Aluminium Dunkerque ทำให้ Alba มีฐานการผลิตในอียูโดยสมบูรณ์ ซึ่งอยู่นอกเขตความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ของอ่าวเปอร์เซีย โรงถลุงในฝรั่งเศสดำเนินการด้วยไฟฟ้าจากพลังงานนิวเคลียร์ ทำให้เป็นหนึ่งในแหล่งผลิตอลูมิเนียมที่มีการปล่อยคาร์บอนต่ำที่สุดในโลก นี่เป็นการปูทางให้ Alba เข้าสู่ตลาดยุโรปโดยตรง โดยไม่ต้องเผชิญภาระในอนาคตจากกลไกการปรับคาร์บอนก่อนเข้าพรมแดนของอียู (CBAM)
Alba เองได้วางกรอบการเคลื่อนไหวครั้งนี้ว่าเป็นการสร้าง “แพลตฟอร์มอลูมิเนียมคาร์บอนต่ำระดับโลก”
การทำธุรกรรมครั้งนี้ได้รับการลงนามอย่างเป็นทางการด้วยบันทึกความเข้าใจ (MoU) เมื่อวันที่ 1-2 มิถุนายน 2026 และคาดว่าจะปิดดีลได้ภายในสิ้นปี 2026 โดยรอการอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแลที่เหลืออยู่ ซึ่งคณะกรรมาธิการยุโรปได้ให้การอนุมัติแล้ว
รายละเอียดหลักของดีลมีดังนี้:
ดีลนี้เป็นการประสานงานกันจากหลายภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับรัฐบาลหลายประเทศ โดย Alba นั้นอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังของบาห์เรน Shaikh Salman bin Khalifa Al Khalifa ได้ให้การรับรองการเข้าซื้อกิจการครั้งนี้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์การกระจายความเสี่ยงทางเศรษฐกิจของราชอาณาจักร นอกเหนือจากการผลิตในอ่าวเปอร์เซีย
การลงนามเกิดขึ้นที่การประชุม Choose France Summit ในกรุงปารีส ซึ่งตอกย้ำถึงการสนับสนุนระดับสูงจากรัฐบาลฝรั่งเศส Nicolas Forissier รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้าฝรั่งเศส กล่าวต่อสาธารณะว่าการซื้อกิจการครั้งนี้เป็น “ข่าวดี” สำหรับการลงทุน, การจ้างงาน, ความสามารถในการแข่งขัน, และการลดคาร์บอน การถือหุ้นส่วนน้อยและที่นั่งในคณะกรรมการของ Bpifrance ทำหน้าที่เป็นกลไกปกป้องสินทรัพย์อุตสาหกรรมที่สำคัญของรัฐฝรั่งเศส ซึ่งนักวิเคราะห์จาก Citi มองว่าบทบาทนี้ช่วย “ลดความเสี่ยง” ในการทำธุรกรรมจากฝั่งรัฐบาลฝรั่งเศสได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ในทางรูปแบบ (Pro-forma) กิจการที่ควบรวมกันจะผลิตอลูมิเนียมได้ประมาณ 1.9 ล้านตันต่อปี โดยอิงจากข้อมูลพื้นฐานก่อนสงคราม ซึ่งส่งผลให้ Alba ขึ้นแท่นเป็นหนึ่งในผู้ผลิตระดับแนวหน้าของโลก
ลำดับเหตุการณ์ของวิกฤตการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าเหตุใดการกระจายความเสี่ยงทางภูมิศาสตร์จึงกลายเป็นเรื่องเร่งด่วนสำหรับโรงถลุงในบาห์เรน:
ความเสียหายไม่ได้เกิดขึ้นแบบโดดเดี่ยว ภูมิภาคอ่าวอาหรับมีกำลังการผลิตอลูมิเนียมประมาณ 8-10% ของโลก และนักวิเคราะห์จาก Kpler ได้เตือนในขณะนั้นว่า การสูญเสียการผลิตในปี 2026 เพียงปีเดียวอาจสูงถึง 1.79 ล้านตัน หากความขัดแย้งลุกลามบานปลาย ซึ่งอาจผลักดันราคาอลูมิเนียมในตลาด LME ไปสู่ระดับ 4,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อตัน
ดีลดังกล่าวได้รับการตอบรับในเชิงบวกจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลัก มีรายงานว่าคนงานและสหภาพแรงงานที่ Aluminium Dunkerque ให้การสนับสนุนการเข้าซื้อกิจการครั้งนี้ โดยมองว่า Alba เป็นผู้ประกอบการอุตสาหกรรมระยะยาวที่มั่นคงกว่า เมื่อเทียบกับการเป็นเจ้าของโดยกลุ่มทุนเอกชนอย่าง AIP นักวิเคราะห์จาก Citi ระบุว่าการเคลื่อนไหวครั้งนี้เป็น “การป้องกันความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์” (Geopolitical Hedge) ที่สำคัญ ซึ่งช่วยให้เข้าถึงพลังงานนิวเคลียร์ของยุโรป และวางตำแหน่งกลุ่มบริษัทที่ควบรวมกันให้ได้เปรียบในการแข่งขันในยุค CBAM
ด้านการลงทุนและการจ้างงาน: Alba มุ่งมั่นที่จะลงทุนเพิ่มเติม (CAPEX) ที่ไซต์งานใน Dunkerque เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพและลดคาร์บอนต่อไป โดยคาดว่าจะรักษาตำแหน่งงานกว่า 700 อัตราไว้ได้ และอาจมีการขยายเพิ่มเติม
ด้านการลดคาร์บอน: ดีลนี้คือการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสีเขียวของ Alba ซึ่งโรงถลุงในบาห์เรนใช้พลังงานจากก๊าซธรรมชาติ การรวมกิจการกับ Dunkerque ซึ่งใช้พลังงานนิวเคลียร์จากฝรั่งเศส จะช่วยเพิ่มพอร์ตโฟลิโอคาร์บอนต่ำ ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการขายสู่ตลาดยุโรปที่มีกฎระเบียบด้านคาร์บอนที่เข้มงวดขึ้น
ด้านความสามารถในการแข่งขันทางการค้า: การมีฐานการผลิตโดยตรงภายในอียู หมายความว่า Alba ไม่เพียงแต่หลีกเลี่ยงต้นทุนจากภาษีคาร์บอนเท่านั้น แต่ยังหลีกเลี่ยงภาษีนำเข้าอีกด้วย ในขณะที่การดำเนินงานของ Dunkerque ได้รับประโยชน์จากขนาดของ Alba ในการจัดหาวัตถุดิบอลูมินา โดยเนื้อแท้แล้ว ดีลนี้คือการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างที่พลิกแรงกดดันเร่งด่วนจากสงครามให้กลายเป็นความได้เปรียบเชิงกลยุทธ์ในระยะยาว
Comments
0 comments