วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซเดือด: ข้อตกลงหยุดยิงหมดอายุ เรือถูกโจมตีเพิ่ม ราคาน้ำมันพุ่ง

มีการกล่าวหากันไปมา โดย UAE กล่าวหาอิหร่านโดยตรงว่าเป็นผู้ยิงขีปนาวุธโจมตีเรือครั้งล่าสุด ฝ่ายอิหร่านประกาศว่าช่องแคบฯ จะยังคงปิดสำหรับเรือที่ไม่ได้รับอนุญาต โดยห้ามเรือสหรัฐฯ และอิสราเอลผ่าน และย้ำว่าวอชิงตันต้องยอมรับเงื่อนไขของตนก่อนจึงจะสามารถกลับมาเดินเรือได้อีกครั้ง ขณะที่สหรัฐฯ อ้างว่าตน "ควบคุมช่องแคบฯ ได้อย่างเบ็ดเสร็จ" ซึ่งอิหร่านปฏิเสธอย่างไม่พอใจ

การจราจรทางทะเลเกือบหยุดชะงัก

การสัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซ "เกือบจะหยุดชะงัก" ในวันศุกร์ที่ 14 ส.ค. หลังเกิดเหตุโจมตีครั้งล่าสุดและคำขู่ใหม่จากสหรัฐฯ ก่อนหน้านี้ ในเดือนก.ค. มีเรือเพียง 25 ลำที่แล่นผ่านช่องแคบฯ ในวันเดียว (ลดลงจาก 49 ลำในวันก่อนหน้า) ตามข้อมูลจากบริษัทข้อมูลการเดินเรือ Kpler ซึ่งลดลงถึง 50% โดยปกติแล้ว เส้นทางนี้ขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ประมาณหนึ่งในห้าของอุปทานทั่วโลกในแต่ละวัน

การเจรจาที่ตึงเครียดและข้อเรียกร้องที่ขยายวงของอิหร่าน

เมื่อวันที่ 8 ส.ค. สภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่านได้ออกข้อเรียกร้องชุดใหญ่สำหรับการเปิดช่องแคบฯ อีกครั้ง เลขาธิการ โมฮัมหมัด บาเกอร์ โซลกาดร์ (Mohammad Bagher Zolghadr) กล่าวว่าสหรัฐฯ ต้อง:

• ยุติสงครามกับอิหร่านและพันธมิตรอย่างถาวร
• ยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐฯ
• ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรทั้งหมด
• ถอนทหารออกจากรอบประเทศ
• "แก้ไขพฤติกรรมของตน" และไม่คุกคามอิหร่านอีกต่อไป

อับบาส อารักชี (Abbas Araqchi) รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน กล่าวเมื่อวันที่ 9 ส.ค. ว่า ไม่มีการเจรจาโดยตรง ระหว่างเตหะรานและวอชิงตัน และคนกลางยังคงพยายามหาทางกลับมาเจรจาใหม่ ทั้งสองฝ่ายต่างยื่นข้อเรียกร้องที่กว้างขวางขึ้นเรื่อยๆ แทนที่จะหันเข้าหากัน บันทึกความเข้าใจ (MoU) เมื่อเดือนมิ.ย. ที่เคยระงับการสู้รบไว้ได้นั้นได้สิ้นสุดลงอย่างมีประสิทธิภาพแล้ว

การบีบบังคับทางเศรษฐกิจและการทหารของสหรัฐฯ

เมื่อวันที่ 13 ส.ค. สหรัฐฯ ประกาศว่าสามารถรักษาการปิดล้อมทางทะเลต่ออิหร่านได้ "อย่างไม่มีกำหนด" และขู่จะเพิ่มแรงกดดันทางเศรษฐกิจเมื่อข้อตกลงหยุดยิงใกล้หมดอายุ ในวันต่อมา สหรัฐฯ เตือนว่าจะเพิ่มแรงกดดันทางเศรษฐกิจอีกหลังการโจมตีเรือสองครั้งล่าสุด มาตรการบีบบังคับก่อนหน้านี้รวมถึง: การเพิกถอนใบอนุญาตขายน้ำมันของอิหร่าน (7 ก.ค.) ; การโจมตีเป้าหมายของอิหร่านหลายร้อยครั้งเพื่อตอบโต้การโจมตีเรือ ; และทรัมป์เรียกร้องค่าชดเชยจากอิหร่านสำหรับผู้เสียชีวิตที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้ง

ราคาน้ำมันและน้ำมันเบนซิน

น้ำมันดิบเบรนท์ (Brent) ปิดตลาดที่ 88.52 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ในวันที่ 14 ส.ค. เพิ่มขึ้น 1.45 ดอลลาร์ (1.67%) ขณะที่น้ำมันดิบ WTI อยู่ที่ 85.38 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล สำนักงานพลังงานสากล (IEA) ปรับลดคาดการณ์ความต้องการน้ำมันปี 2026 ลง 1.6 ล้านบาร์เรลต่อวัน โดยอ้างถึงการหยุดชะงักในฮอร์มุซ ราคาน้ำมันเบนซินในสหรัฐฯ กำลังสูงขึ้น เนื่องจากการลดลงของการขนส่งน้ำมันดิบผ่านฮอร์มุซส่งผลกระทบต่อโรงกลั่นในประเทศ ทรัมป์เตือนผู้ขับขี่ให้เตรียมรับมือกับราคาที่สูงขึ้น น้ำมันดิบซื้อขายสูงกว่า 90 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในช่วงสั้นๆ ในกลางเดือนก.ค. เมื่อการจราจรเกือบหยุดชะงัก

การประเมินจากผู้เชี่ยวชาญ

แหล่งข่าวทางการทูตระบุว่าการเจรจา ไม่ได้พัฒนาไปสู่ข้อตกลงหรือแม้แต่บันทึกความเข้าใจ ในขั้นตอนนี้ เนื่องจากข้อเรียกร้องที่ขัดแย้งกันของอิหร่านทำให้ยังไม่สามารถบรรลุข้อตกลงได้ นักวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่าอิหร่านได้ หยิบยกข้อเรียกร้องสำคัญทั้งหมดของตนขึ้นมาเป็นอันดับแรก (การถอนภัยคุกคามของสหรัฐฯ การผ่อนปรนทางการเงิน และการจัดการช่องแคบฯ โดยอิหร่าน) ขณะที่เลื่อนการหารือเรื่องโครงการนิวเคลียร์ของตนออกไป ซึ่งเป็นสิ่งที่รัฐบาลทรัมป์ไม่สามารถยอมรับได้ ความเสี่ยงของการหยุดชะงักเป็นเวลานานนั้นสูงมาก หากไม่มีการเจรจาโดยตรงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ช่องทางผ่านโอมานก็ดูเหมือนจะไม่เพียงพอที่จะเชื่อมช่องว่าง และทั้งสองฝ่ายต่างก็แข็งกร้าวในจุดยืนของตนมากขึ้น