แม้ข้อเสนอจะมีผู้ลงคะแนนเห็นด้วย 135 คน มากกว่าผู้คัดค้าน 61 คน และผู้ไม่ออกเสียง 24 คน แต่มติส่วนใหญ่เพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอเมื่อกติกากำหนดให้ต้องถึงเกณฑ์เสียงข้างมากพิเศษ Cardano Foundation จึงยืนยันว่าจะไม่เดินหน้าจัดงาน

ก่อนหน้านี้ ข้อเสนอฉบับใหญ่กว่าซึ่งขอ 14,076,539 ADA หรือประมาณ 3.66 ล้านดอลลาร์ เพื่อใช้ทั้งกับงาน Summit และการสนับสนุนงาน TOKEN2049 ก็ถูกปฏิเสธ ก่อนจะแยกเป็นสองข้อเสนอในภายหลัง งบสำหรับ TOKEN2049 ผ่านการอนุมัติ แต่เงินสำหรับจัด Summit โดยเฉพาะไม่ผ่าน

ปัญหาไม่ได้จำกัดอยู่ที่งานอีเวนต์ ข้อเสนอขอเงิน 32.9 ล้าน ADA เพื่อสนับสนุนห้องปฏิบัติการวิจัยของ Input Output Global หรือ IOG ก็กำลังเผชิญแรงคัดค้าน โดยมีสัดส่วนเงินเดิมพันที่ออกเสียงคัดค้านสูงถึง 81% Hoskinson เรียกการลงคะแนนครั้งนี้ว่าเป็นเรื่องชี้เป็นชี้ตาย และเตือนว่า Cardano อาจสูญเสียนักวิจัย รวมถึงต้องปิดห้องแล็บที่ทำงานด้านการเข้ารหัสหลังยุคควอนตัม การขยายขนาดเครือข่าย และ zero-knowledge proofs

การโหวตดังกล่าวมีกำหนดสิ้นสุดในวันที่ 8 มิถุนายน และข้อมูลช่วงปลายเดือนพฤษภาคมระบุว่า DReps ราว 87% ลงคะแนนคัดค้าน

เมื่อโครงสร้างพื้นฐานเริ่มหายไป: TapTools และ JPG Store ปิดตัว

ความล่าช้าของเงินคลังไม่ได้เป็นเพียงข้อถกเถียงเชิงนโยบาย แต่เริ่มส่งผลต่อบริการที่ผู้ใช้ Cardano พึ่งพาในชีวิตประจำวันแล้ว

JPG Store ตลาดซื้อขาย NFT รายใหญ่ของ Cardano ซึ่งเปิดให้บริการมาตั้งแต่ปี 2021 ประกาศปิดถาวรเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2026 โดยระบุถึงความไม่ยั่งยืนทางการเงินในระยะยาว การจำกัดการใช้งานแบบเป็นขั้นตอนเริ่มขึ้นตั้งแต่วันที่ 23 เมษายน

สำหรับผู้ใช้ทั่วไป JPG Store เคยเป็นหนึ่งในประตูหลักสู่ตลาด NFT ของ Cardano การหายไปของแพลตฟอร์มจึงทิ้งช่องว่างสำคัญไว้ในระบบนิเวศ

จากนั้น TapTools แพลตฟอร์มวิเคราะห์ข้อมูลบล็อกเชนและโครงสร้างพื้นฐานข้อมูล ก็ประกาศเมื่อวันที่ 2 มิถุนายนว่าจะทยอยยุติการดำเนินงานภายในสองสัปดาห์ บริษัทระบุว่าสาเหตุสำคัญคือการสูญเสียผู้บริหารระดับสูง 5 คนภายในปี 2026 ซึ่งรวมถึงผู้ร่วมก่อตั้ง 2 คน ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ หรือ COO ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายเทคโนโลยี หรือ CTO และ CTO คนใหม่ที่เข้ามารับช่วงต่อ ทำให้บริษัทขาดผู้นำด้านเทคนิคที่จำเป็นต่อการให้บริการในระดับใหญ่

TapTools ระบุในประกาศว่า หลังจากสร้างบริการเพื่อ Cardano มานาน 4 ปี นี่คือข่าวที่ทีมไม่อยากแจ้ง แต่ภายใต้สถานการณ์ปัจจุบัน บริษัทไม่เชื่อว่าสามารถรับปากอนาคตของบริการได้อย่างมีความรับผิดชอบ

TapTools ไม่ใช่แอปขนาดเล็กที่อยู่ชายขอบของเครือข่าย แพลตฟอร์มนี้มีผู้ใช้งานมากกว่า 1 ล้านคน และให้บริการโครงสร้างข้อมูลแก่โปรเจกต์หลายร้อยแห่ง ผู้ซื้อขาย ADA ใช้ติดตามราคาโทเคน สถิติ DeFi ราคาขั้นต่ำของ NFT และสภาพคล่องบน DEX

JPG Store และ TapTools จึงเป็นบริการหลักสองแห่งที่หายไปภายในช่วงเวลาประมาณ 6 สัปดาห์ Hoskinson เตือนว่า Cardano อาจเห็น “คลื่นการล่มสลายของโปรเจกต์และการปิดตัวของ DeFi” ในช่วงครึ่งหลังของปี 2026

ADA หลุด 0.20 ดอลลาร์ ต่ำสุดในรอบกว่า 5 ปี

วิกฤตด้านธรรมาภิบาลและการปิดตัวของโปรเจกต์เกิดขึ้นพร้อมกับแรงเทขาย ADA อย่างหนัก ราคาโทเคนร่วงต่ำกว่า 0.20 ดอลลาร์เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2026 เป็นครั้งแรกในรอบกว่า 5 ปี

วันที่ 5 มิถุนายน ADA ซื้อขายที่ประมาณ 0.1670 ดอลลาร์ ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดนับตั้งแต่ช่วงปลายปี 2020 ราคาโดยรวมลดลงราว 70% เมื่อเทียบกับปีก่อน และต่ำกว่าจุดสูงสุดตลอดกาลที่ 3.09 ดอลลาร์ในเดือนกันยายน 2021 มากกว่า 93% ขณะที่บางแหล่งรายงานว่าราคาต่ำสุดระหว่างวันลงไปอยู่ที่ราว 0.15–0.16 ดอลลาร์

ระดับ 0.20 ดอลลาร์เคยเป็นทั้งแนวรับทางเทคนิคและระดับจิตวิทยาที่นักลงทุนจับตา เมื่อราคาหลุดลงมา แรงขายจึงยิ่งเร่งตัว หลัง Hoskinson ประกาศว่าจะเว้นระยะจากโซเชียลมีเดีย ADA ยังร่วงเกือบ 10% ภายในไม่กี่ชั่วโมง และบรรยากาศตลาดเข้าสู่โซนความกลัวสุดขั้ว

“ทางเลือกนิวเคลียร์” ของ Hoskinson และการทบทวนระบบ

หลัง TapTools ประกาศยุติการดำเนินงาน Hoskinson เสนอสิ่งที่หลายแหล่งเรียกว่า “ทางเลือกนิวเคลียร์” นั่นคือการเปิดตัวบล็อกเชน Cardano ใหม่ผ่านกลไก proof-of-burn ซึ่งเป็นแนวทางที่ให้ผู้เข้าร่วม “เผา” หรือทำลายโทเคนเดิมเพื่อแลกกับสิทธิ์หรือโทเคนบนเครือข่ายใหม่

เขาวางกรอบแนวคิดนี้เป็นทางเลือกสุดท้าย หากระบบธรรมาภิบาลปัจจุบันไม่สามารถสนับสนุนผู้สร้างโปรเจกต์ได้ พร้อมย้ำว่าหลังจากกุญแจ Genesis ถูกทำลาย เขาไม่มีอำนาจควบคุมธรรมาภิบาล เงินคลัง หรือการเปลี่ยนแปลงโปรโตคอลของ Cardano โดยตรง

ในเวลาเดียวกัน Hoskinson เริ่มทบทวนโครงสร้างธรรมาภิบาลของ DAO มากกว่า 11,000 แห่ง เพื่อเตรียมเสนอการแก้ไขรัฐธรรมนูญของเครือข่ายและเทคโนโลยีใหม่สำหรับรอบธรรมาภิบาลปี 2027

เขายังเตือนว่าการตัดเงินสนับสนุนระบบนิเวศอาจทำให้บริษัทหลายสิบแห่งล้มลง เพราะเงินจากคลังไม่ได้ไหลไปยัง IOG เพียงแห่งเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับบริษัทภายนอกจำนวนมากที่ให้บริการแก่ Cardano

ความขัดแย้งจึงขยายตัวเป็นการเผชิญหน้าสาธารณะระหว่าง Hoskinson, Cardano Foundation, Emurgo และฐานผู้ลงคะแนน DRep ระบบที่เขาเคยช่วยสร้างกำลังปฏิเสธข้อเสนอเงินทุนจากฝั่งผู้ก่อตั้งเอง ขณะเดียวกัน ข้อเสนอด้านวิศวกรรมสำหรับปี 2026 ถูกลดลงเหลือ 46.8 ล้านดอลลาร์ จาก 97.5 ล้านดอลลาร์ในปีก่อน

ความย้อนแย้งที่ Cardano ต้องแก้ให้ได้

วิกฤตครั้งนี้เผยให้เห็นความตึงเครียดพื้นฐานในการออกแบบของ Cardano ระบบ Voltaire ถูกสร้างขึ้นเพื่อให้ชุมชนควบคุมเงินคลังที่มีมูลค่าหลายร้อยล้านดอลลาร์ได้อย่างเต็มที่ ในแง่นี้ ระบบกำลังทำงานตามที่ออกแบบไว้ DReps ใช้อำนาจตรวจสอบและยับยั้งข้อเสนอที่มองว่าใช้งบไม่คุ้มค่า หรือยังไม่มีการแข่งขันและความโปร่งใสมากพอ

แต่ผลลัพธ์ในทางปฏิบัติคือ เงินคลังไม่สามารถจ่ายออกได้ทันท่วงที ขณะที่ผู้สร้างโปรเจกต์กำลังประสบปัญหาและปิดตัวเพราะขาดการสนับสนุน งาน Summit ที่ผู้ลงคะแนน 65% เห็นด้วยกลับต้องยกเลิก เพราะไม่ถึงเกณฑ์ 66.67% ส่วนห้องแล็บวิจัยหลักก็เสี่ยงถูกตัดงบ เนื่องจาก DReps ต้องการให้มีการเปิดรับข้อเสนอแข่งขัน หรือ RFP อย่างเปิดกว้าง แทนการต่ออายุงบให้ IOG โดยอัตโนมัติ

โจทย์ของ Cardano จึงไม่ใช่การเลือกระหว่าง “รวมศูนย์” กับ “กระจายศูนย์” แบบขาวดำ แต่คือการหาวิธีให้การตัดสินใจของชุมชนยังตรวจสอบได้ ขณะเดียวกันก็รวดเร็วและยืดหยุ่นพอที่จะไม่ปล่อยให้ผู้สร้างบริการสำคัญล้มลงก่อนเงินทุนจะเดินทางไปถึง

Hoskinson อาจเสนอแนวทางปฏิรูปได้ แต่เขาไม่สามารถผลักดันการเปลี่ยนแปลงด้วยอำนาจส่วนตัวอีกต่อไป “ชุมชนต้องเป็นผู้เลือก” คือสาระสำคัญที่เขาสื่อไว้ และในช่วงต้นเดือนมิถุนายน 2026 ทางเลือกนั้นกำลังเร่งด่วนขึ้นทุกวัน

แม้ข้อเสนอจะมีผู้ลงคะแนนเห็นด้วย 135 คน มากกว่าผู้คัดค้าน 61 คน และผู้ไม่ออกเสียง 24 คน แต่มติส่วนใหญ่เพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอเมื่อกติกากำหนดให้ต้องถึงเกณฑ์เสียงข้างมากพิเศษ Cardano Foundation จึงยืนยันว่าจะไม่เดินหน้าจัดงาน

ก่อนหน้านี้ ข้อเสนอฉบับใหญ่กว่าซึ่งขอ 14,076,539 ADA หรือประมาณ 3.66 ล้านดอลลาร์ เพื่อใช้ทั้งกับงาน Summit และการสนับสนุนงาน TOKEN2049 ก็ถูกปฏิเสธ ก่อนจะแยกเป็นสองข้อเสนอในภายหลัง งบสำหรับ TOKEN2049 ผ่านการอนุมัติ แต่เงินสำหรับจัด Summit โดยเฉพาะไม่ผ่าน

ปัญหาไม่ได้จำกัดอยู่ที่งานอีเวนต์ ข้อเสนอขอเงิน 32.9 ล้าน ADA เพื่อสนับสนุนห้องปฏิบัติการวิจัยของ Input Output Global หรือ IOG ก็กำลังเผชิญแรงคัดค้าน โดยมีสัดส่วนเงินเดิมพันที่ออกเสียงคัดค้านสูงถึง 81% Hoskinson เรียกการลงคะแนนครั้งนี้ว่าเป็นเรื่องชี้เป็นชี้ตาย และเตือนว่า Cardano อาจสูญเสียนักวิจัย รวมถึงต้องปิดห้องแล็บที่ทำงานด้านการเข้ารหัสหลังยุคควอนตัม การขยายขนาดเครือข่าย และ zero-knowledge proofs

การโหวตดังกล่าวมีกำหนดสิ้นสุดในวันที่ 8 มิถุนายน และข้อมูลช่วงปลายเดือนพฤษภาคมระบุว่า DReps ราว 87% ลงคะแนนคัดค้าน

เมื่อโครงสร้างพื้นฐานเริ่มหายไป: TapTools และ JPG Store ปิดตัว

ความล่าช้าของเงินคลังไม่ได้เป็นเพียงข้อถกเถียงเชิงนโยบาย แต่เริ่มส่งผลต่อบริการที่ผู้ใช้ Cardano พึ่งพาในชีวิตประจำวันแล้ว

JPG Store ตลาดซื้อขาย NFT รายใหญ่ของ Cardano ซึ่งเปิดให้บริการมาตั้งแต่ปี 2021 ประกาศปิดถาวรเมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2026 โดยระบุถึงความไม่ยั่งยืนทางการเงินในระยะยาว การจำกัดการใช้งานแบบเป็นขั้นตอนเริ่มขึ้นตั้งแต่วันที่ 23 เมษายน

สำหรับผู้ใช้ทั่วไป JPG Store เคยเป็นหนึ่งในประตูหลักสู่ตลาด NFT ของ Cardano การหายไปของแพลตฟอร์มจึงทิ้งช่องว่างสำคัญไว้ในระบบนิเวศ

จากนั้น TapTools แพลตฟอร์มวิเคราะห์ข้อมูลบล็อกเชนและโครงสร้างพื้นฐานข้อมูล ก็ประกาศเมื่อวันที่ 2 มิถุนายนว่าจะทยอยยุติการดำเนินงานภายในสองสัปดาห์ บริษัทระบุว่าสาเหตุสำคัญคือการสูญเสียผู้บริหารระดับสูง 5 คนภายในปี 2026 ซึ่งรวมถึงผู้ร่วมก่อตั้ง 2 คน ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ หรือ COO ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายเทคโนโลยี หรือ CTO และ CTO คนใหม่ที่เข้ามารับช่วงต่อ ทำให้บริษัทขาดผู้นำด้านเทคนิคที่จำเป็นต่อการให้บริการในระดับใหญ่

TapTools ระบุในประกาศว่า หลังจากสร้างบริการเพื่อ Cardano มานาน 4 ปี นี่คือข่าวที่ทีมไม่อยากแจ้ง แต่ภายใต้สถานการณ์ปัจจุบัน บริษัทไม่เชื่อว่าสามารถรับปากอนาคตของบริการได้อย่างมีความรับผิดชอบ

TapTools ไม่ใช่แอปขนาดเล็กที่อยู่ชายขอบของเครือข่าย แพลตฟอร์มนี้มีผู้ใช้งานมากกว่า 1 ล้านคน และให้บริการโครงสร้างข้อมูลแก่โปรเจกต์หลายร้อยแห่ง ผู้ซื้อขาย ADA ใช้ติดตามราคาโทเคน สถิติ DeFi ราคาขั้นต่ำของ NFT และสภาพคล่องบน DEX

JPG Store และ TapTools จึงเป็นบริการหลักสองแห่งที่หายไปภายในช่วงเวลาประมาณ 6 สัปดาห์ Hoskinson เตือนว่า Cardano อาจเห็น “คลื่นการล่มสลายของโปรเจกต์และการปิดตัวของ DeFi” ในช่วงครึ่งหลังของปี 2026

ADA หลุด 0.20 ดอลลาร์ ต่ำสุดในรอบกว่า 5 ปี

วิกฤตด้านธรรมาภิบาลและการปิดตัวของโปรเจกต์เกิดขึ้นพร้อมกับแรงเทขาย ADA อย่างหนัก ราคาโทเคนร่วงต่ำกว่า 0.20 ดอลลาร์เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2026 เป็นครั้งแรกในรอบกว่า 5 ปี

วันที่ 5 มิถุนายน ADA ซื้อขายที่ประมาณ 0.1670 ดอลลาร์ ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดนับตั้งแต่ช่วงปลายปี 2020 ราคาโดยรวมลดลงราว 70% เมื่อเทียบกับปีก่อน และต่ำกว่าจุดสูงสุดตลอดกาลที่ 3.09 ดอลลาร์ในเดือนกันยายน 2021 มากกว่า 93% ขณะที่บางแหล่งรายงานว่าราคาต่ำสุดระหว่างวันลงไปอยู่ที่ราว 0.15–0.16 ดอลลาร์

ระดับ 0.20 ดอลลาร์เคยเป็นทั้งแนวรับทางเทคนิคและระดับจิตวิทยาที่นักลงทุนจับตา เมื่อราคาหลุดลงมา แรงขายจึงยิ่งเร่งตัว หลัง Hoskinson ประกาศว่าจะเว้นระยะจากโซเชียลมีเดีย ADA ยังร่วงเกือบ 10% ภายในไม่กี่ชั่วโมง และบรรยากาศตลาดเข้าสู่โซนความกลัวสุดขั้ว

“ทางเลือกนิวเคลียร์” ของ Hoskinson และการทบทวนระบบ

หลัง TapTools ประกาศยุติการดำเนินงาน Hoskinson เสนอสิ่งที่หลายแหล่งเรียกว่า “ทางเลือกนิวเคลียร์” นั่นคือการเปิดตัวบล็อกเชน Cardano ใหม่ผ่านกลไก proof-of-burn ซึ่งเป็นแนวทางที่ให้ผู้เข้าร่วม “เผา” หรือทำลายโทเคนเดิมเพื่อแลกกับสิทธิ์หรือโทเคนบนเครือข่ายใหม่

เขาวางกรอบแนวคิดนี้เป็นทางเลือกสุดท้าย หากระบบธรรมาภิบาลปัจจุบันไม่สามารถสนับสนุนผู้สร้างโปรเจกต์ได้ พร้อมย้ำว่าหลังจากกุญแจ Genesis ถูกทำลาย เขาไม่มีอำนาจควบคุมธรรมาภิบาล เงินคลัง หรือการเปลี่ยนแปลงโปรโตคอลของ Cardano โดยตรง

ในเวลาเดียวกัน Hoskinson เริ่มทบทวนโครงสร้างธรรมาภิบาลของ DAO มากกว่า 11,000 แห่ง เพื่อเตรียมเสนอการแก้ไขรัฐธรรมนูญของเครือข่ายและเทคโนโลยีใหม่สำหรับรอบธรรมาภิบาลปี 2027

เขายังเตือนว่าการตัดเงินสนับสนุนระบบนิเวศอาจทำให้บริษัทหลายสิบแห่งล้มลง เพราะเงินจากคลังไม่ได้ไหลไปยัง IOG เพียงแห่งเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับบริษัทภายนอกจำนวนมากที่ให้บริการแก่ Cardano

ความขัดแย้งจึงขยายตัวเป็นการเผชิญหน้าสาธารณะระหว่าง Hoskinson, Cardano Foundation, Emurgo และฐานผู้ลงคะแนน DRep ระบบที่เขาเคยช่วยสร้างกำลังปฏิเสธข้อเสนอเงินทุนจากฝั่งผู้ก่อตั้งเอง ขณะเดียวกัน ข้อเสนอด้านวิศวกรรมสำหรับปี 2026 ถูกลดลงเหลือ 46.8 ล้านดอลลาร์ จาก 97.5 ล้านดอลลาร์ในปีก่อน

ความย้อนแย้งที่ Cardano ต้องแก้ให้ได้

วิกฤตครั้งนี้เผยให้เห็นความตึงเครียดพื้นฐานในการออกแบบของ Cardano ระบบ Voltaire ถูกสร้างขึ้นเพื่อให้ชุมชนควบคุมเงินคลังที่มีมูลค่าหลายร้อยล้านดอลลาร์ได้อย่างเต็มที่ ในแง่นี้ ระบบกำลังทำงานตามที่ออกแบบไว้ DReps ใช้อำนาจตรวจสอบและยับยั้งข้อเสนอที่มองว่าใช้งบไม่คุ้มค่า หรือยังไม่มีการแข่งขันและความโปร่งใสมากพอ

แต่ผลลัพธ์ในทางปฏิบัติคือ เงินคลังไม่สามารถจ่ายออกได้ทันท่วงที ขณะที่ผู้สร้างโปรเจกต์กำลังประสบปัญหาและปิดตัวเพราะขาดการสนับสนุน งาน Summit ที่ผู้ลงคะแนน 65% เห็นด้วยกลับต้องยกเลิก เพราะไม่ถึงเกณฑ์ 66.67% ส่วนห้องแล็บวิจัยหลักก็เสี่ยงถูกตัดงบ เนื่องจาก DReps ต้องการให้มีการเปิดรับข้อเสนอแข่งขัน หรือ RFP อย่างเปิดกว้าง แทนการต่ออายุงบให้ IOG โดยอัตโนมัติ

โจทย์ของ Cardano จึงไม่ใช่การเลือกระหว่าง “รวมศูนย์” กับ “กระจายศูนย์” แบบขาวดำ แต่คือการหาวิธีให้การตัดสินใจของชุมชนยังตรวจสอบได้ ขณะเดียวกันก็รวดเร็วและยืดหยุ่นพอที่จะไม่ปล่อยให้ผู้สร้างบริการสำคัญล้มลงก่อนเงินทุนจะเดินทางไปถึง

Hoskinson อาจเสนอแนวทางปฏิรูปได้ แต่เขาไม่สามารถผลักดันการเปลี่ยนแปลงด้วยอำนาจส่วนตัวอีกต่อไป “ชุมชนต้องเป็นผู้เลือก” คือสาระสำคัญที่เขาสื่อไว้ และในช่วงต้นเดือนมิถุนายน 2026 ทางเลือกนั้นกำลังเร่งด่วนขึ้นทุกวัน