ภายในสถาบันการศึกษา STEM นานาชาติของ UNESCO ในเซี่ยงไฮ้

สถาบัน UNESCO International Institute for STEM Education (IISTEM) ในเซี่ยงไฮ้เป็นศูนย์กลางระดับโลกแห่งใหม่ที่มุ่งยกระดับการศึกษาในสาขาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์ (STEM) ทั่วโลก สถาบันนี้ถูกจัดตั้งขึ้นตามมติของการประชุมใหญ่ของยูเนสโก และมีพันธกิจในการส่งเสริมการศึกษา STEM ที่ ครอบคลุม เท่าเทียม และมีคุณภาพ ตั้งแต่วัยเด็กจนถึงการเรียนรู้ตลอดชีวิต

หนึ่งในเป้าหมายสำคัญคือการลดความเหลื่อมล้ำด้านการศึกษา โดยให้ความสำคัญกับ แอฟริกา ประเทศพัฒนาน้อยที่สุด (Least Developed Countries – LDCs) และรัฐเกาะขนาดเล็กกำลังพัฒนา (Small Island Developing States – SIDS) ซึ่งมักมีข้อจำกัดด้านทรัพยากรและโครงสร้างพื้นฐานด้านการศึกษา

สถาบันนี้คืออะไร

IISTEM เป็นสถาบันเฉพาะทางของยูเนสโกที่มุ่งเน้นเรื่องการศึกษา STEM โดยตรง ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางระดับนานาชาติสำหรับความเชี่ยวชาญ การวิจัย และการกำหนดนโยบายด้านการเรียนรู้ STEM ในทุกระดับของระบบการศึกษา

บทบาทหลักของสถาบันประกอบด้วย

• พัฒนากรอบมาตรฐานและแนวทางการศึกษา STEM ระดับโลก
• สนับสนุนประเทศต่าง ๆ ในการกำหนดนโยบายและหลักสูตร STEM ระดับชาติ
• เสริมสร้างศักยภาพครูและบุคลากรด้านการศึกษา
• ส่งเสริมการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีตลอดชีวิต
• สนับสนุนการวิจัยและความร่วมมือระหว่างประเทศ

ยูเนสโกระบุว่าสถาบันแห่งนี้จะทำหน้าที่เป็นแพลตฟอร์มสำหรับ การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และการวิจัยร่วมกัน เพื่อช่วยประเทศต่าง ๆ พัฒนาระบบการศึกษา STEM และระบบนิเวศด้านนวัตกรรมของตนเองให้แข็งแกร่งขึ้น

ทำไมยูเนสโกจึงเลือกจีน และเลือกเซี่ยงไฮ้

เจ้าหน้าที่ของยูเนสโกอธิบายว่าจีนเป็นสถานที่ที่ “เหมาะสมโดยธรรมชาติ” สำหรับสถาบันนี้ เนื่องจากประเทศมีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และการศึกษาในระดับโลก

โดยเฉพาะ นครเซี่ยงไฮ้ ซึ่งเป็นหนึ่งในศูนย์กลางด้านนวัตกรรมและการวิจัยของเอเชีย มีการลงทุนอย่างต่อเนื่องในด้านเทคโนโลยี การพัฒนาบุคลากร และการศึกษาขั้นสูง

การตั้งสถาบันในจีนยังสะท้อนถึงแนวโน้มที่กำลังเกิดขึ้นทั่วโลก คือ ศักยภาพด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกำลังขยายตัวในเอเชีย ประสบการณ์ของจีนในการพัฒนา STEM จึงถูกมองว่าสามารถนำมาแบ่งปันและร่วมมือกับประเทศอื่น ๆ ที่ต้องการพัฒนาระบบการศึกษาด้านนี้

นอกจากนี้ยังเป็นอีกก้าวสำคัญของความร่วมมือระหว่างยูเนสโกกับจีนในด้านการศึกษาระดับโลก

สถานะ “Category 1” ของยูเนสโกหมายถึงอะไร

IISTEM ถูกกำหนดให้เป็น สถาบัน Category 1 ซึ่งเป็นสถานะที่มีความสำคัญเป็นพิเศษในโครงสร้างของยูเนสโก

สถาบัน Category 1 มีลักษณะสำคัญคือ

• เป็นหน่วยงานที่ อยู่ภายใต้ยูเนสโกโดยตรงทั้งทางกฎหมายและสถาบัน
• เป็นส่วนหนึ่งของแผนงานและงบประมาณขององค์กร
• อยู่ภายใต้กฎระเบียบและระบบบริหารของยูเนสโก

สิ่งนี้แตกต่างจาก ศูนย์ Category 2 ซึ่งเป็นองค์กรอิสระที่ทำงานร่วมกับยูเนสโก แต่ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งขององค์กรโดยตรง

ด้วยสถานะนี้ สถาบัน Category 1 มักทำหน้าที่เป็น ศูนย์อ้างอิงระดับโลกในสาขาของตน โดยให้การวิจัย ความเชี่ยวชาญ และคำแนะนำด้านนโยบายแก่ประเทศสมาชิกยูเนสโก

IISTEM ยังมีความสำคัญเพราะเป็น

• สถาบัน Category 1 แห่งแรกของยูเนสโกในจีน
• หนึ่งในสถาบัน Category 1 เพียงประมาณสิบแห่งทั่วโลก

สถาบันจะช่วยพัฒนาการศึกษา STEM ทั่วโลกอย่างไร

ภารกิจหลักของสถาบันคือการช่วยประเทศต่าง ๆ เสริมสร้างระบบการศึกษา STEM โดยเฉพาะประเทศที่มีทรัพยากรหรือศักยภาพทางเทคนิคจำกัด

การกำหนดนโยบายและมาตรฐานระดับโลก

IISTEM จะช่วยพัฒนากรอบมาตรฐานการศึกษา STEM ระดับนานาชาติ พร้อมให้คำแนะนำด้านนโยบายแก่รัฐบาล รวมถึงสนับสนุนการออกแบบยุทธศาสตร์ STEM และกรอบทักษะของประเทศต่าง ๆ

การพัฒนาครูและหลักสูตร

อีกหนึ่งภารกิจสำคัญคือการเสริมศักยภาพครู ผ่านการฝึกอบรม การพัฒนาหลักสูตรสมัยใหม่ และการวางแผนระบบการศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพ

การวิจัยและการแลกเปลี่ยนความรู้

สถาบันจะทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางสำหรับการวิจัยร่วมกัน และสร้างเครือข่ายให้ประเทศต่าง ๆ แลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดด้านการศึกษา STEM

การลดช่องว่างด้านการศึกษา

ยูเนสโกกำหนดให้ แอฟริกา ประเทศพัฒนาน้อยที่สุด และรัฐเกาะขนาดเล็กกำลังพัฒนา เป็นกลุ่มประเทศที่ได้รับความสำคัญเป็นลำดับแรก

หลายประเทศในกลุ่มนี้ยังเผชิญปัญหา เช่น

• ขาดครูด้าน STEM
• โครงสร้างพื้นฐานทางการศึกษาไม่เพียงพอ
• ทรัพยากรทางเทคโนโลยีจำกัด

องค์การสหประชาชาติจัดประเภทประเทศพัฒนาน้อยที่สุด (LDCs) ว่าเป็นประเทศรายได้ต่ำที่มีความเปราะบางทางเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมสูง ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในทวีปแอฟริกา

IISTEM ตั้งเป้าที่จะช่วยประเทศเหล่านี้ผ่าน การสนับสนุนนโยบาย การฝึกอบรมบุคลากร และความร่วมมือระดับนานาชาติ เพื่อเสริมสร้างทักษะด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่จำเป็นต่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน

ทำไมสถาบันนี้จึงสำคัญ

การก่อตั้ง IISTEM สะท้อนความพยายามระดับโลกในการลดช่องว่างด้านการศึกษา STEM ในยุคที่เศรษฐกิจและอุตสาหกรรมขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีมากขึ้น

หากประเทศต่าง ๆ เข้าถึงการศึกษา STEM อย่างมีคุณภาพไม่เท่ากัน ความแตกต่างด้านเศรษฐกิจ นวัตกรรม และโอกาสทางอาชีพก็อาจขยายกว้างขึ้น

ยูเนสโกจึงคาดหวังว่าสถาบันแห่งนี้ในเซี่ยงไฮ้จะทำหน้าที่เป็น ศูนย์กลางระดับโลกด้านนโยบาย การวิจัย และความร่วมมือด้านการศึกษา STEM ช่วยให้ประเทศสมาชิกสร้างบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีรุ่นใหม่ และขยายโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาคุณภาพทั่วโลก