แผน升级 Ethereum ล่าสุด: Glamsterdam เร่งทดสอบ ส่วน Hegotá ยังไม่สรุปฟีเจอร์ปี 2027

Ethereum กำลังเดินหน้าแผนอัปเกรดเครือข่ายในสองเส้นทางที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน: Glamsterdam อยู่ระหว่างการทดสอบความเข้ากันได้แบบเปิดสาธารณะ และมีเป้าหมายเบื้องต้นสำหรับการเปิดใช้บนเมนเน็ตใน ไตรมาส 4 ปี 2026 ขณะที่ Hegotá ซึ่งวางแผนไว้สำหรับปี 2027 ยังอยู่ในขั้นตอนคัดเลือกและลดขอบเขตฟีเจอร์

สำหรับทีมพัฒนาแอปพลิเคชัน กระเป๋าเงินดิจิทัล และโครงสร้างพื้นฐาน Ethereum สิ่งที่ต้องทำก่อนคือทดสอบซอฟต์แวร์กับโมเดลค่าแก๊สและกติกาการสร้างบล็อกแบบใหม่ของ Glamsterdam ก่อนที่การเปลี่ยนแปลงจะไปถึงเครือข่ายทดสอบระยะยาวและเมนเน็ต

Glamsterdam เดินหน้าอย่างไรสู่เมนเน็ต

มูลนิธิ Ethereum เปิดตัว Platåberget เครือข่ายทดสอบสาธารณะระยะแรกสำหรับ Glamsterdam โดยตั้งใจให้เปิดใช้งานต่อเนื่องเป็นเวลาหลายเดือน ต่างจาก devnet ภายในที่มีอายุสั้น Platåberget เปิดโอกาสให้นักพัฒนา ผู้ตรวจสอบธุรกรรม (validator) ทีมกระเป๋าเงิน ผู้จัดทำดัชนีข้อมูล (indexer) และผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานได้ทดสอบการทำงานจริงและค้นหาปัญหาความเข้ากันได้ก่อนอัปเกรดจะไปถึง Sepolia, Hoodi และเมนเน็ต

Glamsterdam มีกำหนด fork บน Platåberget ในวันที่ 20 สิงหาคม ส่วนกำหนดการเปิดใช้บนเมนเน็ตถูกเลื่อนจากช่วงครึ่งแรกของปี 2026 มาเป็น ไตรมาส 4 ปี 2026 อย่างไรก็ตาม กำหนดการดังกล่าวยังเป็นเป้าหมายสำหรับการวางแผน ไม่ใช่วันที่เปิดใช้งานที่รับรองแล้ว

ลำดับการทดสอบที่คาดไว้มีดังนี้

1. เปิดใช้ Glamsterdam บน Platåberget
2. รวบรวมข้อเสนอแนะและแก้ไขปัญหาความเข้ากันได้
3. เปิด non-finality devnet สำหรับทดสอบการทำงานของเครือข่ายโดยยังไม่มุ่งสู่ finality อย่างสมบูรณ์
4. เปิด fork ของ Glamsterdam บน Sepolia และ Hoodi
5. นำขึ้นเมนเน็ตเมื่อเครือข่ายทดสอบมีเสถียรภาพแล้ว

จุดเปลี่ยนของ Glamsterdam ที่อาจทำให้เครื่องมือเดิมทำงานผิดพลาด

สมมติฐานเรื่องค่าแก๊สกำลังเปลี่ยนไป

Glamsterdam ประกอบด้วยชุดการปรับราคาแก๊สครั้งใหญ่ โดยมีเป้าหมายให้เพดานการใช้แก๊สอยู่ที่ประมาณ 200 ล้านแก๊ส การเปลี่ยนแปลงนี้อาจกระทบซอฟต์แวร์ที่กำหนดเพดานแก๊สสูงสุดแบบตายตัว เช่น กระเป๋าเงินดิจิทัล ระบบ indexer และเครื่องมือประเมินค่าแก๊ส

การเปลี่ยนแปลงไม่ได้จำกัดอยู่แค่การแก้ค่าคงที่เพียงตัวเดียว EIP-8037 จะเพิ่มมิติของ state gas แยกออกจาก execution gas สำหรับการดำเนินการที่สร้าง state ใหม่ ตามโครงสร้างค่าใช้จ่ายแบบแยกส่วน การโอน ETH ไปยังบัญชีที่มีอยู่แล้วอาจยังใช้ execution gas ที่ 21,000 หน่วย แต่การโอนไปยังบัญชีที่ยังไม่มีอยู่จะต้องจ่าย state gas เพิ่มสำหรับการสร้าง state ใหม่

ดังนั้น นักพัฒนาควรเลิกยึดถือสมมติฐานสองประการนี้

• การโอน ETH แบบปกติทุกครั้งใช้แก๊สเท่ากับ 21,000 หน่วยพอดี
• ธุรกรรม Ethereum ทุกประเภทสามารถอธิบายด้วยมิติแก๊สเพียงแบบเดียว

กระเป๋าเงินและบริการที่เกี่ยวข้องควรใช้ระบบประเมินค่าแก๊สที่รับรู้กติกาของโปรโตคอล และทดสอบทั้งการโอนไปยังบัญชีที่มีอยู่แล้วและบัญชีใหม่บน Platåberget โดยมูลนิธิ Ethereum เตือนโดยตรงว่าเครื่องมือที่พึ่งพาเพดานแก๊สแบบ hardcoded อาจทำงานผิดพลาดได้

ePBS เปลี่ยนขั้นตอนการสร้างบล็อก

Enshrined proposer-builder separation (ePBS) หรือการแยกบทบาทผู้เสนอและผู้สร้างบล็อกในระดับโปรโตคอล เป็นหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงสำคัญของ Glamsterdam ผ่าน EIP-7732 การเปลี่ยนแปลงนี้กระทบวิธีที่โปรโตคอลบันทึกและตรวจสอบความรับผิดชอบด้านการสร้างบล็อก ดังนั้นทีมที่ดูแล validator, builder, relay และ node ควรทดสอบกระบวนการทำงานให้ครบ ไม่ใช่เพียงตรวจว่าการส่งธุรกรรมพื้นฐานยังใช้งานได้

Block-Level Access Lists เพิ่มข้อมูลเกี่ยวกับการเข้าถึง state

Block-Level Access Lists ตามข้อเสนอ EIP-7928 ก็เป็นส่วนหนึ่งของการอัปเกรดเช่นกัน รายการดังกล่าวจะให้ข้อมูลเพิ่มเติมแก่ไคลเอนต์และระบบโครงสร้างพื้นฐานเกี่ยวกับ state ที่คาดว่าจะถูกเรียกใช้ภายในแต่ละบล็อก จึงอาจต้องปรับปรุงเครื่องมือประมวลผล ตลอดจนระบบที่อ่านหรือจำลองข้อมูลบล็อก

ขีดจำกัดขนาดสัญญาและ initcode จะเพิ่มขึ้น

Glamsterdam ยังเสนอให้เพิ่มขีดจำกัดด้านขนาด ได้แก่

• ขนาดสัญญาสูงสุดหลังการ deploy: จาก 24 KiB เป็น 64 KiB
• ขนาด initcode สูงสุด: จาก 48 KiB เป็น 128 KiB

เครื่องมือ deploy สัญญา ระบบตรวจสอบ bytecode เฟรมเวิร์กสำหรับนักพัฒนา และระบบ indexer ควรทดสอบที่ขอบเขตใหม่ แทนการถือว่าขีดจำกัดในปัจจุบันจะคงอยู่ถาวร

เช็กลิสต์ที่นักพัฒนาควรทดสอบบน Platåberget

สำหรับทีมที่ดูแลซอฟต์แวร์ที่เชื่อมต่อกับ Ethereum เช็กลิสต์เชิงปฏิบัติมีความสำคัญกว่าชื่อเรียกของการอัปเกรด ทีมควรดำเนินการดังนี้

• นำสมมติฐานเรื่องเพดาน gas limit สูงสุดแบบ hardcoded ออก
• ทดสอบการโอน ETH ไปยังทั้งบัญชีที่มีอยู่แล้วและบัญชีที่ยังไม่มีอยู่
• รองรับการแยกบัญชีระหว่าง execution gas และ state gas เมื่อจำเป็น
• ตรวจสอบ gas estimator การแสดงค่าธรรมเนียม และระบบจำลองธุรกรรม
• ทดสอบขั้นตอนการทำงานของ node, builder และ validator ที่เกี่ยวข้องกับ ePBS
• ตรวจสอบ parser ของบล็อกและระบบ indexer กับ Block-Level Access Lists
• ทดสอบการจัดการ contract และ initcode ที่ขนาดสูงสุดใหม่
• ทำซ้ำการทดสอบเมื่อ Glamsterdam ขยับไปยัง non-finality devnet, Sepolia และ Hoodi

ด้วยเหตุนี้ Platåberget จึงไม่ใช่เพียงเครือข่ายสำหรับชมตัวอย่างอัปเกรด แต่เป็นพื้นที่สำหรับค้นหาซอฟต์แวร์ที่อาจเสียหายก่อนที่ทีมจะไม่มีเวลาแก้ไขระบบที่ใช้งานจริง

Hegotá: มี 66 ข้อเสนอ แต่ยืนยันแล้วเพียงฟีเจอร์เดียว

Hegotá คืออัปเกรดที่วางแผนไว้สำหรับปี 2027 แต่ขอบเขตยังไม่สิ้นสุด นักพัฒนากำลังพิจารณา 66 ข้อเสนอ โดยคาดว่าจะมีรายชื่อข้อเสนอที่เสนอให้บรรจุ (proposed-for-inclusion) ราววันที่ 27 สิงหาคม และทีมพัฒนาไคลเอนต์จะส่งการจัดอันดับความต้องการภายในวันที่ 10 กันยายน วันเหล่านี้เป็นหมุดหมายของกระบวนการตัดสินใจ ไม่ได้หมายความว่าข้อเสนอทั้ง 66 รายการจะถูกนำไปใช้งานจริง

สถานะของข้อเสนอแต่ละประเภทมีความหมายต่างกัน

• Scheduled: มีการกำหนดไว้อย่างเป็นทางการว่าจะรวมอยู่ในการอัปเกรด
• Considered: อยู่ระหว่างการพิจารณาอย่างจริงจัง แต่ยังไม่ยืนยัน
• Candidate: อยู่ในรายชื่อผู้สมัครและยังต้องแข่งขันด้านทรัพยากรการพัฒนาและการทดสอบ

ขณะนี้ FOCIL หรือ Fork-Choice Enforced Inclusion Lists ภายใต้ EIP-7805 เป็นฟีเจอร์เดียวของ Hegotá ที่ถูกจัดตารางไว้อย่างเป็นทางการ กลไกนี้มีเป้าหมายเพิ่มความต้านทานต่อการเซ็นเซอร์ โดยเปิดทางให้รายการธุรกรรมที่กำหนดโดย validator ถูกบังคับผ่านกติกา fork choice เพื่อลดความสามารถของ block builder ในการตัดธุรกรรมที่มีสิทธิ์ออกจากบล็อก

ผู้สมัครสำคัญของ Hegotá

Frame Transactions

Frame Transactions หรือ EIP-8141 ยังอยู่ในสถานะพิจารณา ไม่ใช่ฟีเจอร์ที่ยืนยันแล้วสำหรับ Hegotá ข้อเสนอนี้กำหนดรูปแบบธุรกรรมใหม่ ซึ่งแบ่งการตรวจสอบความถูกต้อง การชำระค่าแก๊ส และการประมวลผลออกเป็นลำดับของ frame และการเรียกใช้สัญญา แนวทางดังกล่าวอาจสร้างเส้นทางระดับโปรโตคอลไปสู่ account abstraction และรูปแบบการชำระค่าธรรมเนียมที่ยืดหยุ่นขึ้น

นักวิจัย Ethereum ยังพูดถึง Frame Transactions ร่วมกับข้อเสนอที่เกี่ยวข้องในฐานะชุดเครื่องมือที่อาจช่วยรองรับฟังก์ชันความเป็นส่วนตัวระดับโปรโตคอล อย่างไรก็ตาม แพ็กเกจดังกล่าวยังไม่ใช่ชุดฟีเจอร์ Hegotá ที่ได้รับการอนุมัติ

Quick Slots

Ethlabs สนับสนุน Quick Slots หรือ EIP-8198 ให้เป็นส่วนหนึ่งของ Hegotá ที่มีขอบเขตชัดเจน โดยมุ่งลดเวลาการสร้างบล็อกและเร่ง finality แต่ระยะเวลา slot ที่สั้นลงยังเป็นข้อเสนอ ไม่ใช่พารามิเตอร์ของอัปเกรดที่ได้รับการยืนยันแล้ว

การขยายความสามารถของ Layer 1 อย่างต่อเนื่อง

ข้อเสนอแนะของ Ethlabs ยังรวมถึงการเพิ่มขีดความสามารถของ Layer 1 ต่อไป ควบคู่กับการต้านทานการเซ็นเซอร์ การยืนยันธุรกรรมที่เร็วขึ้น และ account abstraction ในระดับโปรโตคอล สิ่งเหล่านี้เป็นลำดับความสำคัญสำหรับการอภิปราย ไม่ได้มีสถานะเท่ากับการตัดสินใจบรรจุฟีเจอร์อย่างเป็นทางการ

ส่วนการเพิ่ม gas limit, slot ระยะเวลา 8 วินาที, การเข้ารหัสหลังยุคควอนตัม รวมถึงข้อเสนอด้าน validator ความเป็นส่วนตัว และ execution layer อื่น ๆ ยังอยู่ระหว่างพิจารณา และยังไม่ใช่ขอบเขต Hegotá ที่ยืนยันแล้ว

สรุปสำหรับทีมพัฒนา Ethereum

Glamsterdam คือเส้นตายด้านวิศวกรรมในระยะใกล้ Platåberget เปิดพื้นที่สาธารณะให้ทีมค้นหาปัญหาจากการปรับราคาแก๊ส การแยก state gas, ePBS, access lists และขีดจำกัดขนาดใหม่ ก่อนที่อัปเกรดจะเดินทางต่อไปยัง Sepolia, Hoodi และเมนเน็ต

ส่วน Hegotá ยังเป็นกระบวนการจัดลำดับความสำคัญ มากกว่าจะเป็นรายการฟีเจอร์ที่ปิดผนึกแล้ว โดย FOCIL เป็นฟีเจอร์เดียวที่ล็อกไว้ในตอนนี้ ขณะที่ Frame Transactions, Quick Slots, งานขยายขนาดเครือข่าย และข้อเสนออื่น ๆ ยังต้องผ่านขั้นตอนคัดเลือก การพัฒนา และการทดสอบต่อไป

สำหรับนักพัฒนา จึงควรมอง Glamsterdam เป็นโครงการทดสอบความเข้ากันได้ที่ต้องลงมือทันที และมอง Hegotá เป็นแผนงานที่ยังเปลี่ยนแปลงได้สำหรับปี 2027 ไม่ใช่รายการฟีเจอร์ที่รับประกันว่าจะเปิดใช้งานครบทั้งหมด