IMF เตือนหนี้สาธารณะยุโรปอาจแตะ 130% ของ GDP ภายในปี 2040

ทำไมหนี้สาธารณะของยุโรปจึงมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น

ในช่วง 10–20 ปีข้างหน้า ยุโรปต้องรับภาระค่าใช้จ่ายหลายด้านพร้อมกัน

1. งบกลาโหมและความมั่นคงด้านพลังงาน

สถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ที่ตึงเครียดและความจำเป็นในการลดการพึ่งพาพลังงานจากภายนอก ทำให้รัฐบาลยุโรปต้องเพิ่มงบประมาณในด้าน กลาโหมและความมั่นคงพลังงาน เช่น การปรับปรุงกองทัพ โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน และระบบพลังงานใหม่.

2. สังคมผู้สูงอายุและค่าใช้จ่ายด้านสวัสดิการ

ยุโรปเป็นหนึ่งในภูมิภาคที่กำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้รัฐบาลต้องใช้เงินมากขึ้นในด้าน เงินบำนาญ ระบบสาธารณสุข และการดูแลระยะยาว ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายถาวรของภาครัฐ.

3. ค่าใช้จ่ายด้านสภาพภูมิอากาศและดอกเบี้ยหนี้

นอกจากนั้น รัฐบาลยังต้องลงทุนใน นโยบายการเปลี่ยนผ่านพลังงานและการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมถึงรับภาระ ดอกเบี้ยจากหนี้สาธารณะที่มีอยู่แล้ว ซึ่งเพิ่มขึ้นตามระดับหนี้.

การวิเคราะห์ของ IMF ระบุว่า ค่าใช้จ่ายจากปัจจัยเหล่านี้รวมกันอยู่ที่ประมาณ 2.5% ของ GDP ของยุโรปในปี 2025 และอาจเพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่าเป็น ประมาณ 6.75% ของ GDP ภายในปี 2050.

ทำไมการเติบโตที่อ่อนแอจึงทำให้ปัญหาหนี้รุนแรงขึ้น

ความยั่งยืนของหนี้สาธารณะขึ้นอยู่กับการเติบโตทางเศรษฐกิจ หากเศรษฐกิจเติบโตช้า รายได้ภาษีของรัฐบาลก็เพิ่มขึ้นช้าตามไปด้วย

IMF คาดว่าเศรษฐกิจยุโรปในระยะกลางจะเติบโตเพียงในระดับ ปานกลางค่อนไปทางต่ำ เนื่องจากปัญหาเชิงโครงสร้าง เช่น การเพิ่มขึ้นของผลิตภาพที่ช้า และความคืบหน้าในการรวมตลาดภายในยุโรปที่ยังจำกัด.

สถานการณ์นี้สร้างวงจรที่ท้าทาย

• รายได้ภาษีเพิ่มขึ้นช้า
• ค่าใช้จ่ายภาครัฐยังคงเพิ่มขึ้น
• การควบคุมระดับหนี้ให้สัมพันธ์กับ GDP ทำได้ยากขึ้น

IMF ยังเตือนว่า หากเกิดสถานการณ์เลวร้าย เช่น ช็อกด้านอุปทานต่อเนื่องร่วมกับภาวะการเงินตึงตัว เศรษฐกิจยุโรปอาจเข้าใกล้ภาวะถดถอย ในขณะที่เงินเฟ้ออาจสูงถึงประมาณ 5% ซึ่งจะยิ่งทำให้การบริหารการคลังซับซ้อนขึ้น.

เหตุผลที่ IMF เรียกร้องการปฏิรูปเชิงโครงสร้าง

IMF ระบุว่าการลดงบประมาณเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ หากยุโรปไม่สามารถเพิ่มศักยภาพการเติบโตของเศรษฐกิจได้

การปฏิรูปเชิงโครงสร้างมีเป้าหมายเพื่อ

• เพิ่มผลิตภาพของเศรษฐกิจ
• ส่งเสริมการลงทุนภาคเอกชน
• เพิ่มการจ้างงานและการเคลื่อนย้ายแรงงาน
• ทำให้ตลาดทุนและตลาดสินค้าในสหภาพยุโรปเชื่อมโยงกันมากขึ้น

หากไม่มีการเติบโตที่แข็งแรงขึ้น IMF เตือนว่ามาตรการลดการขาดดุลงบประมาณเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอที่จะหยุดการเพิ่มขึ้นของหนี้สาธารณะ.

ทำไมต้องมีการรัดเข็มขัดทางการคลัง

นอกจากการปฏิรูป IMF ยังเสนอให้ประเทศยุโรปดำเนิน การปรับสมดุลการคลัง (fiscal consolidation) เช่น การควบคุมการใช้จ่ายหรือเพิ่มรายได้ภาษี เพื่อค่อย ๆ ลดการขาดดุลงบประมาณ

เหตุผลสำคัญคือ ภาระค่าใช้จ่ายหลายรายการ เช่น เงินบำนาญหรือกลาโหม เป็นค่าใช้จ่ายระยะยาว ไม่ใช่มาตรการชั่วคราว หากใช้การกู้ยืมมาชดเชยทั้งหมด หนี้สาธารณะจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว.

มาตรการรัดเข็มขัดที่ออกแบบอย่างระมัดระวังจึงมีเป้าหมายเพื่อรักษาเสถียรภาพทางการคลัง โดยไม่ทำให้เศรษฐกิจชะลอตัวรุนแรง.

แนวคิดการกู้ยืมร่วมกันในระดับสหภาพยุโรป

IMF ยังเสนอว่าโครงการบางประเภทควรจัดการในระดับ สหภาพยุโรป (EU) มากกว่าปล่อยให้แต่ละประเทศรับภาระเพียงลำพัง

การกู้ยืมร่วมกันสามารถช่วยสนับสนุนการลงทุนที่เป็นประโยชน์ต่อทั้งภูมิภาค เช่น

• โครงการด้านกลาโหม
• โครงสร้างพื้นฐานพลังงานข้ามพรมแดน
• การลงทุนด้านความมั่นคงและความยืดหยุ่นของเศรษฐกิจ

การกู้ร่วมกันช่วยกระจายต้นทุนระหว่างประเทศสมาชิก และเปิดทางให้เกิดโครงการขนาดใหญ่ที่ประเทศเดียวอาจแบกรับไม่ไหว.

สรุปภาพรวม

สารหลักจาก IMF คือ ยุโรปกำลังเผชิญความท้าทายด้านการคลังในระยะยาว ค่าใช้จ่ายด้านกลาโหม พลังงาน และสังคมผู้สูงอายุจะเพิ่มแรงกดดันต่อการเงินภาครัฐไปอีกหลายทศวรรษ

หากไม่มีการเปลี่ยนแปลงนโยบาย หนี้สาธารณะเฉลี่ยของประเทศในยุโรปอาจเพิ่มขึ้นถึง 130% ของ GDP ภายในปี 2040 แนวทางที่ IMF เสนอคือการผสมผสาน สามแนวทางหลัก ได้แก่ การปฏิรูปเศรษฐกิจเพื่อเพิ่มการเติบโต การรัดเข็มขัดทางการคลังในระดับประเทศ และการใช้เครื่องมือการเงินร่วมกันในระดับสหภาพยุโรปสำหรับโครงการสำคัญ.