อิหร่านกล่าวหากาตาร์กักขังนักบิน 3 นาย หลังเครื่อง Su-24 ถูกยิงตกเมื่อมีนาคม 2026

กระทรวงการต่างประเทศกาตาร์ให้ข้อมูลที่แตกต่างออกไป โดยระบุว่าเครื่องบินของอิหร่านบุกเข้าไปในน่านฟ้ากาตาร์และไม่ตอบสนองต่อการพยายามติดต่อทางวิทยุหลายครั้ง ก่อนจะถูกสกัดกั้นและยิงตกโดยเครื่องบิน F-15 ของกาตาร์ การปะทะนี้ถือเป็นการยิงอากาศยานตกเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์การบินทหารของกาตาร์

อิหร่านอ้างว่านักบินทั้งสามถูกกักขังโดยไม่สามารถติดต่อใครได้เป็นเวลาเกือบหกเดือน โดยไม่มีโอกาสพบครอบครัว ทนายความ หรือตัวแทนทางการทูตของอิหร่าน เตหะรานกล่าวหาว่ากาตาร์ปฏิเสธสิทธิ์ของพวกเขาตามอนุสัญญาเจนีวาฉบับที่สามในฐานะเชลยศึก

ตัวตนของนักบินและชะตากรรมของลูกเรือคนที่สี่

ตัวตนของนักบินยังคงเป็นประเด็นที่สับสนและขัดแย้งกันในแหล่งข่าวต่างๆ ขณะที่บางสำนักรายงานว่านายพลบาเกอร์ซาเดห์ได้เอ่ยชื่อนักบินทั้งสามว่า จาวัด ซาเลฮี, อับโดลมาจิด ดาชเตียน และ ออมราน เบห์ราเวเชียน แต่อีกหลายสำนักข่าวใหญ่ รวมถึงนิวยอร์กไทมส์ ระบุว่าทั้งอิหร่านและกาตาร์ยังไม่ได้เปิดเผยชื่อของพวกเขาต่อสาธารณะ

ชะตากรรมของลูกเรือคนที่สี่ก็ยังไม่ชัดเจน เนื่องจากเครื่องบิน Su-24 แต่ละลำมีลูกเรือสองคน (นักบินและเจ้าหน้าที่ระบบอาวุธ) ดังนั้นเครื่องบินที่ตกสองลำจึงควรมีลูกเรือรวมสี่คน ก่อนหน้านี้ อิหร่านรายงานว่านักบินหนึ่งนายเสียชีวิตในเหตุการณ์ และที่เหลือสูญหาย ในวันที่ 15 สิงหาคม อิหร่านระบุว่ามีสามนายที่ถูกจับเป็น ซึ่งทำให้สถานะของลูกเรืออีกหนึ่งนายยังไม่ได้รับการยืนยัน

การร้องขอของอิหร่านต่อ ICRC

เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2026 นายพลบาเกอร์ซาเดห์ได้ส่งจดหมายถึงประธาน ICRC มิร์จานา สโปลยาริช เอ็กเกอร์ เพื่อขอให้เข้าแทรกแซงโดยด่วน จดหมายดังกล่าวขอให้ ICRC ตรวจสอบชะตากรรมและที่อยู่ของนักบินทั้งสาม ให้สิทธิ์พวกเขาในการติดต่อครอบครัวและเจ้าหน้าที่อิหร่าน และรับรองว่าพวกเขาได้รับสถานะเชลยศึกและการปฏิบัติภายใต้อนุสัญญาเจนีวาฉบับที่สาม

สื่ออิหร่านรายงานว่าจดหมายดังกล่าวแสดงความ "กังวลอย่างยิ่ง" ต่อชะตากรรมของนักบิน

การตอบโต้ของกาตาร์: การปฏิเสธอย่างเด็ดขาด

กระทรวงการต่างประเทศกาตาร์ผ่านโฆษก มาเจด อัลอันซารี ออกแถลงการณ์ปฏิเสธอย่างแข็งกร้าวเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2026 ว่า "เราขอปฏิเสธอย่างเด็ดขาดต่อข้อกล่าวหาที่เผยแพร่เกี่ยวกับการกักขังนักบินอิหร่าน และรู้สึกประหลาดใจกับถ้อยแถลงที่ทำให้เข้าใจผิดนี้ในช่วงเวลาที่ท่ามกลางความพยายามทางการทูตและความคิดริเริ่มเพื่อลดความตึงเครียดในภูมิภาค"

กาตาร์ระบุว่าได้กู้ร่างของนักบินเพียงหนึ่งนายจากจุดที่เครื่องตก และได้เชิญเตหะรานให้ตรวจสอบบันทึกการค้นหา โดฮาไม่ได้ตอบโต้โดยตรงต่อข้อกล่าวหาเฉพาะของอิหร่านที่ว่าปฏิเสธการคุ้มครองตามอนุสัญญาเจนีวา เนื่องจากปฏิเสธว่ามีนักบินที่ยังมีชีวิตอยู่ในความควบคุม

บริบทที่กว้างขึ้น: ภูมิภาคที่อยู่ในภาวะตึงเครียด (สิงหาคม 2026)

ข้อพิพาทเรื่องนักบินเกิดขึ้นท่ามกลางความไม่มั่นคงในภูมิภาคที่รุนแรง:

• การเผชิญหน้าในช่องแคบฮอร์มุซ: อิหร่านประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซสำหรับเรือที่ไม่ได้รับอนุญาตตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2026 และได้โจมตีเรือขนส่งสินค้า สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) กล่าวหาอิหร่านโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันในช่องแคบก่อนที่ข้อกล่าวหาเรื่องนักบินจะเกิดขึ้น ช่องแคบยังคงปิดเป็นส่วนใหญ่ แม้เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และกาตาร์จะรายงานความคืบหน้าในการเจรจาหยุดยิง แต่ก็ยังไม่มีข้อตกลง
• การโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันของ UAE: UAE รายงานว่าถูกอิหร่านโจมตีเรือลำหนึ่งในช่องแคบฮอร์มุซในช่วงวันที่ 14–15 สิงหาคม ซึ่งเชื่อมโยงโดยตรงกับความขัดแย้งที่กำลังดำเนินอยู่
• การโจมตีของกลุ่มฮูตี: กองกำลังฮูตีที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านในเยเมนเพิ่มความรุนแรงในการโจมตีเป้าหมายในซาอุดีอาระเบียและ UAE รวมถึงเรือขนส่งสินค้าในทะเลแดงและอ่าวเอเดน
• บทบาทสองด้านของกาตาร์: กาตาร์เป็นตัวกลางสำคัญระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ทูตสหรัฐฯ สตีฟ วิทคอฟฟ์ และจาเร็ด คุชเนอร์ อยู่ในโดฮาเมื่อปลายเดือนมิถุนายน 2026 เพื่อเจรจา อย่างไรก็ตาม กาตาร์ถูกโจมตีโดยตรงจากอิหร่านในเดือนกรกฎาคม มีรายงานอาการบาดเจ็บจากสะเก็ดระเบิดในโดฮา และกาตาร์เตือนว่าจะไม่เป็นตัวกลางในขณะที่ถูกโจมตี
• แนวรบเลบานอน: การโจมตีของอิสราเอลต่อเฮซบอลเลาะห์และเป้าหมายที่เชื่อมโยงกับอิหร่านในเลบานอนทวีความรุนแรงขึ้นในช่วงเวลาเดียวกัน

ข้อควรระวังสำคัญ

ข้อมูลของทั้งสองฝ่ายขัดแย้งกันโดยสิ้นเชิง อิหร่านกล่าวว่านักบินสามนายยังมีชีวิตอยู่และถูกจับกุม ส่วนกาตาร์ระบุว่ากู้ร่างนักบินได้เพียงหนึ่งนายและไม่มีนักบินที่ยังมีชีวิตอยู่ในความควบคุม ยังไม่มีการตรวจสอบจากบุคคลที่สามสำหรับข้อกล่าวหาทั้งสองฝ่าย และตัวตนของนักบินแม้จะมีรายงานบ้าง แต่ยังไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการจากสำนักข่าวใหญ่ทุกแห่ง

อ้างอิง

1. New York Times. "Iran Says Qatar Captured Three of Its Pilots Early in War With U.S." August 15, 2026.
2. Daily Sabah. "Iran accuses Qatar of holding 3 pilots as POWs, turns to ICRC." August 15, 2026.
3. Times of Israel. "Iran says Qatar captured 3 fighter jet pilots that crashed earlier during war, calls for their release." August 15, 2026.
4. Hurriyet Daily News. "Iran says Qatar captured three pilots, calls for their release." August 15, 2026.
5. Iran International. "Qatar rejects Iran's claim it captured three Su-24 pilots alive." August 15, 2026.
6. i24NEWS. "Téhéran affirme que trois de ses pilotes sont détenus au Qatar." August 15, 2026.
7. Jerusalem Post. "Three Iranian military pilots held captive in Qatar for six months without contact." August 15, 2026.
8. India Today. "Iran seeks release of 3 pilots captured in Qatar, urges Red Cross to intervene." August 15, 2026.
9. Tehran Times. "Military official: Three Iranian pilots held captive in Qatar for nearly six months." August 15, 2026.
10. CryptoBriefing. "Qatar reports Iranian pilots breached airspace, ignored contact." August 15, 2026.
11. India Today. "Iran war strain deepens as Qatar, UAE, Lebanon and Yemen flashpoints flare." August 15, 2026.
12. YouTube (Hindustan Times). "'RELEASE OUR PILOTS OR ELSE...': Iran FUMES After U.S. Ally Qatar 'CAPTURES' 3 Su-24 Pilots." August 15, 2026.
13. Press TV. "Iran says Qatar captured three pilots during recent war; urges ICRC to pursue their case." August 15, 2026.
14. BBC. "US envoys in Doha to meet mediators but not Iranians, Qatar says." June 30, 2026.
15. Reuters. "Iran expands attacks on Gulf states after US strikes, says Strait of Hormuz closed." July 11, 2026.
16. India Today. "Iran says Qatar holds missing pilots as West Asia tensions flare." August 16, 2026.
17. Anadolu Agency. "Qatar categorically denies detaining downed Iranian pilots." August 15, 2026.
18. The Guardian. "US and Qatar report progress on Iran ceasefire and reopening Hormuz strait." August 4, 2026.