กลไกการทำงาน: ข้อเสนอนี้ไม่ได้เปลี่ยนแปลงวิธีการคำนวณรางวัลของ Validator ทุกๆ Epoch (รอบประมาณ 6.4 นาที) รางวัลสำหรับการรับรอง (Attestations), การเสนอ Block (Block Proposals), และการเข้าร่วม Sync Committee จะถูกจ่ายตามปกติ จากนั้น ส่วนหนึ่งของรางวัลในอุดมคติ (Idealized Rewards) ของ Validator แต่ละคนจะถูกเผา สัดส่วนการเผา b คำนวณจากสูตร b = (D / 60,250,000)^1.5 โดยที่ D คือจำนวน ETH ที่ถูก Stake ทั้งหมด หากการ Stake ลดลงต่ำกว่า 50% การเผาก็จะลดลงและผลตอบแทนจะเพิ่มขึ้น โดยอัตโนมัติเพื่อดึงดูดให้ Stake กลับมาโดยไม่ต้องมีการกำหนดขอบเขตแบบตายตัว
ข้อโต้แย้งที่สนับสนุน: ผู้สนับสนุนกล่าวว่าข้อเสนอนี้จัดการกับความเสี่ยงจากการเจือจาง (Dilution Risk) — เมื่อการ Stake อยู่ที่ ~33% ของอุปทาน ETH และมีแนวโน้มจะถึง 50% รางวัลจากการผลิตเหรียญใหม่ที่ไม่ถูกตรวจสอบจะสร้างแรงกดดันในการขายที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ และทำให้ผู้ที่ไม่ได้ Stake (Non-Stakers) เจือจางลง พวกเขายังโต้แย้งว่าข้อเสนอนี้รักษาแรงจูงใจด้านความปลอดภัยไว้: Validator ยังคงได้รับรางวัลรวม (Gross Rewards) และสามารถหารายได้จาก Tips ใน Execution Layer และ MEV (Miner Extractable Value) ดังนั้นการ Validate ที่ซื่อสัตย์ยังคงทำกำไรได้
ข้อโต้แย้งที่คัดค้าน: นักวิจารณ์คำนวณว่าผลตอบแทนสุทธิจากการ Stake (Net Staking Yield) จะลดลงอย่างรุนแรงเหลือประมาณ 1.2% แม้ในอัตราส่วนการ Stake ที่ 33% ในปัจจุบัน ซึ่งต่ำกว่าตัวเลข ~1.75% ที่ข้อเสนอก่อนหน้านี้เคยถูกต่อต้านอย่างหนัก สิ่งนี้อาจขับไล่ผู้ Stake เดี่ยวรายย่อย (Solo Stakers) และโปรโตคอล Liquid Staking ขนาดเล็กออกจากตลาด ซึ่งจะเป็นการเสริมความแข็งแกร่งให้ Lido และ Exchange แบบรวมศูนย์ขนาดใหญ่ บางคนยังโต้แย้งว่าการกำจัดผลตอบแทนจากการ Stake จะลบข้อได้เปรียบที่สำคัญที่สุดประการหนึ่งของ ETH เหนือ Bitcoin ในฐานะสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทน ซึ่งอาจลดความต้องการลงได้
ข้อถกเถียงเรื่องจังหวะเวลา: ข้อเสนอนี้ถูกนำเสนอเพียงไม่กี่วันก่อนรอบการทบทวน Hard Fork 'Hegotá' ซึ่งสร้างความประหลาดใจให้กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจำนวนมาก และถูกวิพากษ์วิจารณ์ถึงความเร่งรีบในการนำเสนอ
การถกเถียงของ Solana เกี่ยวข้องกับ Solana Improvement Documents (SIMDs) หลายฉบับที่คืบหน้าไปมากกว่าสู่การลงคะแนนบนเชน:
SIMD-0228 (การออกเหรียญตามตลาด): เสนอโดยพาร์ทเนอร์จาก Multicoin Capital ข้อเสนอนี้จะแทนที่ตารางลดอัตราเงินเฟ้อแบบตายตัวของ Solana ด้วยระบบที่ปรับเปลี่ยนได้ โดยอัตราเงินเฟ้อจะลดลงเมื่อมีส่วนร่วมในการ Stake สูง และเพิ่มขึ้นเมื่อมีส่วนร่วมต่ำ คาดการณ์ว่าอาจลดอัตราเงินเฟ้อจาก ~4.7% เหลือเพียง ~0.87–1.5% ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขการ Stake ข้อเสนอนี้ถูกนำเข้าสู่การลงคะแนนของ Validator ในช่วงต้นปี 2025 แต่ไม่ผ่านในตอนนั้น
SIMD-0550 (การเร่งลดอัตราเงินเฟ้อ): เพิ่มอัตราการลดอัตราเงินเฟ้อรายปีของ Solana จาก 15% เป็น 30% ซึ่งจะทำให้ถึงเป้าหมายอัตราเงินเฟ้อขั้นต่ำที่ 1.5% เร็วขึ้นจาก ~ปี 2032 เป็น ~ปี 2029 และลดการผลิต SOL ลงประมาณ 18.9 ล้านเหรียญ (มูลค่าประมาณ 1.36 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ตลอดระยะเวลาหกปี
SIMD-0553 (การเผาค่าธรรมเนียมทรัพยากร): จับคู่กับ SIMD-0550 เพื่อเพิ่มปริมาณ SOL ที่ถูกเผาต่อวันได้ถึง 14 เท่า (จาก ~47,000 ดอลลาร์สหรัฐ เป็น ~650,000 ดอลลาร์สหรัฐ) ผ่านการปรับเปลี่ยนวิธีการคำนวณค่าธรรมเนียมตามทรัพยากร
ณ สิงหาคม 2026 ทั้ง SIMD-0550 และ SIMD-0553 กำลังใกล้ถึงเกณฑ์การได้รับคะแนนเสียง 15% ที่จำเป็นสำหรับการเริ่มการลงคะแนน Governance บนเชนอย่างเป็นทางการ
| มิติ | EIP-8363 (Ethereum) | SIMD-0228 / SIMD-0550/0553 (Solana) |
|---|---|---|
| กลไก | เผารางวัล Consensus Layer เป็น % ที่เพิ่มขึ้นเมื่ออัตราส่วน Stake สูงขึ้น | ตารางอัตราเงินเฟ้อแบบปรับเปลี่ยนได้ (SIMD-0228) หรือการเร่งลดอัตราเงินเฟ้อ + การเผาค่าธรรมเนียม (SIMD-0550/0553) |
| เป้าหมาย | จำกัดผลตอบแทนสุทธิจากการ Stake ให้เป็นศูนย์เมื่ออัตราส่วน Stake สูงกว่า 50%; จำกัดการเจือจาง | ลดอัตราเงินเฟ้อรวมของโทเค็นและไปถึงอัตราขั้นต่ำสุดได้เร็วขึ้น |
| แนวทาง | การเผาการออกเหรียญตามเกณฑ์ที่ตายตัว (Hard Threshold-based Burn) | การลดการปล่อยเหรียญที่ขับเคลื่อนโดยตลาด/ตามตารางเวลา ไม่ใช่การจำกัดแบบตายตัว |
| สถานะ ณ ส.ค. 2026 | ร่างใหม่; การถกเถียงในชุมชนช่วงต้น | SIMD-0228 ล้มเหลวในการโหวตก่อนหน้านี้; SIMD-0550/0553 กำลังใกล้ถึงเกณฑ์การลงคะแนน |
| ความเสี่ยงด้านการรวมศูนย์ | สูงกว่า — ผลตอบแทนต่ำอาจผลักดัน Solo Stakers ไปสู่ Liquid Staking Providers รายใหญ่ | ต่ำกว่า — Validator ได้รับส่วนแบ่งค่าธรรมเนียม Priority Fee (SIMD-0123) เพื่อชดเชยการออกเหรียญที่ลดลง |
| ปรัชญา | "ETH น้อยลงดีกว่า" — ใช้การเผาเพื่อทำให้ ETH ขาดแคลนมากขึ้น | "การออกเหรียญที่มีประสิทธิภาพ" — ออกเท่าที่ตลาดต้องการ; ใช้การเผา + การลดอัตราเงินเฟ้อเพื่อให้ถึงคุณสมบัติของเงินที่สมบูรณ์แบบ (Sound Money) |
ความแตกต่างทางปรัชญาพื้นฐานคือ: ข้อเสนอของ Ethereum ใช้ การเผาเป็นตัวควบคุมการ Stake (Staking Governor) — การเผาจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อมี Stake สูง ซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวเบรกสำหรับการ Stake ต่อไป ในขณะที่ข้อเสนอของ Solana มุ่งเป้าไปที่ การลดอัตราเงินเฟ้อรวมในวงกว้าง (Broad Reduction in Aggregate Inflation) ผ่านตารางการลดอัตราเงินเฟ้อที่เร็วขึ้นและการเผาค่าธรรมเนียมที่เพิ่มขึ้น โดยไม่ได้มุ่งเป้าไปที่อัตราส่วนการ Stake อย่างชัดเจน
ทั้งสองสิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความเห็นพ้องต้องกันที่เพิ่มขึ้นทั่วทั้งสองระบบนิเวศว่าอัตราการออกเหรียญในปัจจุบันจำเป็นต้องลดลง แต่พวกมันแตกต่างกันอย่างมากในเรื่องวิธีการและต้นทุนที่จะเกิดขึ้นกับผู้ Stake การถกเถียงของ Ethereum อยู่ในช่วงเริ่มต้นที่สุด ในขณะที่การถกเถียงของ Solana คืบหน้าไปมากกว่า โดยมีกำหนดการลงคะแนน Governance ที่เป็นรูปธรรมกำลังจะมาถึง