เปิดปมดีลสหรัฐฯ-อิหร่าน: ทรัมป์เบรก 'ช้าๆ ได้พร้าเล่มงาม' ทั้งที่ใกล้ลงตัว

การเปลี่ยนท่าทีนี้ชี้ให้เห็นว่า การเจรจาอาจกำลังเข้าใกล้ 'กรอบทางการเมือง' มากกว่า 'ข้อตกลงที่มีการลงนามแล้ว' โดยที่ประเด็นทางเทคนิคและการนำไปปฏิบัติยังอยู่ในขั้นตอนการหารือ

การปิดล้อมเป็นเครื่องมือต่อรอง

หนึ่งในแหล่งอำนาจต่อรองที่สำคัญที่สุดของวอชิงตันก็คือ การปิดล้อมทางเรือที่ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่องต่อการเดินเรือและท่าเรือของอิหร่าน

ทรัมป์กล่าวว่าการปิดล้อมนี้จะยังคง "มีผลบังคับใช้อย่างเต็มที่จนกว่าจะมีการบรรลุ รับรอง และลงนามในข้อตกลง"

ปฏิบัติการนี้เริ่มขึ้นในเดือนเมษายน 2026 และได้ขยายวงกว้างขึ้นอย่างมากนับตั้งแต่นั้น กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ (CENTCOM) ระบุว่า:

• ทหารสหรัฐฯ มากกว่า 15,000 นาย ได้เข้าร่วมในภารกิจปิดล้อมนี้
• กองกำลังสหรัฐฯ ได้ เปลี่ยนเส้นทางเรือพาณิชย์ประมาณ 100 ลำ ที่พยายามมุ่งหน้าไปยังท่าเรือของอิหร่าน
• มี เรือ 4 ลำที่ถูกทำให้หมดสภาพ ระหว่างการบังคับใช้
• มี เรือช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม 26 ลำ ที่ได้รับอนุญาตให้ผ่าน

รายงานอัปเดตก่อนหน้านี้ในเดือนพฤษภาคมระบุว่า มีเรือ 48 ลำที่ถูกเปลี่ยนเส้นทางในช่วงเวลาประมาณ 20 วัน ซึ่งบ่งชี้ว่าปฏิบัติการทวีความเข้มข้นขึ้นเมื่อการเจรจาดำเนินไป

การตรึงการปิดล้อมไว้ในระหว่างการเจรจานี้ วอชิงตันดูเหมือนจะกำลัง รักษาแรงกดดันทางเศรษฐกิจและยุทธศาสตร์ เอาไว้ แทนที่จะยื่นข้อเสนอผ่อนปรนก่อนที่จะมีข้อตกลงสุดท้าย

ข้อตกลงที่เป็นไปได้อาจมีอะไรบ้าง

แม้ว่าเงื่อนไขสุดท้ายจะยังไม่ลงตัว แต่เจ้าหน้าที่และแหล่งข่าวในภูมิภาคได้ระบุองค์ประกอบที่เป็นไปได้หลายประการของข้อตกลงกรอบการทำงาน:

• การยุติความขัดแย้งที่ดำเนินอยู่ระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน
• การเปิด ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือยุทธศาสตร์ที่สัดส่วนการขนส่งพลังงานของโลกจำนวนมากใช้ผ่านเป็นประจำ
• การเริ่มต้นการเจรจาต่อเนื่องเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน

รายงานบางฉบับกล่าวว่ากรอบการทำงานนี้อาจทำหน้าที่เป็น 'จุดเริ่มต้นทางการเมือง' โดยที่การเจรจาอย่างละเอียดในประเด็นนิวเคลียร์จะดำเนินต่อไปหลังจากนั้น แทนที่จะทำให้เสร็จสิ้นโดยทันที

ปมที่ยังค้างคาที่ใหญ่ที่สุด: ยูเรเนียมเสริมสมรรถนะของอิหร่าน

หัวข้อที่อ่อนไหวที่สุดในการเจรจาคือ คลังสำรองยูเรเนียมเสริมสมรรถนะระดับสูงของอิหร่าน

เจ้าหน้าที่ในภูมิภาคกล่าวว่าข้อตกลงที่เป็นไปได้อาจกำหนดให้เตหะรานต้อง สละหรือกำจัดคลังสำรองนั้นทิ้ง แม้ว่ารายละเอียดที่แน่ชัดจะยังไม่ชัดเจนก็ตาม

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ คนหนึ่งบอกกับ CBS News ว่าอิหร่านได้ตกลง "ในหลักการ" กับข้อตกลงซึ่งรวมถึงการกำจัดยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูง แต่ข้อผูกพันนี้ยังต้องถูกแปลงให้เป็นกลไกที่เป็นรูปธรรม

คำถามสำคัญที่ยังไม่มีคำตอบรวมถึง:

• สุดท้ายแล้วยูเรเนียมเสริมสมรรถนะนี้จะไปจบลงที่ไหน
• มันจะถูกกำจัดหรือทำให้เป็นกลางได้เร็วแค่ไหน
• ระบบการตรวจสอบและพิสูจน์ยืนยันอะไรที่จะมายืนยันการปฏิบัติตามข้อตกลง

เนื่องจากรายละเอียดทางเทคนิคเหล่านี้ทั้งซับซ้อนและอ่อนไหวทางการเมือง พวกมันจึงมีแนวโน้มที่จะต้องใช้ การเจรจาต่อเนื่องที่ครอบคลุม

คำถามเรื่องไทม์ไลน์สำหรับการเจรจานิวเคลียร์

อีกหนึ่งปัจจัยที่ยังไม่ได้ข้อสรุปคือไทม์ไลน์ในการเจรจาข้อตกลงนิวเคลียร์ที่ครอบคลุม

รายงานบางฉบับแนะนำว่าเมื่อใดก็ตามที่ได้ข้อตกลงทางการเมืองแล้ว ทั้งสองฝ่ายอาจเข้าสู่ การเจรจานิวเคลียร์อย่างละเอียดภายในเวลาประมาณ 30 ถึง 60 วัน

อย่างไรก็ตาม กรอบเวลานั้นยังไม่ได้รับการยืนยันอย่างครบถ้วนในรายงานข่าวทั้งหมด และเจ้าหน้าที่ก็เน้นย้ำว่ามีหลายแง่มุม รวมถึงลำดับเหตุการณ์ ขั้นตอนการยืนยัน และการผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตร ที่ยังอยู่ในขั้นตอนการหารือ

บรรทัดฐาน ณ ขณะนี้

แม้ว่าจะมีสัญญาณก่อนหน้านี้ว่าอาจมีดีลที่ใกล้จะเกิดขึ้น แต่การเจรจาระหว่างสหรัฐฯ-อิหร่าน ดูเหมือนจะอยู่ใน 'ช่วงพักตัวอย่างระมัดระวัง'

• ข้อตกลงกรอบการทำงานอาจใกล้เข้ามาแล้ว แต่ข้อตกลงที่เป็นทางการยังไม่มีการลงนาม
• การปิดล้อมทางเรือของสหรัฐฯ ยังคงดำเนินอยู่ และถูกใช้เป็นอำนาจต่อรองในการเจรจา
• คำถามสำคัญด้านนิวเคลียร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ว่าจะเกิดอะไรขึ้นกับยูเรเนียมเสริมสมรรถนะของอิหร่าน และการเจรจานิวเคลียร์จะดำเนินไปเร็วแค่ไหนนั้น ยังคงไม่ได้รับการแก้ไข

จนกว่ารายละเอียดเหล่านั้นจะได้รับการสะสาง การเจรจาก็มีแนวโน้มที่จะดำเนินไปอย่างช้าๆ ต่อไป แม้ว่าทั้งสองฝ่ายจะส่งสัญญาณว่าความคืบหน้าไปสู่ข้อตกลงที่กว้างกว่านี้ยังเป็นไปได้