ชิงเก้าอี้เลขาธิการยูเอ็นยังไม่จบ: กรินส์ปันนำ ก่อนโหวตหยั่งเสียงรอบสอง

Michelle Bachelet จากชิลี, María Fernanda Espinosa จากเอกวาดอร์, Macky Sall จากเซเนกัล และ Olara Otunnu จากยูกันดาอยู่ในกลุ่มที่ตามหลังสามอันดับแรก การลงคะแนนครั้งนี้เป็นเพียงการวัดความเป็นไปได้เบื้องต้น ไม่ใช่การจัดอันดับสุดท้ายหรือการลงมติที่มีผลผูกพัน

ผู้สมัครทั้ง 8 คน

ขณะนี้มีผู้สมัครทั้งหมด 8 คน ได้แก่

• Rebeca Grynspan — คอสตาริกา
• Carolyn Rodrigues-Birkett — กายอานา
• Rafael Grossi — อาร์เจนตินา
• Ivonne Baki — เอกวาดอร์
• Michelle Bachelet — ชิลี
• María Fernanda Espinosa — เอกวาดอร์
• Macky Sall — เซเนกัล
• Olara Otunnu — ยูกันดา

Grynspan, Rodrigues-Birkett และ Grossi เป็นสามคนเดียวที่มีตัวเลขแรงสนับสนุนจากการโหวตรอบแรกให้ใช้อ้างอิง ส่วนจุดยืนของ Baki ยังประเมินไม่ได้จากบัตรลงคะแนนดังกล่าว เพราะเธอเข้าสู่การแข่งขันภายหลัง

Baki เข้าสู่สนามช้า มีนัยอย่างไร

ตองกาเสนอชื่อ Ivonne Baki นักการทูตและอดีตรัฐมนตรีของเอกวาดอร์ในสัปดาห์นี้ ทำให้เธอกลายเป็นผู้สมัครคนที่ 8 และเป็นชาวเอกวาดอร์คนที่ 2 ในการแข่งขัน เธอเคยดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูต และไม่มีชื่ออยู่ในการโหวตหยั่งเสียงเมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม

Baki ชูการป้องกันความขัดแย้งและการฟื้นฟูสหประชาชาติเป็นประเด็นหลักของการรณรงค์หาเสียง พร้อมกล่าวถึงประสบการณ์ส่วนตัวในช่วงสงครามกลางเมืองเลบานอนเมื่ออธิบายแนวนโยบายดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม รายงานที่มีอยู่ยังไม่ยืนยันว่า Baki ได้รับการสนับสนุนอย่างเป็นทางการจากสหรัฐฯ หรือว่าความสัมพันธ์ที่มีการกล่าวถึงกับ Donald Trump และ Bill Clinton แปลเป็นคำมั่นว่าจะลงคะแนนจากสหรัฐฯ แต่อย่างใด แหล่งข่าวที่ให้มาไม่พบการรับรองหรือคำมั่นสนับสนุนอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลสหรัฐฯ จึงไม่ควรถือว่าข้อกล่าวหาเหล่านี้เป็นข้อเท็จจริงที่ยืนยันแล้ว

ความขัดแย้งเรื่องความโปร่งใสและบทบาทของ Baerbock

Annalena Baerbock ประธานสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติผลักดันให้กระบวนการคัดเลือกมีความโปร่งใสและเปิดกว้างมากขึ้น โดยเรียกร้องให้มีการเสนอชื่ออย่างทันท่วงที การจัดเวทีให้ผู้สมัครแสดงวิสัยทัศน์ต่อสาธารณะ และการเปิดโอกาสให้ประเทศสมาชิกยูเอ็นได้รับฟังผู้สมัครอย่างทั่วถึง สำนักงานของเธอย้ำถึงความเท่าเทียมและการมีส่วนร่วมที่กว้างขึ้นก่อนคณะมนตรีความมั่นคงจะตัดสินใจ

สหรัฐฯ และรัสเซียวิจารณ์สิ่งที่พวกเขามองว่าเป็นการขยายบทบาทของ Baerbock เข้าไปในกระบวนการคัดเลือกของคณะมนตรีความมั่นคง รายงานระบุว่าวอชิงตันกล่าวหาเธอว่าก้าวก่ายเกินขอบเขต ขณะที่รัสเซียก็แสดงความไม่เห็นด้วยต่อบทบาทที่เธอพยายามมีในกระบวนการนี้

ข้อพิพาทนี้สะท้อนความตึงเครียงเชิงโครงสร้างของกระบวนการคัดเลือก กล่าวคือ สมัชชาใหญ่สามารถผลักดันเรื่องความโปร่งใสและการมีส่วนร่วมได้ แต่ มาตรา 97 ของกฎบัตรสหประชาชาติ กำหนดให้ขั้นตอนการเสนอชื่ออยู่ที่คณะมนตรีความมั่นคง การโหวตหยั่งเสียงเองก็เป็นกระบวนการทางการเมืองที่มีอิทธิพล แต่ไม่ใช่การตัดสินใจทางกฎหมายที่มีผลผูกพัน

ท่าทีของรัสเซียอาจทำให้การแข่งขันยืดเยื้อ

รัสเซียส่งสัญญาณว่ายังอาจมีผู้สมัครเพิ่มเติม และวิจารณ์ผลงานของ Guterres ในบริบทที่กว้างขึ้นเกี่ยวกับประสิทธิภาพของยูเอ็นและการจัดการความขัดแย้ง ท่าทีดังกล่าวเปิดช่องให้มอสโกคัดค้านการสร้างฉันทามติเร็วเกินไปเกี่ยวกับผู้สมัครที่กำลังนำอยู่

แต่จากรายงานที่มีอยู่ ยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่ารัสเซียให้คำมั่นสนับสนุนหรือประกาศปฏิเสธผู้สมัครคนใดโดยเฉพาะ การเปิดรับรายชื่อเพิ่มเติมจึงควรตีความว่าเป็นสัญญาณว่าทั้งสนามแข่งขันและการต่อรองทางการทูตยังไม่ลงตัว

เลขาธิการยูเอ็นได้รับเลือกอย่างไร

ตามมาตรา 97 สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติเป็นผู้แต่งตั้งเลขาธิการ หลังได้รับคำแนะนำจากคณะมนตรีความมั่นคง ในทางปฏิบัติ ผู้สมัครต้องได้คะแนนอย่างน้อย 9 เสียงจากสมาชิกคณะมนตรีความมั่นคง 15 ประเทศ และต้องไม่ถูกวีโตจากสมาชิกถาวร 5 ประเทศ ได้แก่ จีน ฝรั่งเศส รัสเซีย สหราชอาณาจักร และสหรัฐฯ

การโหวตหยั่งเสียงในรอบหลังมักทำให้เห็นชัดขึ้นว่าชาติสมาชิกถาวรมีท่าทีอย่างไร โดยแยกสัญญาณจากกลุ่มสมาชิกถาวรออกจากสมาชิกที่ได้รับเลือกตั้ง ข้อมูลเรื่องความเสี่ยงที่จะถูกวีโตจึงอาจสำคัญกว่าจำนวนคะแนน “สนับสนุน” รวมทั้งหมด

กรอบเวลาและการเมืองเรื่องภูมิภาค

วาระที่สองของ Guterres จะสิ้นสุดลงในวันที่ 31 ธันวาคม 2026 การแข่งขันครั้งนี้มีผู้สมัครจากลาตินอเมริกาและแคริบเบียนจำนวนมาก ส่วนหนึ่งเป็นผลจากธรรมเนียมการหมุนเวียนตามภูมิภาคอย่างไม่เป็นทางการ ซึ่งทำให้ภูมิภาคดังกล่าวถูกมองว่ามีความได้เปรียบในรอบนี้ อย่างไรก็ตาม ธรรมเนียมนี้เป็นเพียงข้อตกลงทางการเมือง ไม่ใช่กฎที่มีผลผูกพัน และไม่อาจเปลี่ยนอำนาจของคณะมนตรีความมั่นคงในการเสนอชื่อได้

การโหวตหยั่งเสียงอาจดำเนินต่อไปตลอดเดือนกันยายนและตุลาคม หรือยาวนานกว่านั้น หากสมาชิกถาวรยังมีความเห็นต่างกันหรือมีผู้สมัครรายใหม่เข้ามา รายงานก่อนการโหวตรอบสองประเมินว่าการตัดสินใจยังอยู่อีกหลายสัปดาห์ ไม่ใช่เรื่องที่จะได้ข้อสรุปในทันที

หลังโหวตรอบสอง ต้องจับตาอะไร

ประเด็นสำคัญคือ Grynspan จะรักษาคะแนนนำไว้ได้หรือไม่ Rodrigues-Birkett หรือ Grossi จะไล่จี้ขึ้นมาหรือไม่ และผู้สมัครคนใดจะมีแรงส่งมากพอที่จะกลายเป็นตัวเลือกประนีประนอมของคณะมนตรีความมั่นคง ขณะเดียวกัน การเข้าสู่สนามช้าของ Baki ก็จะถูกจับตาว่าสามารถสร้างแรงสนับสนุนได้มากเพียงใด แม้การโหวตเพียงรอบเดียวจะยังไม่ยืนยันเส้นทางสู่ชัยชนะก็ตาม

คำถามชี้ขาดมีเพียงข้อเดียว: ผู้สมัครคนใดจะรวบรวมเสียงให้ถึง 9 เสียง พร้อมรักษาความยอมรับจากสมาชิกถาวรทั้ง 5 ประเทศได้ จนกว่าจะตอบคำถามนี้ได้ อันดับจากโหวตรอบแรกก็ยังเป็นเพียงสัญญาณ—not คำตัดสินสุดท้าย