Google เจอค่าปรับและค่าเสียหายในยุโรปสูงถึง 1.7 หมื่นล้านดอลลาร์: วิกฤตเดือนกรกฎาคม 2026 ครบทุกมิติ

ภาพรวมวิกฤต Google ในยุโรป เดือนกรกฎาคม 2026

เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2026 คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) ได้ปรับ Google เป็นจำนวนเงิน 890 ล้านยูโร (ประมาณ 1 พันล้านดอลลาร์) ภายใต้กฎหมาย Digital Markets Act (DMA) ซึ่งนับเป็นค่าปรับครั้งแรกที่ออกภายใต้กฎหมายสำคัญฉบับนี้ โดยค่าปรับแบ่งออกเป็นสองส่วน คือ 430 ล้านยูโร จากการที่ Google ให้ความสำคัญกับบริการของตัวเองในผลการค้นหา (self-preferencing) และอีก 460 ล้านยูโร จากการจำกัดสิทธิ์นักพัฒนาแอปบน Google Play ในการบอกผู้ใช้ถึงช่องทางซื้ออื่นที่ถูกกว่า (anti-steering) คณะกรรมาธิการสั่งให้ Google ยุติพฤติกรรมทั้งสองภายใน 60 วัน ถึงแม้ว่ารอยเตอร์สจะรายงานว่า Google กำลังอยู่ระหว่างการเจรจา "เชิงสร้างสรรค์" กับหน่วยงานกำกับดูแลของสหภาพยุโรป และมีแนวโน้มที่จะหลีกเลี่ยงค่าปรับเพิ่มเติมในตอนนี้ก็ตาม

แต่ค่าปรับตาม DMA นี้ยังไม่ใช่ระลอกใหญ่ที่สุด เมื่อสามสัปดาห์ก่อนหน้านั้น ในวันที่ 2 กรกฎาคม 2026 ศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรป (CJEU) ได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดให้คงไว้ซึ่งค่าปรับ 4.1 พันล้านยูโร (4.67 พันล้านดอลลาร์) ที่ Google ถูกปรับในข้อหาผูกขาดระบบปฏิบัติการ Android ซึ่งเป็นการยุติการต่อสู้ทางกฎหมายที่ยาวนานถึง 8 ปี นับตั้งแต่คณะกรรมาธิการมีคำสั่งปรับครั้งแรกในปี 2018 ศาล CJEU ได้ยกอุทธรณ์ครั้งสุดท้ายของ Google ในคดีหมายเลข C-738/22 P ซึ่งยืนยันว่าค่าปรับดังกล่าวมีผลผูกพันทางกฎหมายและไม่มีช่องทางอุทธรณ์อีกต่อไป

คลื่นลูกใหม่แห่งการเรียกค่าเสียหายเอกชน: สูงถึง 1 หมื่นล้านดอลลาร์

ค่าปรับ DMA และคำพิพากษาถึงที่สุดในคดี Android ได้เปิดประตูให้กระแสการฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายตามมา (follow-on damages) ระลอกใหม่ทั่วยุโรป ซึ่งรวมกันแล้วมีมูลค่าสูงถึง 1 หมื่นล้านดอลลาร์ โดยเป็นการยื่นฟ้องในศาลแห่งชาติของประเทศสมาชิก จากบริษัทที่อ้างว่าสูญเสียรายได้อันเนื่องมาจากพฤติกรรมต่อต้านการแข่งขันของ Google ซึ่งการฟ้องร้องที่ได้รับการยืนยันแล้วประกอบด้วย:

• PriceRunner (Klarna) — 1.97 พันล้านดอลลาร์: ศาลสิทธิบัตรและพาณิชย์แห่งสตอกโฮล์ม (Stockholm Patent and Market Court) มีคำพิพากษาเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2026 ให้ Google จ่ายเงินจำนวนนี้เพื่อชดเชยรายได้ที่สูญเสียไป จากการที่ Google ให้ความสำคัญกับบริการช้อปปิ้งของตัวเอง โดย PriceRunner เรียกร้องเงินค่าเสียหายประมาณ 8.8 พันล้านดอลลาร์ (7.8 หมื่นล้านโครนสวีเดน) ในตอนแรก ขณะนี้ Google กำลังอุทธรณ์คำตัดสิน

• Moltiply Group (อิตาลี) — 2.97 พันล้านยูโร (3.34 พันล้านดอลลาร์): บริษัท Moltiply Group จากอิตาลี ซึ่งเป็นเจ้าของเว็บไซต์เปรียบเทียบราคา Trovaprezzi.it ได้ยื่นฟ้อง Google ในเดือนพฤษภาคม 2025 โดยอ้างถึงพฤติกรรมที่ผิดกฎหมายเช่นเดียวกับที่ศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรปรับรองในเดือนกันยายน 2024 คดีนี้ยื่นฟ้องที่เมืองมิลาน ก่อนการสั่งปรับภายใต้ DMA แต่มีฐานทางกฎหมายเดียวกันกับคดีของ PriceRunner

• กลุ่มที่ได้รับการสนับสนุนจาก LitFin — กว่า 1 พันล้านดอลลาร์: กองทุน Litigation Funding หลายแห่งกำลังสนับสนุนกลุ่มเว็บไซต์เปรียบเทียบราคาในหลายประเทศยุโรป แต่ยังไม่มีการเปิดเผยชื่อผู้ยื่นฟ้องอย่างเป็นทางการในเอกสารศาล

• Kelkoo — เว็บไซต์เปรียบเทียบราคาชื่อดังของฝรั่งเศสกำลังเตรียมยื่นฟ้องเรียกค่าเสียหาย ตามหลังคำพิพากษาคดี Android แต่ยังไม่มีการเปิดเผยจำนวนเงินที่แน่นอนในเอกสารศาล

• Idealo — 465 ล้านยูโร: แพลตฟอร์มเปรียบเทียบราคาของเยอรมนีได้เตรียมการดำเนินคดีเรียกร้องค่าเสียหายแล้ว ตามรายงานของสื่อที่ครอบคลุมท่อส่งคดีมูลค่า 1 หมื่นล้านดอลลาร์

ข้อสังเกตสำคัญ: ตัวเลขของ Kelkoo, Idealo และกลุ่ม LitFin เป็นตัวเลขประมาณการจากรายงานของรอยเตอร์สและ Euronews มากกว่าที่จะเป็นคำพิพากษาหรือการยื่นฟ้องที่ได้รับการยืนยัน เนื่องจากในขณะที่เผยแพร่บทความนี้ ยังไม่มีการเปิดเผยเอกสารศาลสำหรับคดีเหล่านี้โดยเฉพาะ

กลยุทธ์การต่อสู้ทางกฎหมายของ Google

Google กำลังต่อสู้ในหลายสมรภูมิพร้อมกัน :

• อุทธรณ์คำพิพากษาที่ให้ PriceRunner ได้รับเงิน 1.97 พันล้านดอลลาร์ในศาลสวีเดน โดยโต้แย้งว่าการคำนวณค่าเสียหายสูงเกินไป
• ส่งสัญญาณว่าจะท้าทายค่าปรับ DMA ต่อศาลทั่วไปแห่งสหภาพยุโรป (EU General Court) ในลักเซมเบิร์ก ซึ่งเป็นกระบวนการที่ปกติจะใช้เวลา 3-5 ปีในชั้นต้น และเมื่ออุทธรณ์ต่อศาล CJEU ก็จะใช้เวลาเพิ่มอีกหลายปี
• ต่อสู้คู่ขนานไปกับการอุทธรณ์ของคณะกรรมาธิการยุโรปในคดีค่าปับ AdSense มูลค่า 1.49 พันล้านยูโรที่ถูกเพิกถอนไปก่อนหน้านี้

จากประสบการณ์ในคดี Android ที่ใช้เวลานานถึง 8 ปี นับตั้งแต่การปรับครั้งแรกในปี 2018 จนถึงคำพิพากษาถึงที่สุดในปี 2026 แสดงให้เห็นว่า Google พร้อมสำหรับการต่อสู้ทางกฎหมายที่ยืดเยื้อหลายปี

เส้นเวลาในการคลี่คลาย: อาจนานถึง 8 ปี

ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายที่รอยเตอร์สอ้างอิงคาดการณ์ว่ากระแสการฟ้องเรียกค่าเสียหายส่วนตัวครั้งนี้อาจต้องใช้เวลา นานถึง 8 ปี ในการคลี่คลาย โดยมีปัจจัยหลักดังนี้:

1. การอุทธรณ์ค่าปรับ DMA ของ Google ต่อศาล EU ซึ่งอาจใช้เวลา 3-5 ปีในชั้นต้น บวกกับเวลาที่ใช้ในการพิจารณาของศาล CJEU
2. การดำเนินคดีในศาลแห่งชาติแยกต่างหากสำหรับการฟ้องเรียกค่าเสียหายแต่ละคดีในหลายประเทศสมาชิก ซึ่งแต่ละประเทศก็มีกฎระเบียบและกระบวนการอุทธรณ์ของตนเอง
3. การอุทธรณ์คำพิพากษาเรื่องค่าเสียหาย ดังที่เห็นแล้วจากกรณีของ PriceRunner
4. ค่าปรับ AdSense 1.49 พันล้านยูโรที่ยังไม่ยุติ: ศาลชั้นต้นเพิกถอนค่าปรับนี้ในปี 2022 คณะกรรมาธิการอุทธรณ์ต่อศาล CJEU และมีการไต่สวนด้วยวาจาเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2026 ซึ่งยังอยู่ระหว่างรอผลคำตัดสิน

ภาพรวมการต่อต้านการผูกขาดของ EU ในวงกว้าง (ณ ปลายเดือนกรกฎาคม 2026)

ภาระทางกฎหมายสะสมของ Google ในยุโรปครอบคลุมคำสั่งของคณะกรรมาธิการสามคดีหลัก และท่อส่งคดีเรียกค่าเสียหายส่วนตัวที่กำลังเติบโต:

คดี	มูลค่า	สถานะ
Android (ค่าปรับปี 2018)	4.1 พันล้านยูโร (4.67 พันล้านดอลลาร์)	ถึงที่สุดโดยศาล CJEU เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2026 — สิ้นสุด ไม่สามารถอุทธรณ์ได้อีก
ค่าปรับ DMA (กรกฎาคม 2026)	890 ล้านยูโร (1 พันล้านดอลลาร์)	ค่าปรับใหม่ คาดว่า Google จะท้าทายที่ศาลทั่วไปแห่งสหภาพยุโรป
AdSense for Search (ปี 2019)	1.49 พันล้านยูโร (1.7 พันล้านดอลลาร์)	ศาลชั้นต้นเพิกถอนค่าปรับในปี 2022 คณะกรรมาธิการอุทธรณ์ต่อศาล CJEU ไต่สวนด้วยวาจาเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2026 — ยังรอผล
Shopping (ปี 2009–2017)	2.42 พันล้านยูโร	จ่ายแล้ว คดีนี้เป็นรากฐานทางกฎหมายที่รองรับการฟ้องเรียกค่าเสียหายส่วนตัวหลายคดี รวมถึง PriceRunner และ Moltiply

คำพิพากษาถึงที่สุดในคดี Android ยังปลดล็อกการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามมาจากคู่แข่งใน 13 ประเทศในยุโรป ซึ่งมูลค่ารวมอาจสูงเกินกว่าค่าปรับ 4.1 พันล้านยูโรมาก

ภาระทางการเงินทั้งหมด: ภาพมูลค่า 1.2–1.7 หมื่นล้านดอลลาร์

เมื่อรวมทุกส่วนเข้าด้วยกัน ภาระทางการเงินที่อาจเกิดขึ้นทั้งหมดของ Google ในยุโรปอยู่ในระดับที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน:

• ค่าปรับของ EU ที่ได้รับการยืนยันและชำระแล้วหรือถึงที่สุด: ประมาณ 6.5 พันล้านยูโร (Android 4.1 พันล้านยูโร + Shopping 2.42 พันล้านยูโร)
• ค่าปรับ DMA ใหม่: 890 ล้านยูโร
• ค่าปรับ AdSense (อยู่ระหว่างอุทธรณ์): 1.49 พันล้านยูโร
• ท่อส่งคดีเรียกค่าเสียหายเอกชน: สูงถึง 1 หมื่นล้านดอลลาร์ (ตัวเลขประมาณการ) รวมถึง 1.97 พันล้านดอลลาร์ที่ PriceRunner ได้รับ (อยู่ระหว่างอุทธรณ์) และคดีของ Moltiply มูลค่า 2.97 พันล้านยูโร
• ภาระทางการเงินที่อาจเกิดขึ้นทั้งหมด: ในช่วง 1.2–1.7 หมื่นล้านดอลลาร์ (US) ขึ้นอยู่กับผลของการอุทธรณ์ที่รอการตัดสินและคดีเรียกค่าเสียหายอื่น ๆ ที่อาจเกิดขึ้นตามมาจากคำพิพากษาคดี Android และคดี DMA

ตัวเลขนี้ยังไม่รวมถึงค่าปรับรายงวดที่อาจเกิดขึ้นหาก Google ไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง DMA ภายใน 60 วัน และยังไม่รวมถึงคดีที่อาจเกิดขึ้นจากคดี AdSense หากคณะกรรมาธิการชนะการอุทธรณ์

คำพิพากษาในเดือนกรกฎาคม 2026 ถือเป็นจุดเปลี่ยนที่ชัดเจน: หลังจากการดำเนินการทางกฎระเบียบและการฟ้องร้องคดีที่ยาวนานเกือบหนึ่งทศวรรษ ผลกระทบทางการเงินจากการต่อสู้การผูกขาดของ Google ในยุโรปกำลังตกผลึกเป็นภาระผูกพันขนาดมหึมา ซึ่งผลลัพธ์ที่แท้จริงอาจไม่เป็นที่รู้จักจนกระทั่งช่วงกลางทศวรรษ 2030